تاثیر آرایش کشت‌های مختلف سیب‌زمینی بر میزان عملکرد و بهر‌وری مصرف آب تحت شرایط آبیاری بارانی و قطره‌ای

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی همدان

2 استادیار پژوهش بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات، آموزش

3 مربی پژوهش بخش گیاه پزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، همدان، ایران.

چکیده

این تحقیق به منظور بررسی اثر آرایش‌های مختلف کشت سیب‌زمینی بر میزان عملکرد، بهر‌وری مصرف آب محصول سیب‌زمینی تحت شرایط آبیاری بارانی و قطره‌ای طی سالهای 1391 تا 1393 انجام شد. پروژه بصورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی در ایستگاه اکباتان مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان در سه تکرار انجام شد. فاکتور اصلی در دو سطح آبیاری بارانی و قطره‌ای نواری و فاکتور فرعی آرایش کاشت در چهار سطح شامل:کاشت مرسوم با فاصله خطوط 75 سانتی‌متر، کاشت دو ردیف با فواصل 75، 60 و 50 سانتی‌متر روی پشته پهن، 150 سانتی‌متری بودند. مقایسه میانگین‌ نتایج نشان داد که هر سه آرایش کشت با پشته‌های پهن ( آرایش دو ردیف کشت با فاصله 75، 60 و 50 سانتی‌متر بر روی پشته 150 سانتیمتری) به ترتیب با عملکرد 96/40، 67/42 و 75/41 تن در هکتار در گروه آماری بالاتری نسبت به آرایش کاشت مرسوم با 50/40 تن در هکتار قرار گرفتند. بین دو سیستم آبیاری از نظر عملکرد محصول، بهره‌وری مصرف آب، تاریخ خروج بوته‌ها از خاک و تاریخ همپوشانی بوته‌ها تفاوت معنی‌داری وجود داشت. میزان بهره‌وری مصرف آب در آبیاری قطره‌ای نواری 4/34 درصد نسبت به آبیاری بارانی بالاتر بود. استفاده از سامانه آبیاری بارانی به همراه پشته‌های پهن باعث افزایش بهره‌وری مصرف نسبت به آرایش کشت مرسوم سیب‌زمینی شد، درحالیکه بهره‌وری مصرف آب در روش آبیاری قطره‌ای نواری با کشت مرسوم، نسبت به آرایش‌های کشت دو ردیفه بر روی پشته پهن بالاتر بود. همچنین نتایج این تحقیق نشان داد که به‌کارگیری سیستم آبیاری قطره‌ای نواری نسبت به روش آبیاری بارانی شرایط بهتری را برای خروج بوته‌ها از خاک و سبز شدن سریع‌تر بوته‌ها و جبران بخشی از تاریخ کشت از دست رفته را برای کشت‌های دیرهنگام بوجود می‌آورد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effect of different potato sowing pattern on yield and water productivity under sprinkler and drip irrigation conditions

نویسندگان [English]

  • seyed moin rezvani 1
  • Ali Ghadami Firouzabadi 2
  • hormoze soltani 3
  • ali mohamad Jafari 1
1 Instructor, Department of Agricultural Engineering Research, Hamedan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization,
2 Assistant Prof, Department of Agricultural Engineering Research, Hamedan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization,
3 Hamedan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization
چکیده [English]

This research was carried out to investigate the effect of different potato sowing pattern on yield and water productivity under sprinkler and drip irrigation system during 2012 to 2014. The study was carried out as split plot based on randomized complete block design with three replications at Ekbatan Station, Agricultural Research Station and Agricultural and Natural Resources Research Center of Hamadan Province. Two irrigation methods ( sprinkler and drip irrigation system) as main plots and 4 sowing patterns as sub- plots including: conventional method with spacing of 75 cm, two-row planting on combined hill with spacing of 75, 60 or 50 cm were evaluated. Comparison of the combined mean of the results showed that all three sowing patterns with wide hill (two row planting with 75, 60 and 50 cm spacing) with 40.96, 42.67 and 41.75 t / ha respectively are located in higher statistical group than conventional planting with 40.50 t. ha-1. There was a significant difference between yield, water productivity, Seedling emergence and plant overlapping time in two irrigation systems. Water productivity in drip irrigation was 34.4% higher than sprinkler irrigation system. Using the sprinkler irrigation system with wide hill increased water productivity relative the conventional cultivation of potatoes. While the water productivity in conventional sowing pattern in drip irrigation method was higher than the two-row sowing pattern with combined hill (wide hill). Also, the results of this research showed that using of strip drip irrigation can provide better conditions for Seedling emergence and faster plant growth and Compensate part of the lost planting date for late cultivated plants.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Drip Irrigation
  • combined hill
  • Sowing pattern
  • Potato
  • Seedling emergence

باغانی،ج. 1388. آرایش کاشت و مقادیر آب در زراعت سیب­زمینی با آبیاری قطره­ای در مشهد. مجله آب وخاک . 23(1): 153-159.

سازمان جهاد کشاورزی استان همدان . 1396.گزیده آمار پایه ای سال 1396.  اداره آمار و فناوری اطلاعات.

سلطانی، ه.، حسنی، م. و سوری، ج. 1385. بررسی الگوی توزیع و تغییرات جمعیت زنجرک­های ناقل بیماری کرلیتاپ چغندرقند دراستان همدان. مجله چغندرقند. 30 (1): 27-40.

سلیمانی­پور، ا.، باقری، ا. و واثقی ا. 1390. ارزیابی اقتصادی روش­های آبیاری و تاثیر آن بر عملکرد ارقام سیب­زمینی در استان اصفهان. تحقیقات اقتصاد کشاورزی. 3 (1): 164-143.

شرکت آب منطقه­ای همدان. 1396. سیمای منابع آب استان همدان، معاونت برنامه­ریزی و مدیریت منابع آب.

صباح، آ. و غفاری نژاد، س.ع. 1386. تعیین مناسب­ترین میزان مصرف آب در آبیاری قطره­ای و بهترین روش قرار گرفتن نوارها بر عملکرد سیب زمینی در منطقه جیرفت. پژوهش و سازندگی.  79: 199-195.

مولائی، ب.، قیصری، م.، .مصطفی زاده فرد، ب.، لندی،ا. و مجیدی، .م.م. 1394. بررسی عملکرد و ویژگی­های آن برای دو رقم سیب­زمینی در روش­های آبیاری بارانی و قطره­ای- نواری. مجله علوم و فنون کشاورزی و منابع طبیعی، علوم آب و خاک. 19(71): 250-241.

وزارت جهاد کشاورزی. 1396. آمارنامه­کشاورزی، جلد اول: محصولات زراعی، سال زراعی 95-1394، معاونت برنامه­ریزی واقتصادی. مرکز فن آوری اطلاعات و ارتباطات. تهران.

Darwish, T., Atallah, T., Elkhath, M. and Hajasan, S. 2002. Impact of irrigation and fertigation on leaching and soil – ground water contamination in Lebanon. 17th wcss, 14-21 August, Thailand.

Manjunatha, M. V., K. N. Shukla, K. K. Singh, P. K. Singh and H. S. Chauhan, 2001. Response of 265 micro irrigation on various vegetables. In: Proc. Int. Conf. Micro and Sprinkler Irrigation Syst. Jalgoan. Maharashtra. India. pp: 357-364.

Moon, K, H, H.C. Lim and H. N. Hyun. 2006. Water use efficiency of potato between sprinkler and drip irrigation systems under field condition 18th word congress of soil science. pp: 9-15.

Nimah, N. M., Darwish, L. I, and Bashour, I. I, 2000. Potato yield response to deficit irrigation and. Acta Hort. (ISHS) 537: 823-830.

Singh, N., Sood, M.C. and Slxl, S.. 2005. Evaluation of potato based cropping sequences under drip, sprinkler and furrow methods of irrigation. Potato Journal. 32(3/4): 145-146.

Waddell, J.T., Gupta, S.C., Moncrief, J.F., Rosen, C.J. and Steele, D.D. 1999. Irrigation and nitrogen management effects on potato yield tuber quality and nitrogen uptake. Agronomy Journal. 91: 991-997.

Zou, X.., Li, Y.E., Gao, Q.Z., and Yunfan, W. 2012. How water saving irrigation contributes to climate change resilience – a case study of practices in China. Mitigation and Adaptation Strategies for Global Change. 17(2): 111–132.

Zoua, X., Lia, C, R., Gao, Q., Wan, Y. and Qina X. 2013. Cost-effectiveness analysis of water-saving irrigation technologies based on climate change response: A case study of China. Agricultural Water Management. 129 (1): 9– 20.