مطالعه تأثیر آبیاری با فاضلاب‌های شهری بر غلظت فلزهای سنگین در خاک‌های سطحی جنوب شهر هرسین، کرمانشاه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم محیط زیست، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان

2 گروه علوم محیط زیست، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، ایران

3 استاد گروه علوم محیط زیست، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان

4 کارشناس ارشد علوم محیط زیست، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان

چکیده

آلودگی خاک به فلزهای سنگین به عنوان یکی از مهم‌ترین معضلات محیط زیستی عصر حاضر به‌شمار می‌آید. نقش فاضلاب‌های شهری در بین منابع ورود فلزهای سنگین در بروز این نوع از آلودگی برجسته می‌باشد. در کار حاضر آلودگی خاک به فلزهای سنگین در زمین‌های آبیاری‌شده با فاضلاب در هرسین- کرمانشاه بررسی شده است. بدین منظور 37 نمونه خاک از دو عمق صفر تا 20 و 20 تا 40 سانتی‌متری از خاک‌های سطحی جنوب شهر هرسین جمع‌آوری شد. از این تعداد 15ایستگاه نمونه‌برداری در زمین‌های آبیاری‌شده با فاضلاب و 22 ایستگاه دیگر در زمین‌های آبیاری نشده با فاضلاب قرار دارند. همچنین نوع بافت خاک، درصد اجزای شن، سیلت و رس به روش هیدرومتری تعیین گردید. میزان کل فلز‌های سنگین کروم، منگنز، آهن، کبالت، مس، روی، کادمیم، سرب و آرسنیک با استفاده از دستگاه پلاسمای جفت شده القایی- اسپکتروسکوپی نشر نوری اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که مقدار کل فلزهای سنگین مورد مطالعه در خاک در دو عمق‌ نمونه‌برداری اختلاف معنی‌داری دارد. هم‌چنین مشخص گردید آبیاری با فاضلاب بر ویژگی‌های خاک، مقدار کل فلزهای سنگین تاثیر داشته است. بر اساس تحلیل‌های آماری دو عامل آبیاری با فاضلاب و زمین شیمی منطقه به عنوان عامل‌های موثر بر افزایش مقدار فلزهای سنگین تشخیص داده شدند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Study of the Effect of Irrigation with Urban Wastewater on the Concentration of Heavy Metals in Surface Soils of the Southern Parts of Harsin, Kermanshah

نویسندگان [English]

  • Younes Khosravi 1
  • Abbasali Zamani 2
  • Abdolhossein Pari Zanganeh 3
  • Fardin Nouri 4
1 Assistant Professor of Environmental Science, Faculty of Science. University of Zanjan
2 Associate Professor of Environmental Science, Faculty of Science. University of Zanjan.
3 Professor of Environmental Science, Faculty of Science. University of Zanjan
4 Master of Environmental Science, Faculty of Science. University of Zanjan
چکیده [English]

In the present work heavy metal contamination of soil in Harsin city and its-Kermanshah was investigated. 37 soil samples were collected from two depths 0-20 and 20-40 cm from cultivated lands in southern area of Harsin city. 15 and 22 sampling stations are located in irrigated fields with sewage and fields without sewage, respectively. Also, soil texture, percentage of gravel, silt and clay components were determined by hydrometric method. Total concentration and bioavailable detection of heavy metals: chromium, manganese, iron, cobalt, copper, zinc, cadmium, lead and arsenic, in soil samples were determined by inductively coupled plasma-optical emission spectroscopy (ICP-OES) method. results showed that the total content of heavy metals in soil were significantly different in the two sampling depths. Wastewater irrigation on soil properties and the amount of total and soluble heavy metals is affective. According to the statistical analysis, two irrigation factors with sewage and geochemistry of the study area were identified as essential factors on the increasing amount of heavy metals.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Soil pollution
  • heavy metals
  • Urban Wastewater
  • Harsin
 بیگی هرچگانی، ح و بنی طالبی، گ. 1392. اثر بیست‏وسه سال آبیاری سطحی با پساب شهری بر انباشت بعضی فلزات سنگین در خاک، انتقال به دانه‏ های گندم و ذرت و خطرات بهداشتی مرتبط. مجله آب و خاک. 27. 3: 570-580.

بیگی هرچگانی، ح و بنی‏ طالبی، گ. 1393. مقایسه‌ی روش‌های محاسبه بعد فرکتال بافت و انتخاب روش مناسب: مطالعه موردی در خاک‌های طاقانک، شهرکرد. مجله علوم آب و خاک، 18. 70: ۳۲۷-۳۳۹.

جلالی، ع.، گلوی، م.، قنبری، ا.، رمرودی، م و یوسف الهی، م. 1389. اثر آبیاری با فاضلاب تصفیه شده شهری بر عملکرد و جذب فلزات سنگین در سورگوم علوفه‌ای (Sorghum bicolor L) . مجله علوم آب و خاک.14 .52 :۱۵-۲۵

خسروی، ی .، عباسی، اسماعیل.، 1395. تحلیل فضایی داده­های محیطی با زمین­آمار، نشر آذرکلک.

کریمی، ب.، عبدی، چ.، فتحی تیلکو، ز و گویلیان، ه. 1395. تأثیر کاربرد فاضلاب تصفیه‌شده شهری بر میزان و الگوی تجمع برخی از فلزات سنگین در نیمرخ خاک زیر کشت ذرت و گوجه‌فرنگی. پژوهش آب در کشاورزی. 30 .1: 89-101.

طباطبائی، س.، نجفی، پ و طاهری ه. 1393. تأثیر دراز مدت روش های مختلف آبیاری درختان با پساب بر تجمع فلزات سنگین در خاک. مجله مدیریت خاک و تولید پایدار. 4. 3:233-249.

یزدانی ،ع.، صفاری، م و رنجبر غ. 1396. اثر آبیاری با فاضلاب شهری تصفیه شده بر عملکرد دانه و تجمع فلزات سنگین در دانه ژنوتیپ‌های جو (Hordeum vulgare L.) . ، مجله علوم زراعی ایران. ۱۹ .۴. :۲۸۴-۲۹۶.

Ahmad, K., Wajid, K., Khan, Z. I., Ugulu, I., Memoona, H., Sana, M., ... & Sher, M. 2019. Evaluation of potential toxic metals accumulation in wheat irrigated with wastewater. Bulletin of Environmental Contamination and Toxicology, 102: 822-828.

Atteia, O., Dubois, J.-P., Webster, R. 1994. Geostatistical analysis of soil contamination in the Swiss Jura. Environmental Pollution.86: 315-327.

Elbana, T.A., Ramadan, M.A., Gaber, H.M., Bahnassy, M.H., Kishk, F.M., Selim, H. 2013. Heavy metals accumulation and spatial distribution in long term wastewater irrigated soils. Journal of Environmental Chemical Engineering.1: 925-933.

Flores-Magdaleno, H., Mancilla-Villa, O.R., Mejía-Saenz, E., Olmedo-Bolantilde, M.D.C., Bautista-Olivas, A.L. 2011. Heavy metals in agricultural soils and irrigation wastewater of Mixquiahuala, Hidalgo, Mexico. African journal of agricultural research.6: 5505-5511.

Kapungwe, E.M. 2013. Heavy metal contaminated water, soils and crops in peri urban wastewater irrigation farming in Mufulira and Kafue towns in Zambia. Journal of Geography and Geology.5: 55.

Khosravi, Y., Abbasi, E. 2016. Spatial Analysis of Environmental Data with Geostatistics, AzarKelk, Zanjan. (In Persian).

Khosravi, Y., Zamani, A.A., Parizanganeh, A.H., Yaftian, M.R. 2018. Assessment of spatial distribution pattern of heavy metals surrounding a lead and zinc production plant in Zanjan Province, Iran. Geoderma Regional.12: 10-17.

Liu, W.-h., Zhao, J.-z., Ouyang, Z.-y., Söderlund, L., Liu, G.-h. 2005. Impacts of sewage irrigation on heavy metal distribution and contamination in Beijing, China. Environment International.31: 805-812.

Madani, K. 2014. Water management in Iran: what is causing the looming crisis? Journal of environmental studies and sciences.4: 315-328.

Maldonado, V., Rubio Arias, H., Quintana, R., Saucedo, R., Gutierrez, M., Ortega, J., Nevarez, G. 2008. Heavy metal content in soils under different wastewater irrigation patterns in Chihuahua, Mexico. International journal of environmental research and public health.5: 441-449.

Mapanda, F., Mangwayana, E., Nyamangara, J., Giller, K. 2005. The effect of long-term irrigation using wastewater on heavy metal contents of soils under vegetables in Harare, Zimbabwe. Agriculture, Ecosystems & Environment.107: 151-165.

Moretti, M., Van Passel, S., Camposeo, S., Pedrero, F., Dogot, T., Lebailly, P., & Vivaldi, G. A. 2019. Modelling environmental impacts of treated municipal wastewater reuse for tree crops irrigation in the Mediterranean coastal region. Science of the Total Environment, 660: 1513-1521.

Qureshi, A.S., Hussain, M.I., Ismail, S., Khan, Q.M. 2016. Evaluating heavy metal accumulation and potential health risks in vegetables irrigated with treated wastewater. Chemosphere.163: 54-61.

Rattan, R., Datta, S., Chhonkar, P., Suribabu, K., Singh, A. 2005. Long-term impact of irrigation with sewage effluents on heavy metal content in soils, crops and groundwater—a case study. Agriculture, ecosystems & environment.109, 310-322.

Singh, A., Agrawal, M. 2010. Effects of municipal waste water irrigation on availability of heavy metals and morpho-physiological characteristics of Beta vulgaris L. Journal of Environmental Biology.31, 727.

Webster, R., & Oliver, M. A. 2007. Geostatistics for environmental scientists. John Wiley & Sons.

Yazdani, A., Saffari, M., Ranjbar, G.H. 2017. Effects of irrigation with treated wastewater on yield and grain heavy metals content of barley (Hordeum vulgare L.) genotypes. Iranian Journal of Crop Sciences.19.

Zeid, I., Ghazi, S., Nabawy, D. 2013. Alleviation of heavy metals toxicity in waste water used for plant irrigation. International Journal of Agronomy and Plant Production.4: 976-983.