مقایسه مشخصات پرش هیدرولیکی روی انواع بستر‌های موج‌دار

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری سازه‌هـای‌ آبی گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 دانشیار مرکز تحقیقات حفاظت آب و خاک، تهران، ایران

3 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

چکیده

پرش هیدرولیکی یکی از پدیده­های مهم در استهلاک انرژی جنبشی جریان­های فوق بحرانی می­باشد. مطالعات قبلی نشان داده‌ است که زبری موج­دار بستر باعث افزایش استهلاک انرژی می‌گردد از این رو هدف از این تحقیق بررسی و مقایسه نتایج آزمایشگاهی انجام شده، پرش هیدرولیکی روی بسترهای موج­دار سینوسی افقی با نتایج سایر تحقیقات مشابه، روی انواع بسترهای موج­دار افقی می­باشد. از نتایج حاصل از این تحقیق رابطه خطی نسبت اعماق مزدوج با اعداد فرود بر روی کلیه بستر­های موج­دار بود که مقادیر مختلف شیب موج زبری­ها t/s ، تأثیر متقاوتی در کاهش این نسبت نداشته و انواع مختلف زبری­ها حدوداً به یک میزان، باعث کاهش عمق ثانویه می­شوند. عمده تغییرات، متوسط طول نسبی پرش  روی انواع بستر­های موج­دار در بازه 3 الی 4 می­باشد که میزان کاهش طول این نوع از پرش­­ها نسبت به پرش کلاسیک حدوداً 35 الی 50 درصد است. میزان اتلاف نسبی انرژی پرش روی انواع  بستر­های موج­دار، حدوداً 5 درصد بیش­تر از بستر صاف می­باشد. از طرف دیگر با افزایش عدد فرود میزان ضریب نیروی برشی، بستر­های موج­دار افرایش می­یابد که حدوداً 5/6 الی 10 برابر بستر صاف است. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparison‌ Of Hydraulic Jump Characteristics On Different Types of Corrugated Beds

نویسندگان [English]

  • Reza Badizadegan 1
  • Mojtaba Saneie 2
  • Kazem Esmaili 3
1 PhD. student of Hydraulic Structure, Ferdowsi University of Mashhad., Mashhad., Iran
2 Associate Professor, Soil Conservation and Watershed Management Research Center., Tehran., Iran
3 Associate Professor, Department of Water Engineering, Faculty of Agriculture, Ferdowsi University of Mashhad., Mashhad., Iran
چکیده [English]

Hydraulic jump is the one of the most important phenomena for dissipation of the excess kinetic energy of the flow. The previous studies have proven that corrugated bed roughness increases more energy dissipation. Therefore the purpose of this study is comparison of the experimental results of hydraulic jump on sinusoidal corrugated beds with another similar result on different types of corrugated beds. From the results of this study it was found that conjugated depths relationship with the Froude numbers was linearly on all kinds of corrugated beds and different values of wave steepness (t/s) have no distinct effect on reduction of conjugate depths ratio, and all of the rough beds approximately cause the reduction of secondary depth in comparison with classic jump. The major variations of average relative jump length (Lj/y2*) in any types of roughness are form 3 to 4 that the value of these jumps length reduction is approximately 35% to 50% in compared with the classic jump. The value of relative reduction rate of jump energy on any types of the rough beds is approximately 5% higher than the smooth bed. One the other hand when the Froude number increases, the coefficient of shear stress increases too on the corrugated rough beds that it is about 6.5 to 10 times more than jump on the smooth bed.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Hydraulic jump
  • Conjugated Depth
  • Sinusoidal Corrugated Bed
  • Coefficient of Shear Stress
  • Relative Jump Length
پارسامهر،پ.، حسین زاده دلیر،ع.، فرسادی زاده،د. و عباسپور،ا.  1391. پرش هیدرولیکی بر روی بستر با زبری­های نیم استوانه­ای شکل. نشریه آب و خاک (علوم و صنایع کشاورزی)  26(3) :785-775.
راور،ز.، فرهودی،ج. و نژندعلی،ع. 1391. تأثیر بستر زبر ذوزنقه ای قایم بر خصوصیات پرش هیدرولیکی و استهلاک انرژی. نشریه آب و خاک (علوم و صنایع کشاورزی)  26(1) :94-85.
غزالی،م.، صمدی،ح.، قربانی،ب و فتاحی،ر. 1389. تأثیر بستر موج دار مثلثی بر مشخصات پرش هیدرولیکی. مجله پژوهش آب ایران 4(7) :108-99.
نژندعلی،ع.، اسماعیلی،ک.، فرهودی،ج. و راور،ز. 1390. تأثیر زبری های یکپارچه مثلثی بر مشخصات پرش هیدرولیکی. نشریه آبیاری و زهکشی ایران 2(5) :241-234.
Abbaspour,A., HosseinzadehDalir,A., Farsadizadeh,­D  and Sadraddini,­A.A. 2009. Effect of Sinusoidal Corrugated Bed on Hydraulic Jump Characteristics. Journal of Hydro-Environment Research, 3 (2) 109-117.
Ead,S.A and Rajaratnam,­N. 2002. Hydraulic Jump on Corrugated Beds. Journal of Hydraulic Engineering. ASCE, 128 (7) 656-663.
 
Ead,­S.A. 2007. Effect of Bed Corrugations on The Characteristics of Hydraulic Jump. KingSaudiUniversityCollege of EngineeringResearchCenter.
Elsebaie,­I.­H and Shabayek,­Sh. 2010. Formation of Hydraulic Jumps on Corrugated Beds. International Journal of Civil & Environmental Engineering IJCEE-IJENS 10(1) 40-50.
 Hager,W.H and Bremen,R. 1989.  Classical Hydraulic Jump; sequent depths. Journal Hydraulic Res. 27(5), 565–585.
 Izadjoo,F and Shafai Bejestan,M. 2007. Corrugated Bed Hydraulic Jump Stilling Basin. Journal of applied sciences. 7(8)1164-1169.
 Peterka,A.J. 1985. Hydraulic Design of Stilling Basins and. Energy Dissipators. Monograph. No. 95.  United States Department of the Interior.
Rajaratnam,N. 1976. Turbulent Jets. Elsevier Scientific Publishing Co., Amsterdam, The Netherlands
Rajaratnam,N. 1965. The hydraulic jump as a wall jet.’ J. Hydraulic. Am. Soc. Civ. Eng., 107–132.
Tokyay,N.D. 2005. Effect of Channel Bed Corrugations on Hydraulic Jumps. Impacts of Global Climate Change Conference. EWRI. May. Anchorage. Alaska. USA.