بررسی آبیاری قطره ای زیرسطحی و زمان اولین آبیاری بر کمیت و کیفیت زعفران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری آبیاری زهکشی گروه مهندسی آب دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران.

2 دانشیار و عضو هیئت علمی گروه مهندسی آب دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران.

3 استاد و عضو هیئت علمی گروه علوم و مهندسی آب دانشگاه بیرجند، ایران.

چکیده

در مناطق شمال شرقی کشور با توجه شرایط آب و هوایی و هم‌چنین کمبود شدید آب، کشت محصولاتی که نیاز آبی پایین و در عین حال بازده اقتصادی مصرفی آب مطلوب داشته باشند، ضرروری است. این پژوهش در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با دو تیمار نوع سیستم آبیاری شامل، سطحی کرتی (S1) و زیرسطحی قطره‌ای (S2) و زمان اولین آبیاری شامل، آبیاری مطابق عرف منطقه یا 15 مهرماه (T1)، آبیاری با 15 روز تأخیر (T2) و آبیاری با 30 روز تأخیر (T3)، در سه تکرار در منطقه تربت‌حیدریه انجام شد. صفات مورد بررسی شامل تعداد گل، وزن گل تازه، شاخص درشتی گل خشک، وزن خشک خامه، وزن خشک کلاله، ارزیابی طعم، رنگ و عطر در هر کرت بود. نتایج نشان داد صفات کمی زعفران (تعداد گل، وزن تازه گل، وزن خشک کلاله، وزن خشک خامه و شاخص درشتی گل) در اثر متقابل روش آبیاری و زمان اولین آبیاری، غیر معنی‌دار شدند و تنها صفت وزن خشک خامه در سطح احتمال 5 درصد معنی‌دار شد. نتایج صفات کیفی زعفران (پیکروکسین، کروسین، سافرانال، رطوبت، کپک و کلیفرم کل) در تیمار زمان آبیاری و تقابل تیمار زمان آبیاری در نوع سیستم آبیاری، غیر معنی‌دار شدند. هم‌چنین مطلوب‌ترین مقدار در بین صفات کمی مورد بررسی برای تعداد گل و وزن خشک کلاله در تیمار S1T2، به ترتیب با مقادیر 1/53 عدد گل و 79/0 گرم در یک مترمربع حاصل شد. در بین صفات کیفی نیز، به‌ترتیب بیش‌ترین مقدار برای پیکروکسین، کروسین، سافرانال و کلیفرم کل در تیمار S2T1 با مقادیر 1/92، 1/262، 1/33 (حداکثر جذب ) و 10733 عدد در هر گرم به‌دست آمد و بهترین روش آبیاری و زمان آبیاری، سیستم سطحی و زمان 15 روز تاخیر حاصل گردید.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigation of subsurface drip irrigation and the time of the first irrigation on the quantity and quality of saffron

نویسندگان [English]

  • Yahya Choopan 1
  • Abotaleb hezarJaribi 2
  • Khalil Ghorbani 2
  • Mousa Hesam 2
  • Abbas khashei siuki 3
1 PhD student in Irrigation and DrainageWater Engineering Department of Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources.
2 Associate Professor of Water Engineering Department Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources
3 Associate Professor, Department of Water Science and Engineering, Birjand University
چکیده [English]

Abstract
In the northeastern regions of the country, due to climatic conditions as well as severe water shortages, it is necessary to cultivate crops that have low water requirements and at the same time have optimal water efficiency. This research randomized complete block design study was performed with two factors of irrigation system type (surface S1 and subsurface S2) and irrigation time (region custom or mehr (October) 15 T1, 15 days delay T2 and 30 days delay T3) and three repetitions. The results of the mean squares showed that the quantitative traits (number of flowers, fresh flower weight, dry stigma weight, dry cream weight and large flower index) of saffron due to the interaction of irrigation method and time of first time irrigation were insignificant and only dry cream weight trait was significant at probability 5% level. The results of the mean squares of qualitative traits (piroxin, crocin, safranal, moisture, mold, and total microorganisms) of saffron in the irrigation time factor and the contrast of irrigation time factor in the irrigation system type of all qualitative traits were no significant. The results showed that the highest value for quantitative traits was the number of flowers and the dry weight of stigmas for S1T2 treatment with 53.1 flowers per square meter and 0.79 grams per square meter, respectively. Also, for qualitative traits of piroxin, crocin, saffron and microorganisms, the total S2T1 treatment was obtained with the values of 1/92, 1/262, 1/33 (maximum absorption) and 10733 numbers per gram, respectively and the best irrigation method and Irrigation time, surface system and 15 days delay were obtained.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Irrigation system
  • Irrigation management
  • Stigma
  • Total Coliform
املشی، ا.، امیرشکاری، ح. و فتوکیان،  م. 1393. بررسی اثر تراکم دو گونه کدو  (حلوایی و تنبل) به عنوان گیاه پوششی و آبیاری تابستانه بر برخی صفات کمی و کیفی زعفران زراعی (Crocus sativus L.). سیزدهمین همایش علوم زراعت و اصلاح نباتات ایران و سومین همایش علوم و تکنولوژی بذر ایران. انجمن علوم زراعت و اصلاح نباتات ایران.
امیدبیگی، ر. 1380. نشریه بررسی­های بازرگانی. 165: 26-43.
امیرقاسمی، ت. 1387. زعفران طلای سرخ ایران. تهران، نشر آیندگان.
بهنیا، م.ر. 1370. زراعت زعفران. انتشارات دانشگاه تهران.
چگنی، ع. ر. 1395. تأثیر زمان آبیاری و کنترل علف هرز بر عملکرد، رشد و نمو زعفران زراعی. پایان­نامه جهت اخذ درجه کارشناسی­ارشد، رشته زراعت، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه شاهد.
جواد زاده، س. م. 1387. علف­های هرز مهم زعفران. انتشارات پژوهش طوس. 172 صفحه.
چوپان، ی.، امامی، س. و هزارجریبی، ا. (1398). نقش دوره‌های مختلف آبیاری بر وزن بنه، مقدار علوفه و تعداد و عملکرد گل زعفران در اقلیم گرم و خشک، نشریه مدیریت آب در کشاورزی. 6(2)، 115-122.
چوپان، ی.، خاشعی‌سیوکی، ع. و شهیدی، ع. (1397). ارزیابی اثرات فاضلاب تصفیه شده شهری بر خصوصیات شیمیایی خاک تحت کشت پنبه، نشریه علوم و مهندسی آب و فاضلاب. 3(2)، 61-68.
خزائی، م.، منفرد، م.، کامکار حقیقی، ع. ا. و سپاسخواه، ع. ل. 1392. بررسی روند تغییرات وزن و تعداد پداژه زعفران در مقادیر و روش‌های متفاوت آبیاری در دوره‌های مختلف کشت. مجله پژوهش‌های زعفران. 1(1): 56-48.
دادخواه، م.ر.، احتشام، م. و فکرت، ح.( 1382). زعفران ایران گوهری ناشناخته. انتشارات شهر آشوب. تهران.
دانشور، م.ح. و همت زاده، ا. 1390. ترکیبات شیمیایی زعفران: رنگ، طعم و عطر. انتشارات دانشگاه شهید چمران.
سعیدی‌راد، م.ح. و مختاریان. ک.( 1389). اصول علمی کاربردی کاشت، داشت و برداشت زعفران. انتشارات آموزش و ترویج کشاورزی.
ستوده، ا. 1396. مطالعه تأثیر آبیاری تابستانه و زمان آبیاری پاییزه و عمق خاک­ورزی بر علف­های هرز و عملکرد زعفران. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده کشاوززی، دانشگاه فردوسی مشهد.
کافی، م.، راشدمحصل، م. ح.، کوچکی، ک. و ملافیلابی، ک. 1381. زعفران، فناوری تولید و فرآوری. انتشارات دانشگاه فردوسی. کدوی تخم کاغذی. مجله­ علوم باغبانی ایران، جلد 43، شماره 3، صفحات291 تا 299.
محمدپور، ج.، وزین، ف.، حسن زاده، م. و شجاع، ع. 1392. بررسی اثر کاربرد کودهای بیولویک و کودهای شیمیایی نیتروژن بر مورفولوژی و عملکرد زراعی تحت تاثیر سطوح مختلف آبیاری. همایش ملی پژوهش های محیط زیست ایران، 9 آبان، همدان.
مسافری ضیاءالدینی، ح. 1380. اثر رژیم‌های مختلف آبیاری بر عملکرد زعفران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی. دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد.
مقبلی دامنه، ا.، فتاحی، ر. ا.، قربانی، ب.، ربیعی، غ. ر. و اسفندیاری، ص. 1397. بررسی اثر کم آبیاری در شرایط آبیاری سطحی و زیرسطحی روی رشد سبزینه ای و عملکرد مرکبات. نشریه علمی تولید گیاهی. 25(3): 69-82. 
Behdani M. A. Koocheki A. Nassiri M. and Rezvani P. 2008b. Models to predict flowering time in the main saffron production regions of Khorasan province. Journal of Applied Sciences. 8(5): 907-909.
Behdani M.A. Koocheki A. Rezvani P. and Jami Al-Ahmadi M. 2008a. Agro-Ecologicla zoning and potential yield of saffron in Khorasan-Iran. Journal of Biological Sciences. 8(2): 298-305.
Feizi, H., Mollafilabi, A., Ahmadian, A. and Sahabi, H. 2015. Effect of summer irrigation and coservation tillage on flower yield and qualitative charactristics of saffron (Crocus sativus L.).
Gresta F. Avola G. Lombardo G.M. and Ruberto G. 2009. Analysis of flowering, stigmas yield and qualitative traits of saffron (Crocus sativus L.) as affected by environmental conditions. Scientia Horticulturae. 119: 320-324.
Institute of Standards and Industrial Research of Iran. Saffron – Test methods. Isiri Number: 259-2. 1st.Revision,http://www.isiri.org/asp/account/checklog.asp?ID=259 -2.doc
Juana, J. A. D., Córcolesb, H. L., Munozb, R. M., and Picornella, M. R. (2009). “Yield and yield components of saffron under different cropping systems”. Industrial Crop Production. 30 (2): 212-219.
Keyhani, E., Ghamsari, L., Keyhani, J., Hadizadeh, M. (2006). “Antioxidant enzymes during hypoxia-anoxia signaling events in Crocus sativus L. corm”. In Annals of the New York Academy of Sciences: Stress Signaling and Transcriptional Control. 65-75.
Mollafilabi, A., Davari, K. and Amini Dehaghi, M. 2020. Saffron yield and quality as influenced bydifferent irrigation methods. Sci. agric. (Piracicaba, Braz.). 78(1): Piracicaba 2021 Epub.
Pazoki A. Kariminejad M. and Foladi-Targhi A. 2013. Effect of planting patterns on yield and some agronomical traits in saffron (Crocus sativus L.) Under different irrigation intervals in Shahr-e-Rey Region. International Journal of Farming and Allied Sciences. 2: 1363-1368.
Piri, H. and Parsa, M. 2016. Quantitative and qualitative study of forage sorghum at different levels of salinity and irrigation water in subsurface drip irrigation system. J. Water Res. Agr. 30: 4. 467-482.
Yarami, N., Sepaskhah, A. R. 2015. Saffron response to irrigation water salinity, cow manure and planting method. Agricultural Water Management. 150: 57–66