اثر آب آبیاری و کود نیتروژن بر عملکرد، کیفیت و بهره‌وری مصرف آب محصول سیب‌زمینی در روش آبیاری قطره‌ای (تیپ)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان سمنان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،

2 مرکز تحقیقات شاهرود، سمنان، ایران

چکیده

به‌منظور بررسی اثر مقادیر آب و کود نیتروژن بر خصوصیات کمی و کیفی سیب‌زمینی در روش آبیاری قطره‌ای نواری (تیپ)، آزمایشی به صورت اسپلیت فاکتوریل در قالب بلوک‌های کامل تصادفی با سه فاکتور در اراضی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی سمنان(شاهرود) به‌مدت دو سال انجام شد. فاکتور‌ها شامل: 1- مقادیر آب آبیاری در دو سطح 75 و 100 درصد آب مورد نیاز 2- مقادیر و روش‌ مصرف کود نیتروژن در سه سطح 60، 80 و 100 درصد (براساس آزمون خاک) به‌روش کود آبیاری و مصرف 100 درصد ازت به‌روش سنتی 3- آرایش کاشت در دو سطح (فاصله ردیف 35 و 45 سانتی‌متر). آب آبیاری با روش پنمن‌مانتیث محاسبه و با توجه به سطوح آبیاری با استفاده از روش آبیاری قطره‌ای نواری (تیپ) در اختیار گیاه قرار گرفت. کود نیتروژن با استفاده از تانک کود در روش کود آبیاری بر اساس سطوح ذکر شده در طول فصل به گیاه داده شد. نتایج نشان داد عملکرد محصول در سطح 100 درصد نیاز آبی 26 و در سطح 75 درصد، 21 تن در هکتار شد. بین سطوح 80 و 100 درصد مصرف نیتروژن به‌صورت کودآبیاری تفاوت معنی‌داری در عملکرد محصول وجود نداشت. سطوح کودی 100 درصد مصرف سنتی و 60 درصد با روش کودآبیاری از نظر عملکرد تفاوت معنی داری نداشتند. اثر تیمارهای آبی بر بهره‌وری مصرف آب معنی‌دار شد. بهره-وری مصرف آب در تیمار 75 درصد آب مصرفی برابر با 05/3 و تیمار 100 درصد آب مصرفی برابر با 82/2 کیلوگرم به ازای هر مترمکعب آب شد. سطح کودی 80 درصد به روش کود آبیاری، آب 75 درصد و فاصله کاشت 45 سانتی‌متر به‌عنوان تیمار برتر انتخاب شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effect of irrigation water and nitrogen fertilizer on the yield, quality and water productivity of potato crop in drip irrigation (tape) method

نویسندگان [English]

  • syeed hassan mousavifazl 1
  • Ahmad akhyani 2
1 Agricultural Engineering Research Department, Agricultural and Natural Resources Research and Education Center of Semnan Province (Shahrood), AREEO, Shahrood, Iran.
2 - Soil and water Research Department, Agricultural and Natural Resources Research and Education Center of Semnan Province (Shahrood), AREEO, Shahrood, Iran
چکیده [English]

In order to investigate the effects of irrigation water and Nitrogen fertilizer on the quantity and quality charactristics of potatoes under drip irrigation, a two-year field experiment was conducted in Agricultural and Natural Resources Research Center of Semnan province (Shahrood). The experiment was conducted based on split plots in a randomized complete block design with three factors and four replications. The design factors were: 1- water rates (75 and 100 percent of requirement water) 2- rates and methods application of nitrogen (60, 80 and 100 percent requirement nitrogen with fertigation method and 100 percent requirement nitrogen with traditional method) 3- planting arrangement (35 and 45 cm), and a control treatment. The experiment was performed using a split factorial plot design (planning arrangement as main plots and water-nitrogen rates as sub plots). The amount of requirement water irrigation was determined by penman-mantith method and metrological data in tape irrigation method, also requirement nitrogen fertilizer was used by fertigation method until to before of flowering duration. Irrigation period was used 3-day. The results showed that the effect of irrigation water on the nitrate concentration of the tubers was significant. Nitrogen concentration in the irrigation water levels 75% and 100% were 310 and 287 ppm Respectively. Also, the results showed that there was a significant difference between nitrogen concentration in fertilizer treatments. The accumulation of nitrate concentration in the fertilizer treatments of 100, 80 and 60 (in drip irrigation method) was 339, 312, 258, respectively. And in the fertilizer treatment 100% with a traditional method was 289 ppm. The effect of water treatments on water use efficiency have significant. The water use efficiency were obtained at 75 and 100 requirement water 3.05 and 2.82 respectively. The 80% Nitrogen fertilizer (fertigation), 75% irrigation water and 45 cm planting distance as the best treatment was selected.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Irrigation water
  • N fertilizer
  • potato quality
  • yield.Planting distance
اخوان، س ف.، موسوی، ب.، مصطفی زاده فرد و قدمی فیروزآبادی، ع. 1386. بررسی آبیاری تیپ و شیاری از لحاظ عملکرد و کارایی مصرف آب در زراعت سیب­زمینی. مجله علوم و فنون کشاورزی و منابع طبیعی. 41 (15) : 26-11.
 اسکندری، ع.، خزاعی، ح.ر.، نظامی، ا. و کافی، م. 1390 . مطالعه تأثیر رژیم آبیاری بر عملکرد و برخی از خصوصیات کیفی سه رقم سیب­زمینی.( مجله آب و خاک (علوم و صنایع کشاورزی). 25 (2) : 247-240.    
 باغانی، ج.، صدرقاین، س ح، و کانونی، ا. 1386. اثر آرایش کاشت و مقادیر آب در آبیاری قطره­ای بر عملکرد سیب­زمینی. مجله تحقیقات مهندسی کشاورزی. 8 (4) : 94-81.
 جلینی، م.، دوستی، ف. 1390. بررسی وضعیت میزان تجمع نیترات در محصول سیب زمینی و گوجه فرنگی. فصلنامه علمی محیط زیست. 50 : 63-71.
 سبحانی، ع.، و حمیدی، ح. 1392. تأثیر رژیم­های مختلف آبیاری و مقادیر پتاسیم بر خصوصیّات کیفی سیب­زمینی در شرایط آب و هوایی مشهد. نشریه ‌پژوهش­های تولید ‌گیاهی. 20 (4) : 81-65.
 صدرقاین، س ح.، نخجوانی، م.، و باغانی، ج. 1389. اثر آرایش کاشت و سطوح آب بر عملکرد سیب­زمینی در روش آبیاری قطره­ای منطقه فیروزکوه. مجله آبیاری و زهکشی ایران. 4 (1): 180-168.
 طباطبـایی، س ج.، ملکـوتی، م ج. 1376. اثـر مقـادیر مختلف اوره و تاثیر متقابل آن با فسفر و پتاسیم بر عملکـرد و تجمع نیترات در سیب­زمینی. مجله علمی پژوهشی خاک و آب. 11 (1): 89-76.  
 وزارت ﺟﻬﺎدﻛﺸﺎورزی، ﻣﻌﺎوﻧﺖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﻳﺰی و اﻗﺘﺼﺎدی، ﻣﺮﻛﺰ ﻓﻨﺎوری اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت. 1397. آﻣﺎرﻧﺎﻣﻪ ﻛﺸﺎورزی محصولات زراعی سال 1397- 1396. 
 یزدان­دوست همـدانی، م. 1379. بررسـی ارتبـاط مقـدار مصرف ازت با تجمع نیترات در ارقام سیب زمینـی. گـزارش نهایی طرح  تحقیقاتی، مرکز تحقیقـات کـشاورزی همـدان، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، 19 صفحه.
  El-Mokh, F., Nagaz, K.., Masmoudi, M. and Mechlia, N. 2015. Yield and Water Productivity of Drip-Irrigated Potato under Different Nitrogen Levels and Irrigation Regime with Saline Water in Arid Tunisia, American Journal of Plant Sciences, 6(4): 501-510.
  FAO. FAOSTAT. Agriculture. Rome. 2018. Available in http://faostat.fao.org/ faostat/collections? subset=agriculture. Accessed at: April 2018.
  Iwama, K. 2008. Physiology of the potato: New insights into root system and repercussions for crop management. Potato Research Journal, 51(3):333-353.
  Lahlou, Q., Ouattar, S. and Ledent, J.F. 2003. The effect of drought and cultivar on growth parameters, yield and yield components of potato. Agronomy Journal, 23: 257–268.
Minhas, J. S. and Bansal, K. C.  1991. Tuber yield in relation to water stress at different stages of growth in potato (Solanum tuberosum L.) .J. Indian Potato Assoc.18 (1-2):1-8.
  Onder, S., Caliskan, M., Onder, D. and Caliskan, S. 2005. Different irrigation methods and water stress effects on potato yield and yield components. Agric Water Manage. 73:73–86.
  Pavel, T., Naftali, L. and Gilboa, A. 2018. Water and Nitrogen Productivity of Potato Growth in Desert Areas under Low-Discharge Drip Irrigation. Water Management for Sustainable Food Production. 10(8).
  Vasquez-Robinet, C., Mane, P.S., Ulanov, A.V., Watkinson, J.I., Stromberg, V.K., Koeyer, D.D., Schafleitner, R., Willmot, D.B., Bonierbale, M., Bohnert, H.J. and Grene, R. 2008., Physiological and molecular adaptations to drought in Andean potato genotypes. Journal of Experimental Botany. 59(8): 2109–2123.
 Yuan, B.Z., Nishiyama, S. and Kang, Y. 2003. Effects of different irrigation regimes on the growth and yield of drip-irrigated potato. Agri. Water Manage. 63: 153-167.