اثر کم آبیاری و پلیمر سوپرجاذب بر خصوصیات مرفولوژیک و عملکرد لوبیا ‏سبز ‏(‏Phaseolus vulgaris L.‎‏)‏

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه آگروتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی مشهد، مشهد ایران

2 گروه اگرو تکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد، مشهد ایران

3 گروه آگروتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد، مشهد ایران

چکیده

به منظور بررسی اثر دو عامل کم آبیاری (تنش خشکی) وکاربرد پلیمر سوپرجاذب برخصوصیات رشدی، عملکرد گیاه و اجزای عملکرد ‏لوبیا سبز دو آزمایش در قالب طرح کاملا" تصادفی با آرایش فاکتوریل در شرایط گلخانه‌ای در گلخانه آموزشی- پژوهشی دانشکده ‏کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی مشهد در سال زراعی 97-1396 انجام شد. در هر دو آزمایش، عوامل آزمایش شامل پلیمر سوپرجاذب در 4 ‏سطح (0، 3، 5 و 7 گرم درکیلوگرم خاک) وکم آبیاری در 4 سطح (20، 40، 60 و 80 درصد کاهش وزن آب خاک نسبت به ظرفیت ‏زراعی) بود. در آزمایش اول 3 و در آزمایش دوم 6 تکرار در نظرگرفته شد. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که در آزمایش اول اثر کم ‏آبیاری، پلیمر سوپرجاذب و اثر متقابل دو عامل بر ارتفاع گیاه، تعداد برگ، وزن تازه و خشک گیاه، سطح برگ، تعداد غلاف در گیاه و وزن ‏تازه غلاف در گیاه معنی‌دار بود. در آزمایش دوم اثر کم آبیاری و پلیمر سوپرجاذب بر تعداد غلاف در گیاه، تعداد دانه در غلاف، عملکرد ‏دانه در گیاه و بیوماس و اثر متقابل دو عامل تنها بر تعداد غلاف در گیاه، عملکرد دانه در گیاه و بیوماس معنی‌دار بود. مقایسه میانگین ‏صفات تحت تاثیر کم آبیاری و پلیمر سوپرجاذب در هر دو آزمایش نشان داد که با کاهش 40 درصد رطوبت از ظرفیت زراعی تمامی ‏صفات کاهش یافت، ولی در آزمایش اول کاربرد 7 گرم پلیمر سوپرجاذب در کیلوگرم خاک و در آزمایش دوم کاربرد 5 گرم پلیمر ‏سوپرجاذب در کیلوگرم خاک، سبب کاهش معنی‌دار اثرات منفی کم آبیاری بر میانگین صفات شد. به طورکلی نتایج این پژوهش نشان داد ‏کاربرد پلیمر سوپرجاذب سبب کاهش اثرات منفی تنش خشکی شد‎.‎

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effect of irrigation deficit and super absorbent polymer on morphological characteristics and yield ‎of green bean (Phaseolus vulgaris L.)‎

نویسندگان [English]

  • Yasha Kamran 1
  • Seyed Mohsen Nabavi Kalat 2
  • Reza Sadrabadi Haghighi 3
1 Department of Agrotechnology, Faculty of Agriculture, Islamic Azad University Mashhad Branch, Mashhad Iran
2 Department of Agrotechnology, Faculty of Agriculture, Islamic Azad University, Mashhad Branch, Mashhad, Iran
3 Department of Agrotechnology, Faculty of Agriculture, Islamic Azad University Mashhad Branch, Mashhad Iran
چکیده [English]

In order to study the effect of two factors of irrigation deficit (drought stress) and superabsorbent polymer ‎application on morphological characteristics, plant yield and yield components of green bean, two experiments ‎were conducted in a completely randomized design with factorial arrangement in greenhouse conditions in ‎Educational- Research Greenhouse, Faculty of Agricultural, Mashhad Branch, Islamic Azad University, ‎Mashhad, Iran during in cropping season 2017-2018. In both experiments: experimental factors were included, ‎superabsorbent polymer in 4 levels (0, 3, 5 and 7 g per kg of soil) and irrigation deficit in 4 levels (20, 40, 60 and ‎‎80 % decrease of soil water weight based on Field Capacity). In the first experiment 3 and in the second ‎experiment, 6 replications were considered. The results of analysis of variance showed that in the first ‎experiment, effect of irrigation deficit, superabsorbent polymer and interaction between two factors had ‎significant effect on the plant height, number of leaf, fresh and dry weight of plant, leaf area, number of pod ‎per plant and fresh pod weight. In the second experiment, effect of irrigation deficit and superabsorbent ‎polymer on number pod per plant, number of grain per pod, grain yield per plant and biomass were significant. ‎But, in the second experiment, interaction between to factors had only significant effect on number of pod per ‎plant, grain weight per plant and biomass. In both experiments, means comparison under the influence of ‎irrigation deficit and superabsorbent polymer showed that with decreasing of 40% moisture from field capacity, ‎all traits were decreased. In general, the results of this study showed that application of superabsorbent polymer ‎caused of decreases the negative effects of drought stress.‎

کلیدواژه‌ها [English]

  • Drought stress
  • Fresh pod weight
  • Number of fresh pods ‎
ابهری، ع.، ا. عزیزی، ا. و حارث­آبادی، ب. 1396. تاثیر سوپرجاذب بر عملکرد و اجزای عملکرد نخود در شرایط تنش خشکی انتهای فصل. نشریه تولید گیاهان زراعی. (1)10: 202-191.
الهیاری، س.، گلچین، ا. و واعظی، ع.ر. 1392. مطالعه تاثیر کاربرد پلیمر سوپرجاذب آب بر عملکرد و اجزای عملکرد دو رقم نخود تحت شرایط دیم. مجله پژوهش­های تولید گیاهی. (1)20: 139-125.
تنگو. ا.، مهدوی، ع. و صیاد، ا. 1393. تاثیر پلیمر سوپرجاذب آکوزورب بر رشد، استقرار و برخی ویژگی­های فیزیولوژیکی نهال آکاسیا (Acacia victoriae) تحت تنش خشکی. نشریه آب و خاک (علوم و صنایع کشاورزی). (5)28. 963-951.
جهان، م.،کمایستانی، ن. و رنجبر، ف. 1392. امکان سنجی استفاده از سوپرجاذب رطوبت به منظور کاهش تنش خشکی وارده به ذرت (Zea mays L.) در یک نظام زراعی کم نهاده در شرایط مشهد. نشریه بوم شناسی کشاورزی. (3)5: 281-272.
چهل­گردی، ع.، صفاری، م. و عبدالشاهی، ر. 1393. بررسی تاثیر پلیمر سوپرجاذب، سولفات پتاسیم و کود دامی بر صفات فیزیولوژیک ارزن دم روباهی (Setaria italica) در شرایط آبیاری مطلوب و تنش خشکی. نشریه تولید گیاهان زراعی. (2)7: 60-43.
خادم، س. ع.، رمرودی، م.، گلوی، م. و روستا، م. ج.1390. تاثیر تنش خشکی و کاربرد نسبت­های مختلف کود دامی و پلیمر سوپرجاذب بر عملکرد و اجزای عملکرد ذرت دانه­ای (Zea mays L.). مجله گیاهان زراعی ایران. (1)42: 123-115.
خرم­دل، س.، قشم، ر.، امین غفوری، ا. و اسماعیل­پور، ب. 1392. ارزیابی اثر بافت خاک و سطوح پلیمر سوپرجاذب بر خصوصیات زراعی و عملکرد زعفران. نشریه پژوهش­های زعفران. (2)1: 125-120.
دهباشی، ص.، لادن مقدم، ع. و غفوریان، ع. 1393. اثر سوپرجاذب بر کاهش اثر تنش خشکی بر برخی صفات فیزیولوژیکی گل جعفری(Tagetes marigold). نشریه پژوهش­های اکوفیزیولوژی گیاهی ایران. (3)35: 81-72.
شادمند، ح. و افکاری، ا. 1397. اثر کاربرد پلیمر سوپرجاذب بر برخی صفات بیوشیمیایی و محتوی نسبی آب ارقام لوبیا تحت تنش خشکی. فصلنامه علمی پژوهشی فیزیولوژی گیاهان زراعی. (39)10: 77-61.
شریفی، پ.، کربلاوی، ن. و امین­پناه، ه. 1392. اثر سطوح مختلف تنش و کود سولفات پتاسیم بر عملکرد لوبیا سبز. نشریه تولید گیاهان زراعی. (4)6: 149-137.
شعبانی، ا.، کامکار حقیقی، ع. ک.، سپاسخواه، ع. ر.،  امامی، ی. و هنر، ت . 1388. اثر تنش آبی بر ویژگی­های فیزیولوژیک گیاه کلزا (Brassica napus). نشریه علوم آب و خاک (علوم و فنون کشاورزی و منابع طبیعی). (49)13. 42-31.
فرهمندی، س. ر.، تیموری، م. و شرفدوست، م. 1394. صفات زراعی و عملکرد دو رقم لوبیا سبز در تاریخ و روش کاشت­های مختلف. مجله به زراعی نهال و بذر. (2)31: 143-127.
قوشچی، ف. 1394. بررسی امکان کاهش خسارت ناشی از تنش قطع آبیاری بر ویژگی­های فیزیولوژیک و کیفیت ذرت دانه­ای با کاربرد پلیمر سوپرجاذب. فصلنامه علمی پژوهشی فیزیولوژی گیاهان زراعی. (27)7: 94-85..
نجفی علیشاه، ف.، گلچین، ا. و محبی، م. 1392. تاثیر پلیمر سوپرجاذب آکوزورب و دور آبیاری بر عملکرد، کارایی مصرف آب و شاخص­های رشد خیار گلخانه­ای. نشریه علوم و فنون کشت­های گلخانه­ای. (3)4: 11-1.
یزدانی، ف.، الله­دادی، ا.، اکبری، غ. ع. و بهبهانی، م. ر. 1386. تاثیر مقادیر پلیمر سوپرجاذب و سطوح تنش خشکی بر عملکرد و اجزای عملکرد سویا. فصلنامه پژوهش و سازندگی. (75)20: 174-167.
یوسفی­فرد، ی.، عصاره، ع. وکلهر، م. 1390. تاثیر استفاده از سوپرجاذب بر عملکرد و اجزای عملکرد ذرت دانه­ای سینگل کراس 704 در شرایط آب و هوایی لرستان. فصلنامه تخصصی علوم و مهندسی آب. (3)1: 16-1.
Ashraf, M. 2010. Inducing drought tolerance in plants: Recent Advance. Biotechnology Advances. 28: 169-183.
Farjam, S., Jafarzadeh Kenarsari, M., Rokhzadi, A. and Yousefi, B. 2014. Effect of inter row spacing and superabsorbent polymer application on yield and production of rain fed chickpea. Journal of Biodiversity and Environment Sciences. 5(3): 316-320.
Halvinka, P., Trunka, M., Semeradovaa, D., Dubrovsky, M., Zalud, Z. and M. Mozny, M. 2009. Effect of drought on yield variability of key crops in Czech Republic.Journal of Agricultural and Forest Metrology. 149: 431-442.
Moazzen Ghamsari, B., Akbari, Gh. H., Zohorian, M.J. and Nikniaee, A. B. 2010. An evaluation of growth and yield of forage corn with application of different levels of super absorbent polymer (Superab A200) and under drought stress. Iranian Journal of Field Crop Science. 40(3): 1-8.
Munoz-Perea, C. G., Teran, H., Allen, R. G., Wright, J. I., Westermann, D. T. and Singh, S. 2006. Selection for drought resistance in dry bean landraces and cultivars. Crop Science. 46: 2111-2120.
Nayyar, H., Singh, S., Kaur, S., Kumar, S. and Upadhyaya, H. D. 2006. Differential senseitiving of macrocarpa and microcarpa types of chickpea (Cicer arietinum L.) to watwer stress response with oxidative injure. Journal of Integrative Plant Biology. 48: 1318-1329.
Rainey, K. M. and Griffiths, P. D. 2005. Inheritance of heat tolerance during reproductive development in snap bean (Phaseolus vulgaris L.). J. Am. Soc. Hortic. Sci. 130: 700-706.
Rennenberg, H., Loreto, L., Polle, A., Brilli, F., Fares, S., Beniwal, R. S. and Gessler, A. 2006. Physiological responses of forest tress to heat and drought. Journal of Plant Physiology. 81: 556-571.
Yan, L. and Shi, Y. 2013. Effects of super absorbent resin on leaf water use efficiency and yield in dry- land wheat. Advance Journal of Food Science and Technology. 5(6): 661-664.
Yang, Y., Watanabe, M., Zhang, X., Zhang, J., Wang, Q. and Hayashi, S. 2006. Optimizing irrigation management for wheat to reduce groundwater depletion in the piedmont region of the Taihany Mountains in the North China Plain.Journal of Agricultural Water Management. 82: 25-44