بررسی اثرات متقابل کود آلی و سطوح آبیاری بر برخی شاخص‌های مورفولوژیک و فیزیولوژیک گیاه نعناع‌فلفلی Mentha) piperita L.)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی آبیاری و زهکشی، دانشگاه فردوسی مشهد

2 استاد گروه علوم مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

3 استادیار گروه علوم مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

4 استاد گروه علوم باغبانی و مهندسی فضای سبز، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

نعناع فلفلی از جمله گیاهان دارویی و معطری است که مصارف دارویی، غذایی، آرایشی و بهداشتی فراوانی دارد. یکی از خواص بارز آن خواص ضد میکروبی آن است. به‌منظور ارزیابی تأثیر کود آلی و سطوح مختلف آبیاری در مراحل مختلف رشدی گیاه نعناع فلفلی، آزمایشی در شرایط گلخانه‌ای در بهار سال 1397 در محیط گلخانه‌ی تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد به صورت فاکتوریل دو عاملی در قالب طرح کاملأ تصادفی با 3 تکرار روی نعناع فلفلی انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل تیمارهای آبیاری در 4 سطح (50، 75، 100 و 120 درصد نیاز آبی گیاه ) و 4 سطح کود آلی (کود گاوی در 2 سطح (5 و 10 تن در هکتار) و کود مرغی در 2 سطح (20 و 70 گرم در لیتر)) بوده که در مراحل مختلف رشد گیاه نعناع فلفلی مورد استفاده قرار گرفتند. نتایج این پژوهش نشان داد که اثر متقابل سطوح‌آبیاری و کودی بر خصوصیات مورفولوژیک نعناع‌فلفلی مانند ارتفاع گیاه و قطر ساقه معنی‌دار نبودند و بر روی وزن تر برگ، وزن تر ریشه و وزن خشک ریشه (در سطح 01/0) بسیار معنی‌دار بود. که میتوان نتیجه گرفت که بیشترین میزان آبیاری و میزان کود گاوی و مرغی باعث افزایش وزن تر برگ شده و میزان کود آلی تاثیری بر روی وزن تر و خشک ریشه نداشته است. اثر متقابل سطوح‌آبیاری و کودی بر خصوصیات فیزیولوژیک نعناع‌فلفلی مانند هدایت روزنه‌ای، محتوی نسبی آب برگ و نشت الکترولیت معنی‌دار نبودند و روی کلروفیل a، کلروفیل bو کلروفیل کل در سطح 01/0 بسیار معنی‌دار بود که کمترین میزان آبیاری و بیشترین میزان کود مرغی باعث افزایش کلروفیل a و کمترین میزان آبیاری و کمترین میزان کود آلی باعث افزایش کلروفیل bو کلروفیل کل شده و بر روی شاخص کلروفیل برگ(عدد اسپد کلروفیل) در سطح 05/0 معنی‌دار بود که کمترین میزان آبیاری و بیشترین میزان کود آلی باعث افزایش شاخص کلروفیل برگ شده است. میتوان نتیجه گرفت که نعناع‌فلفلی به سطوح مختلف آبیاری حساس تر بوده و سطوح کودی تأثیر مثبتی بر عملکرد نعناع‌فلفلی نداشته است و در بین کودهای آلی اثر کود مرغی به دلیل داشتن نیتروژن از کود گاوی بیشتر بوده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Interaction of Organic Fertilizer and Irrigation Levels on Some Morphological and Physiological Indicators of Mentha piperita L.

نویسندگان [English]

  • maryam sadat hajmirzaie 1
  • Hossein Ansari 2
  • majid hasheminia 3
  • majid azizi 4
1 M. Sc. of Irrigation and Drainage Engineering, Department of Water Sciences and Engineering, Ferdowsi University of Mashhad
2 Professor, Department of Water Sciences and Engineering, Ferdowsi University of Mashhad
3 Assistant Professor, Department of Water Sciences and Engineering, Ferdowsi University of Mashhad
4 Professor, Department of Gardening Faculty of Agriculture, Ferdowsi University of Mashhad
چکیده [English]

Peppermint is one of the medicinal and aromatic herbs that has many medicinal, nutritional, cosmetic and hygienic uses. One of its prominent properties is its antimicrobial properties. In order to evaluate the effect of organic fertilizer and different levels of irrigation on the growth stages of peppermint, a greenhouse experiment was conducted in a greenhouse research environment in Ferdowsi University of Mashhad in spring 1977 in a two-factorial completely randomized design with 3 replications. Peppermint pepper was done. Experimental treatments included irrigation treatments at 4 levels (50, 75, 100 and 120% of plant water requirement) and 4 levels of organic fertilizer (cow manure at 2 levels (5 and 10 t ha-1) and poultry manure at 2 levels (20 and 70 G / l) that were used at different stages of pepper plant growth. The results showed that the interaction of irrigation and fertilizer levels on morphological characteristics of peppermint such as plant height and stem diameter were not significant on leaf fresh weight, root fresh weight and root dry weight (at 0.01 level). It was very meaningful. It can be concluded that the highest amount of irrigation and cow and poultry manure increased leaf fresh weight and organic fertilizer had no effect on fresh and dry root weight. Interaction of irrigation and fertilizer levels on physiological characteristics of peppermint such as stomatal conductance, leaf relative water content and electrolyte leakage were not significant and were highly significant at chlorophyll a, chlorophyll b and total chlorophyll at 0.01 level. The lowest irrigation and the highest amount of poultry manure increased chlorophyll a and the lowest irrigation and the lowest amount of organic fertilizer increased chlorophyll b and total chlorophyll and was significant at 0.05 level of leaf chlorophyll index (chlorophyll spd index). The lowest amount of irrigation and the highest amount of organic fertilizer increased leaf chlorophyll index. It can be concluded that peppermint was more sensitive to different levels of irrigation and fertilizer levels did not have a positive effect on peppermint yield and among organic fertilizers the effect of poultry manure was more than cow manure.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Drought stress
  • fertilization
  • Peppermint
  • stomatal conduction
حداد، ر.، رستمی نیا، ب. و اصغری، ب. 1395. بررسی تاثیر رژیم های رطوبتی بر روی گیاه نعنا فلفلی (Mentha piperita) . سومین کنفرانس ملی علوم زیستی ایران.

حیدری شریف آباد، ح. 1383. راه­های مقابله با خشکی و خشکسالی. انتشارات معاونت زراعت وزارت جهاد کشاورزی، صفحه 289.­

رضوانی مقدم، پ.، مرادی، ر.، پورهادی. 1391. بررسی تاریخ کاشت، کود بیولوژیک و کشت مخلوط بر عملکرد و کیفیت اسانس زیره سبز و شنبلیله. مجله علوم گیاهان زراعی ایران. دوره 43

شهریاری، س. 1390. اثر رژیم های مختلف آبیاری و انواع خاکپوش بر خصوصیات رویشی و میزان اسانس نعناع فلفلی (Mentha piperita L) . پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه فردوسی مشهد.

علائیان جهرمی، م.، ذاکرین، ر. و علائیان جهرمی، ن. 1394. تأثیر عناصر کم مصرف و کود دامی بر رشد و عملکرد نعناع فلفلی (Mentha piperita L) . مجله علمی پژوهشی اکو فیزیولوژی گیاهان زراعی، دوره 7، شماره 2، صفحه های174 تا 186.

کاظمی کرد آسیابی،م. 1394. بررسی اثرات کم­آبیاری و تنش شوری بر صفات مورفولوژی و فیزیولوژی گیاه ابریشم مصری. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه فردوسی مشهد.

کریم‌زاده، ه.، نظامی، ا.، کافی، م. و تدین، م. ر. 1395. بررسی تغییرات هدایت روزنهای، دمای سایه انداز گیاهی و آب برگ ژنوتیپهای لوبیا چیتی در شرایط کم‌آبیاری. فصلنامه علمی پژوهشی فیزیولوژی گیاهان زراعی. 30(8). 105 تا 119.

نجفی، ف.، رضوانی مقدم، پ. 1380. اثر رژیم‌های مختلف آبیاری و تراکم بر عملکرد و خصوصیات زراعی گیاه اسفرزه. علوم و صنایع کشاورزی،16: 67- 59 ص.

نظامی، س.، نعمتی، س ح .، آرویی، ح و باقری، ع ر. 1395. تأثیر رژیم های رطوبتی خاک در شرایط کنترل شده روی خصوصیات رشدی و زیست توده گونه های نعناع. نشریه پژوهش های تولید گیاهی جلد 23، شماره 2.

وحدتی مشهدیان، ن. 1390 . بررسی اثرات تنش شوری بر روی پاسخ‌های مرفولوزیک، فیزیولوژیک و بیوشیمیایی سه نوع شبدر با پتانسیل استفاده در فضای سبز. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه فردوسی مشهد.

Abdalla M. M. and El Khoshiban N. H. 2007. The influence of water stress on growth. relative water content, photosynthetic pigments. some metabolic and hormonal contents of two Triticium aestivum cultuivars. Journal of Applied Sciences Research 3 (12): 2062-2074.

Gilesm J. 2004. Is organic food better for us? Nat. (Lond.). 428: 796-797

Gross J.1991.pigments in vegetables, published by van nostrand reinhold, new York

Hajilaoui, H., Trabelsi, N., Noumim, E., Snoussi, M., Fallah, R, et al. (2009) Biological activities of the essential oils and methanol extract of tow cultivated mint species. World Journal of Microbiology and Biotechnology. 25(12): 38-2227

Kramer, A. W., Doane, T. A., Horwath, W. R. and Van Kessel, C. 2002. Combining fertilizer and organic inputs to synchronize N supply in alternative cropping system in California. Agriculture Ecosystem and Environmental: 91: 233-243

Larkunthod, P., Nounjan, N., Jonaliza, L., Toojinda, T., Sanitchon, J., Jongdee, B. and Theerakulpisut, P. 2018. Physiological Responses under Drought Stress of Improved Drought- Tolerant Rice Lines and their Parents. Notulae Botanica Horti Agrobotanici Cluj-Napoca. 46(2):679-687.

Macilwain, C. 2004. Is organic farming better for the environment? Nat, 428: 797-798.

Misra, A., and Srivastava, N.K. 2000. Influence of water stress on Japanese mint. J. Herb, Spice Med. Plant. 7: 1. 51-58.

Oehl, F., Sieverding, E., Mäder, P., Duboi,s D., Ineichen, K., Boller, T. and Wiemken, A. 2004. Impact of long-term conventional and organic farming on the diversity of arbuscular mycorrhizal fungi. Oecologia, 138: 574-583

 Palm, A. C., Gachengo, C. N., Delve, R. J., Cadisch, G. and Giller, K. E. 2001. Organic inputs for soil fertility management in tropical agro-ecosystems: application of an organic resource database. Agricultural Ecosystem Environment 8: 27–42.

Pinamonti, F. 1998. Compost mulch effects on soil fertility, nutritional status and performance of grapevine. Nutrition Cycling Agro-ecosystem. 51:239-248

Pulleman, M. A., Jongmans, J. and Bouma, J. 2003. Effects of organic versus conventional arable farming on soil structure and organic matter dynamics in a marine loam in the Netherlands. Soil Use Managesuj 19:157-165.

Sheykholeslami, Z., Qasempour Alamdari, M., Qanbari, S and Akbarzadeh, M. 2015. Effect of Organic and Chemical Fertilizers on Yield and Yield Components of  Peppermint (Mentha piperita L.). American Journal of Experimental Agriculture, ISSN: 2231-0606

Sujatha S. Bhat R. Kannan C. and Balasimha D. 2011. Impact of ntercropping of medicinal and aromatic plants with organic farming approach on resource use efficiency in arecanut (Areca catechu L.) plantation in India. Industrial Crops and Products 33: 78-83.

Turgut,  I.,  Bilgili, U., Duman, A. and Acikgoz, E. 2005. Effect of green manuring on the yield of sweet corn. Agronomy Sustainable Development. 25:1-5.

Wood R. Lenzen M. Dey C. and Lundie S. 2006. A comparative study of some environmental impacts of conventional and organic farming in Australia. Agricultural Systems 89: 324-348.