ارزیابی عملکرد و بهره‌وری مصرف آب گیاه توت‌فرنگی گلخانه‌ای تحت سطوح مختلف آبیاری در بسترهای کشت خاکی و غیرخاکی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

2 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

3 گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

4 استادیار بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،

چکیده

به‌منظور بررسی تاثیر بستر کشت بر عملکرد، بهره‌وری آب و برخی ویژگی‌های رشد گیاه توت‌فرنگی، آزمایشی در گلخانه به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با دو فاکتور بستر کشت و سطوح آبیاری انجام شد. تیمارهای آبیاری در سه سطح شامل آبیاری کامل (FI)، کم‌آبیاری به‌میزان 80 (DI80) و 60 درصد نیاز آبی (DI60) و چهار بستر کشت شامل خاک (Soil)، کوکوپیت:پرلیت با نسبت‌های حجمی 70:30 (C30 P70)، 60:40 (C40 P60) و 50:50 درصد (C50 P50) بود. نتایج نشان داد بیشترین مقادیر عملکرد میوه و بهره‌وری آب در بین تیمارهای بستر کشت به‌ترتیب به‌مقدار 99/8 کیلوگرم بر متر مربع و 53/41 کیلوگرم بر مترمکعب به بستر C50 P50 اختصاص یافت و در بین تیمارهای آبیاری به‌ترتیب 53/9 کیلوگرم بر متر مربع و 88/35 کیلوگرم بر مترمکعب به تیمار FI تعلق داشت. بیشترین مقادیر عملکرد و بهره‌وری آب در شرایط اثرات متقابل عوامل مورد بررسی به‌ترتیب به مقدار 41/11 کیلوگرم بر متر مربع در ترکیب بستر C50 P50 با آبیاری کامل و 78/44 کیلوگرم بر مترمکعب در ترکیب بستر C50 P50 با سطح 80 درصد نیاز آبی حاصل شد. براساس نتایج حاصل این پژوهش در صورت اعمال کم‌آبیاری، بستر C50 P50 با اعمال کم‌آبیاری 80 درصد نیاز آبی قابل پیشنهاد است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluation of yield and water productivity of greenhouse strawberry under different irrigation regimes in soil and non-soil media

نویسندگان [English]

  • Shamsi Rezaei 1
  • Hamid Zare Abyaneh 2
  • Hassan Sarikhani 3
  • Mehdi Jovzi 4
1 Department of Water Engineering, Faculty of Agriculture, Bu-Al Sina University, Hamedan, Iran.
2 Department of Water Engineering, Faculty of Agriculture, Bu-Al Sina University, Hamedan, Iran.
3 Department of Horticulture, Faculty of Agriculture, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran.
4 Soil and Water Department, Kermanshah Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Kermanshah, Iran.
چکیده [English]

In order to investigate the effect of cultivation medium on yield, water productivity and some growth characteristics of strawberry plant, an experiment was carried out in the greenhouse as a factorial based on a completely randomized design with two factors of cultivation medium and irrigation levels. Irrigation treatments at three levels included full irrigation (FI), deficit irrigation at 80 (DI80) and 60% of water requirement (DI60) and four cultivation media including soil (Soil), cocopeat : perlite with volume ratios of 30:70 (C30 P70), 40:60 (C40 P60) and 50:50% (C50 P50). The results showed that the highest values of fruit yield and water productivity among cultivation medium treatments were allocated to C50 P50 treatment with 8.99 kg / m2 and 41.53 kg / m3, respectively, and among irrigation treatments were belonged to FI treatment with 9.53 kg / m2 and 35.88 kg / m3 respectively. The highest values of yield and water productivity in the interaction of the studied factors were 11.41 kg / m2 in C50 P50 composition with full irrigation treatments and 44.78 kg / m3 in C50 P50 composition with 80% water requirement treatments. Based on the results of this study, in case of deficit irrigation application, C50 P50 medium with deficit application of 80% water requirement can be suggested.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Deficit irrigation
  • growth characteristics
  • Sabrina strawberry
  • Soilless cultivation
احمدی، ک.، عبادزاده، ح.ر.، حاتمی، ف.، حسین‌پور، ر. و عبدشاه، ه. 1397. آمارنامه کشاورزی سال 1396. انتشارات مرکز فناوری و اطلاعات و ارتباطات وزارت جهاد کشاورزی، جلد سوم، 241 ص.
پورحسینی، ل.، ﻋﺒﺎدی، ع.، ﻣﺴﺘﻮﻓﻲ، ی.، ﻃﻼﻳﻲ، ع.ر. و ﻳﻮﺳﻔﻲ‌راد، ا. 1389. اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﺤﺼﻮل ﺗﻮت‌ﻓﺮﻧﮕﻲ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﺤﻠﻮل ﻏﺬاﻳﻲ در ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻛﺸﺖ ﻫﻴﺪروﭘﻮﻧﻴﻚ. پنجمین همایش ملی ایده‌های نو در کشاورزی. بهمن ماه، داﻧﺸﮕﺎه آزاد اﺳﻼﻣﻲ واﺣﺪ ﺧﻮراﺳﮕﺎن اﺻﻔﻬﺎن.
جعفرلو، ع.، هناره، م. و صمدی، ع. 1395. اثر تراکم و بستر کشت بر صفات کمی و کیفی توت‌فرنگی رقم سلوا در کشت هیدروپونیک. مجله پژوهش‌های میوه‌کاری. 1 (1): 42-30.
جعفرنیا، س.، خسروشاهی، آ. و صفایی خرم، م. 1397. کشت هیدروپونیک. انتشارات سخن گستر، چاپ دوم، 408 ص.
جوزی، م. و زارع ابیانه، ح. 1394. شاخص‌های بهره‌وری و کارایی مصرف آب چغندرقند تحت سطوح مختلف آب و کود نیتروژنی. نشریه پژوهش‌های حفاظت آب و خاک. 22 (5): 133-117.
خدامرادی، پ.، اﻣﯿﺮی، ج. و دولتی، ب. 1396. تأثیر اسید هیومیک بر برخی ویژگی‌های مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی توت‌فرنگی رقم سابرینا تحت شرایط تنش شوری. مجله پژوهش‌های میوه‌کاری. 2 (2): 135-109.
خدامرادی، پ.، اﻣﯿﺮی، ج.، عشقی، س. و دولتی، ب. 1398. تاثیر ﻫﯿﻮﻣﯿﮏ ﺑﺮ رﺷﺪ و ﻣﺤﺘﻮای ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻏﺬاﯾﯽ ﺑﺮگ و رﯾﺸﻪ ﺗﻮتﻓﺮﻧﮕﯽ رﻗﻢ ﺳﺎﺑﺮﯾﻨﺎ در ﺷﺮاﯾﻂ ﺗﻨﺶ ﺷﻮری. مجله ﻋﻠﻮﻡ ﻭ ﻓﻨﻮﻥ ﻛﺸﺖﻫﺎﻱ ﮔﻠﺨﺎﻧﻪﺍﻱ. 10 (4): 19-1.
ﺩﻳﻠﻤﻘﺎﻧﻲﺣﺴﻨﻠﻮﻳﻲ، م.ر. و همتی، س. 1390. ﺍﺛﺮ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺴﺘﺮﻫﺎﻱ ﻛﺸﺖ ﺑﺮ ﻣﻴﺰﺍﻥ ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻏﺬﺍﻳﻲ ﻋﻤﻠﻜﺮﺩ ﻭ ﺧﺼﻮﺻﻴﺎﺕ، ﻛﻴﻔﻲ ﺗﻮﺕ‌ﻓﺮﻧﮕﻲ ﺭﻗﻢ ﺳﻠﻮﺍ در ﻛﺸﺖ ﺑﺪﻭﻥ ﺧﺎﻙ. مجله ﻋﻠﻮﻡ ﻭ ﻓﻨﻮﻥ ﻛﺸﺖﻫﺎﻱ ﮔﻠﺨﺎﻧﻪﺍﻱ. 2 (7): 7-1.
طاووسی، م. و شاهین رخسار، پ. 1389. اثر چهار نوع ماده‌ی بستری بر عملکرد و برخی پارامترهای رشد توت‌فرنگی در کشت بدون خاک. نشریه اکوفیزیولوژی گیاهان زراعی (علوم کشاورزی). 4 (13): 83-94.
قادری، ن. و سی و سه مرده، ع. 1390. بررسی اثر تنش بر برخی ویژگی‌های فیزیولوژیکی در سه رقم توت‌فرنگی. نشریه علوم باغبانی ایران. 44 (2): 136-129.
گلدانی، م.، کامکار، م.، شریفی، ح.، کافی، م. و زند، ا. 1387. فیزیولوژی گیاهی. انتشارات جهاد دانشگاهی دانشگاه فردوسی مشهد، جلد دوم، 380 ص.
مشفقی، ن.، خزاعی، ح. و کافی، م. 1393. مقایسه صفات مورفولوژیک ریشه ارقام قدیمی و جدید جو. نشریه پژوهش‌های زراعی ایران. 12 (4): 648-641.
Abd El-Mageeda, T.A. and Semida, W.M. 2015. Organo mineral fertilizer can mitigate water stress for cucumber production (Cucumis sativus L.). Agricultural Water Management. 159: 1-10
Afsharipoor, S. and Roosta, H.R. 2010. Effect of different planting beds on growth and development of strawberry in hydroponic and aquaponics cultivation systems. Plant Ecophysiology. 2: 61-66.
Ahmed, A. and Gohnson, K. 2000. Growing Australian native edible plants using hydroponic techniques. Acta Horticulturae. 511: 225-231.
Anagnostou, K., Vasilakakis M. D., Gerasopoulos, D., Olympios, C. H. and Passam, H. 1995. Effect of substrate and cultivar on earliness, plant productivity, and fruit quality of strawberry. Acta Horticulturae. 379: 267-274.
Bauycos, G.J. 1962. Hydrometer method improved for making particles size of soils. Agronomy Journal. 54 (5): 464–465.
Benito, M., Masaguer, A., De Antonio, R. and Moliner, A. 2005. Use of pruning waste compost as a component in soilless growing media. Bioresource Technology. 96(5): 597-603.
Ercisli, S., Sahin, U., Esitken, A. and Anapali, O. 2005. Effects of some growing media on the growth of strawberry cvs. ‘Camarosa and Fern’. Acta Agrobotanica. 58(1): 185-191.
Gavili, E. Akbar Moosavi, A. and Moradi. F. 2018. Cattle manure biochar potential for ameliorating soil physical characteristics and spinach response under drought. Archives of Agronomy and Soil Science. 64: 1714- 1727.
Ghaderi, N., Nourmohammadi, S. and Javadi, T. 2015. Morpho-physiological responses of strawberry (Fragaria ananassa) to exogenous salicylic acid application under drought stress. Journal of Agricultural Science and Technology. 17: 167-178.
Grant, O.M., Johnson, A.W., Davies, M.J., James, C.M. and Simpson, D. W. 2010. Physiological and morphological diversity cultivated strawberry (Fragaria×ananassa) in response to water deficit. Environmental and Experimental Botany. 68(3): 264-272.
Harris, G.A. and Campbell, G.S. 1989. Automated quantification of roots using simple image analyzer. Agronomy Journal. 81: 935-938.
Kirnak, H., Kaya, C., Tas, I. and Higgs, D. 2001. The influence of water deficit on vegetative growth, physiology fruit yield and quality in eggplants. Journal of Plant Physiology. 27: 34-46.
Klamkowski, K. and Treder, W. 2006. Morphological and physiological responses of strawberry plants to water stress. Agriculture Conspectus Scientifics. 71: 159-165.
Lopez, M.L. 2002. The use of substrate for strawberry production in Spain. In Proceedings of International Conference on Alternatives to Methyl Bromide. March 2002 in Sevilla, Spain.
Majdi, Y., Ahmadizadeh, M. and Ebrahimi, R. 2012. Effect of different substrates on growth indices and yield of green peppers at hydroponic cultivate. Current Research Journal of Biological Sciences. 4 (4): 496-499.
Olsen, S. R. and Sommers, L.E. 1982. Phosphorus. In: Page, A. L., Miller, R. H and Keeny, R.H. (eds). Methods of soil analysis. Part 2. Chemical and microbiological properties. Agron. No. 9, 2nd ed. American Society of Agronomy, Madison. pp 403-430.
Ors, S. and Anapali, O. 2010. Effect of soil addition on physical of perlite based media and strawberry cv. Camarosa plant growth. Scientific Research and Essays. 5 (22): 3430 – 3433.
Ravive, M. and Lieth, J.H. 2007. Soilless culture: theory and practice. First edition. Elsevier's science and technology rights department in oxford, UK.
Razavi, F., Pollet, B., Steppe, K. and Vanlabeke, M.C. 2008. Chlorophyll fluorescence as a tool for evaluation of drought stress in strawberry. Photosynthetic. 46 (4): 631-633.
Tehranifar, A. Poostchi, M., Arooei, H. and Nematti, H. 2007. Effects of seven substrates on qualitative and quantitative characteristics of three strawberry cultivars under soilless culture. Acta Horticulturae. 761: 485-488.