ارزیابی وضعیت منابع و مصارف آب با رویکرد حسابداری آب درحوضه آبریز رخ-نیشابور به کمک چارچوب WA+ در شرایط کمبود داده

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه مهندسی آب- دانشکده مهندسی زراعی- دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری-ایران

2 گروه مهندسی آب،دانشکده مهندسی زراعی- دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری-ایران

3 گروه مهندسی آب- دانشکده کشاورزی- دانشگاه فردوسی- مشهد -ایران

4 گروه هیدروانفورماتیک، مرکز پژوهشی آب و محیط زیست شرق- مشهد

چکیده

توسعه سامانه‌های حسابداری آب یکی از مهم‌ترین زیرساخت‌ها در مدیریت منابع آب به شمار می‌رود. رشد فناوری‌های نوین از جمله سنجش از دور و مدل‌های هیدرولوژی سبب شده تا توسعه آنها با هدف مدیریتی کردن اجزای بیلان آب در دنیا گسترش یابد. هدف از پژوهش حاضر بررسی وضعیت منابع و مصارف آب در حوضه آبریز رخ- نیشابور با توسعه و کاربرد چارچوب حسابداری آب WA+ در شرایط کمبود داده است. برای این منظور رویکردی تلفیقی با استفاده از تحلیل تصاویر ماهواره‌ای و مدل‌سازی هیدرولوژیکی به کار گرفته شد و توسعه کاربرگ‌های منابع و مصارف آب در حوضه برای سه سال تر، نرمال و خشک بررسی شد. همچنین ارزیابی وضعیت منابع و مصارف حوضه با تعریف نمایه-های کارایی مختلف در این دوره انجام شد. نتایج نشان داد که این رویکرد به همراه کاربرد چارچوب WA+ می‌تواند نتایج ارزشمندی از شرایط و وضعیت منابع و مصارف آب در حوضه مورد مطالعه فراهم نماید. در کاربرگ‌های توسعه یافته نتایج «تبخیرتعرق طبیعی» در کاربری‌های مختلف زمین و همچنین سهم مصرف آب در بخش‌های کشاورزی با کاربرد مفهوم «تبخیرتعرق آبیاری» (610 میلیون‌مترمکعب)، شرب (15 میلیون‌مترمکعب) و صنعت (2 میلیون‌مترمکعب) به صورت جداگانه ارائه شد. تحلیل نمایه‌های کارایی نشان داد حوضه در شرایط کم‌یابی آب است و میزان مصرف به آب تجدیدپذیر در دوره پژوهش بیشتر از 1 بود که نشان دهنده ناپایداری حوضه است و اولین حاصل آن مشکلات اجتماعی و اقتصادی خواهد بود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Assessing the Status of Water Resources and Consumptions Using Water Accounting Approach in the Rokh-nishaboor Basin by WA+ Framework in Data Scarcity Condition

نویسندگان [English]

  • sahar khazaei 1
  • MAhmoud Raeini 2
  • kamran davary 3
  • mojtaba shafiei 4
1 Department of Water Engineering, Sari Agricultural sciences and Natural resources University.Iran
2 , Department of Water Engineering,- Sari Agricultural sciences and Natural resources University, Iran
3 Department of Water Engineering,-Ferdowsi University of Mashhad, Iran
4 Department of Hydroinformatics, -East Water &Environmental Research Institute- Mashhad, -Iran.
چکیده [English]

Development of water accounting frameworks is one of the most important infrastructures in water resources management. New technologies, including remote sensing and hydrology models, have been developed around the world to manage water balance components. The objective of this paper is assessing the status of water resources and consumptions by developing and applying WA+ framework in the Rokh-Nieshaboor basin in data scarcity condition. For this purpose, a combined approach has been applied to the use of satellite measurements and hydrological modelling.and developing water resources and consumption sheet Checked out for the basin for three years, wet, normal and dry year. Water resources and consumption in the basin were also assessed by defining different performance indices during this period.The results showed that this approach along with application of WA+ framework can provide valuable results from the conditions and status of water resources and consumptions in the studied basin.In the developed sheets, the results of " Landscape evapotranspiration " in different land uses, as well as the share of water consumption in agricultural sectors using the concepts of " Incremental evapotranspiration" (610 million cubic meters), drinking (15 million cubic meters) and industry (2 Million cubic meters) presented separately. The analysis of performance indices showed that the basin is in a water scarcity conditions and ratio of consumed water to renewable water in the study period was more than 1, indicating the instability of the basin and the first result would be social and economic problems.

کلیدواژه‌ها [English]

  • evapotranspiration
  • Remote sensing-
  • Performance Indices
  • SWAT