امکان‌سنجی استفاده از آب‌های نامتعارف (پساب شهری) در کشاورزی با استفاده از فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مهندسی آب گرگان

2 گرگان

3 گروه زراعت، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

چکیده

استفاده‌ی مفید از منابع آب نامتعارف برای کشاورزی پایدار با در نظر گرفتن مجموعه‌ی اثرات زیست‌محیطی و بازده اقتصادی فرآیندی است چند معیاره که تصمیم‌گیری در مورد آن، بر اساس ارزش هریک از معیارها صورت می‌پذیرد. در این پژوهش پس از گردآوری منابع مرتبط و استخراج معیارهای تصمیم‌گیری در رابطه با استفاده از پساب در کشاورزی، ساختار سلسله مراتبی بر مبنای دو عامل فنی- اقتصادی و زیست‌محیطی تهیه و با استفاده از تحلیل سلسله مراتبی در محیط نرم‌افزار GIS، امکان‌سنجی استفاده از پساب برای کشت 10 گیاه زراعی رایج در استان گلستان انجام شد. معیارهای فراهمی آب آبیاری، فاصله فنی- اقتصادی از خروجی تصفیه‌خانه و مطلوبیت اراضی برای کشت گونه از زیر‌معیارهای فنی- اقتصادی و کیفیت آب آّبیاری، خاک، گیاه و آسیب‌پذیری آبخوان از معیارهای زیست محیطی این ساختار هستند. همچنین پارامترهای شیب، توپوگرافی، کاربری اراضی، عمق خاک و فاصله‌ی مجاز فنی به عنوان عوامل محدود‌کننده در نظر گرفته شد. معیارهای تصمیم گیری و عوامل ایجاد محدودیت بر اساس مطالعات صورت گرفته در زمینه استفاده از پساب در کشاورزی در نظر گرفته شده و بر اساس نظرات کارشناسان تعیین ارزش و آنالیز حساسیت گردید. نتایج این امکان‌سنجی که با استفاده از داده‌های مرتبط با تصفیه‌خانه فاضلاب کردکوی نشان داد، علی رغم پایین بودن میزان مطلوبیت کشت تمامی گیاهان به دلیل عدم مطلوبیت پارامتر‌هایی چون نیترات، آلودگی میکروبی و آسیب پذیری آبخوان که دارای بالاترین میزان حساسیت و وزن نسبی بودند، دو گیاه پنبه و کلزا از بین 10 گیاه رایج زراعی در منطقه، بالاترین مطلوبیت کشت با پساب را در منطقه‌ی تحت پوشش تصفیه‌خانه کسب کردند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Feasibility of unconventional water (municipal wastewater) consumption in agriculture using Analytical Hierarchy Process (AHP)

نویسندگان [English]

  • parvin zolfaghary 1
  • Mehdi Zakerinia 2
  • H Kazemi 3
1 GORGAN
2 GORGAN
3 Department of Agriculture, Plant production College, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Gorgan, Iran
چکیده [English]

The beneficial use of unconventional water resources for sustainable agriculture, taking into account the environmental impacts and economic returns, is a multi-criteria decision-making process based on the value of each criterion. In this research, after collecting resources and extracting decision making criteria regarding the use of wastewater in agriculture, a hierarchical structure based on two technical-economical and environmental factors is prepared and using a hierarchical analysis in the GIS software environment, the feasibility of using wastewater for cultivation of 10 common crops was carried out in Golestan province. The irrigation water fairness, the techno-economical distance from the outlet of the treatment plant and the suitability of the land for cultivating are from the technical-economical sub-criteria And the quality of irrigation water, soil, plant and aquifer vulnerability are the environmental criteria of this structure. Also, some parameters such as slope, topography, land use, depth of soil and technical permissible distance were considered as limiting factors. The results of this feasibility study, which was carried out using data from Kurdokoy wastewater treatment plant, Despite the low utilization rate of all plants due to lack of utility parameters such as nitrate, microbial contamination and aquifer vulnerability, which had the highest sensitivity and relative weight, cotton and canola have the highest desirable yield of 10 common crops In the area covered by the wastewater plant.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Unconventional Water
  • Wastewater
  • Analytical Hierarchy
  • GIS