مقایسه و ارزیابی برخی شاخص‌های رشد گونه‌های غالب فضای سبز شهری در سیستم‌های آبیاری زیرسطحی سفالی، قطره‌ای و سطحی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 دانشجوی دوره دکتری گروه مهندسی آب، ، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه مهندسی آب، ، دانشگاه آزاد فردوس، فردوس، ایران

4 استادیار مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، مشهد، ایران

چکیده

استفاده بهینه از آب و افزایش بهره‌وری در فضای سبز شهری هدف نهایی این تحقیق است تا به این وسیله تا حدی بیش­تر، امکان توسعه فضای سبز در شهر مشهد که در حال حاضر با مشکل کم آبی دائمی و بحران‌هایی مقطعی نظیر خشکسالی مواجه است فراهم گردد. لذا به­منظور بررسی اثر روش­های مختلف آبیاری شامل آبیاری سفالی، آبیاری قطره­ای زیرسطحی و آبیاری سطحی بر روی گونه‌های غالب فضای سبز پرچین شهر مشهد شامل چهار گونه پرچین ترون، پیروکانتا، زرشک زینتی و رز، تحقیقی در طی فصل زراعی 1390-1389 با ایجاد سایت آزمایشات در پارک ملت شهر مشهد انجام گرفت. گونه‌های گیاهی پس از کاشت به مدت یک ماه در محیط طبیعی به صورت معمول آبیاری گردید تا مرحله استقرار به نحو مطلوب انجام پذیرد. این تحقیق در قالب طرح آزمایش کامل تصادفی با دو فاکتور روش آبیاری در سه سطح آبیاری سفالی (R1)، آبیاری قطره‌ای (R2) و آبیاری سطحی (R3) و چهار تیمار از گیاهان پرچینی و تزئینی ترون (P1)، زرشک زینتی (P2)، پیروکانتا (P3) و رز (P4) در سه تکرار انجام شد. ارزیابی نتایج به صورت تجزیه ساده و مقایسه میانگین‌ها بر اساس آزمون چند دامنه­ای دانکن انجام شد. برای بررسی عملکرد گیا­هان تحت شرایط آبیاری مختلف، از پارامترهای رشد گیاه شامل تعداد برگ در شاخه و وضعیت ظاهری گیاه نمونه­برداری صورت گرفت و در انتهای فصل نمونه­برداری شاخص سطح برگ (LAI)، وزن‌تر و خشک ساقه و برگ انجام شد. نتایج بررسی متوسط رشد گیاه نشان داد که برای گیاهان ترون، زرشک زینتی، پیروکانتا و رز؛ روش­ آبیاری سفالی نتایج بهتری دارد. کم‌ترین میزان آب مصرفی در طول دوره اندازه­گیری برابر 46/3 متر مکعب برای سیستم آبیاری سفالی به­دست آمد و پس از آن سیستم آبیاری قطره­ای و سطحی به ترتیب 06/4 و 57/4 متر‌مکعب به­دست آمد. نتایج مقایسه میانگین­ها نشان داد که حداکثر ارتفاع برای گیاه ترون، زرشک، پیروکانتا و رز به ترتیب مربوط به تیمار R1P1، R1P2، R1P3،R1P4  به­دست آمد که نشان­دهنده تأثیر مثبت روش آبیاری سفالی (R1) بر روی رشد گونه­های مختلف است. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparison and Evaluation Some of Growth Indices of The Dominant Species of Urban Green Spaces in The Jar Subsurface, Drip and Surface Irrigation Systems

نویسندگان [English]

  • Hossein Ansari 1
  • Mohammad Naderianfar 2
  • Hamid ramazani 3
  • Mohammad Joleini 4
1 Associate Professor, Water Engineering Department, Ferdowsi University of Mashhad., Mashhad., Iran
2 Ph.D student, Water Engineering Department, Ferdowsi University of Mashhad., Mashhad., Iran
3 MSc Student Department of Water Engineering, Faculty of Agriculture, Ferdows Azad University., Ferdous., Iran
4 Assistant Professor of Agricultural and Natural Research Center of Khorasan Razavi., Mashhad., Iran
چکیده [English]

The ultimate goal of this research  is efficient use of water and increasing the productivity in urban green space. It means so much to the development of green space in the city of Mashhad. Currently in a period of crisis, such as drought and ongoing water shortage problem faced be provided.Therefore, in order to investigate the effect of different irrigation methods include Jar irrigation, surface irrigation and subsurface drip irrigation on green hedge dominant species in Mashhad, The experiment was conducted in Mashhad Park-e-Mellat  during the 1390-1389 season on four hedge Tereven, Pirokanta, zereshk and rose. Plant species a month after planting the plant species in their natural environments were generally sprinkling the stage to perform effectively. This experiment was conducted in a randomized complete block design (RCBD) with two factors and three levels of jar irrigation (R1), drip irrigation (R2) and the surface irrigation (R3) and four treatments Tereven (P1), zereshk (P2), Pirokanta (P3) and Rose (P4) in three replicates. Evaluation results of simple analysis and comparison of means were done by Duncan test. To evaluate the performance of plants under different irrigation conditions, samples were taken from the plant growth parameters such as the number of leaves and  plants Appearance and at the end of the season Sampling was done such as, leaf area index (LAI), fresh and dry weight of stem and leaf. The results showed that plant growth medium for plants Tereven, zereshk, Pirokanta and Rose; jar irrigation method has better results. Low water levels during the measurement period was equal to 3.46 cubic meters for jar irrigation and then trickle irrigation system and surface, respectively, 4.06 and 4.57 cubic meters respectively. The ANOVA results showed that the maximum plant height for Tereven, zereshk, Pirokanta and Rose are related to treatment R1P1, R1P2, R1P3, R1P4, Which reflects the positive effect of jar irrigation method (R1) on the growth of different species.

باستانی،ش. 1373. طرح آبیاری زیرزمینی با لوله­های کوزه­ای. تهران. مجموعه مقالات هفتمین سمینار کمیته ملی آبیاری و زهکشی ایران، مقاله شماره 26. صفحه 1 تا 22.

به نیا،ع و عرب فرد،م. 1384. تعیین رابطه دبی- فشار در کوزه های مورد استفاده در آبیاری کوزه ای. مجله علوم کشاورزی، جلد 19، شماره 1، نیمه اول سال 1384.

داد مهر،ر. 1379. تبخیر و تعرق سنج کوزه­ای به عنوان تکنیک جدید برای ارزیابی مقدار تبخیر و تعرق روزانه. کرمان. مجموعه مقالات اولین کنفرانس ملی بررسی راهکارهای مقابله با کم آبی و خشکسالی، صفحه 407.

کاظمی نژاد،ا.، باغستانی میبدی،ن، کریمی،ا. 1374. بررسی تأثیر روش­های مختلف آبیاری بر استقرار گونه­های مثمر و غیر مثمر در مناطق بیابانی، مجله پژوهش و سازندگی در منابع طبیعی، شماره 71، ص 94-89

عرب فرد،م. 1378. ارزیابی راندمان و نحوه توزیع رطوبت در آبیاری کوزه­ای در مقایسه با چند روش آبیاری در یک نوع گیاه داروئی. اهواز. پایان نامه کارشناسی ارشد.

عرب فرد،م. کشکولی،ح.ع.، عابدی کوپائی،ج. 1379. بررسی و مقایسه آبیاری کوزه ای با آبیاری شیاری و قطره ای. کرمان. مجموعه مقالات اولین کنفرانس ملی بررسی راهکارهای مقابله با کم آبی و خشکسالی، صفحه 271.

ملکی نژاد،ح. 1382. کارایی مصرف آب و عملکرد محصول دو گیاه جالیزی در آبیاری کوزه­ای. مجله علوم کشاورزی و منابع طبیعی، شماره 1، صفحه 27 تا 36.

مهدی زاده،پ. 1356. تحقیق در صرفه جویی مصرف آب و کاربرد کوزه های سفالی برای ایجاد فضای سبز و کشت درختان مثمر و غیر مثمر در مناطق خشک کویر. انتشارات موسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع، نشریه شماره 21.

Abu-Zreig,M.M  and Atoum,M.F. 2004. Hydraulic characteristics and seepage modelling of clay pitchers produced in Jordan. Canadian Biosystems engineering. Vol (46) , 1.15-1.20.

Alemi,M.H. 1980. Distribution of water and salt iv soil under trikle and pot irrigation regims. Agric. Water Manage. 3, 195-203.

Ashrafi,S., Gupta,A., Singh,M.B., Izumi,N and Loof,N. 2002. Simulation of infiltration from porous clay pipe in sub- surface irrigation. Hydrol. Sci. J. 47(2) , 253-268.

Batchelor.C., Christopher, L  and Murata, M.  1996. Simple microirrigation techniques for improving irrigation efficiency on vegetable gardens. Agric. Water Manage. 32, 37-48.

Gupta,S.K. 1999. Some technologies to conserve irrigation water. Procedings of the 17th Congress on Irrigation and drainage (Vol. 1A) Granda, Spain pp. 277-287.

Naik,B.S., Panda,R.K., Nayak,S.C and Sharma,S. D. 2008. Hudraulics and salinity profile of pither irrigation in saline water condition. Agric. Water Manage. 95, 1129-1134.

Tomas,A.W., Duke H.R., Zachman,D.W and Kruse, E.G. 1976. Comparsion of calculated and measured capillary potentials from line sources. Soil Sci. Soc. Amer. J. 40(1): 10-14

Tomas,A.W., Duke,H.R and Kruse,E.G. 1977. Capillary potential distribution in root zones using sub surface irrigation. Transcations of the ASAE, 20(1) 62-67.

Vasudevan,P., Thapliyal,A., Dastida,M. G and Sen, P.K. 2007. Pitcher or clay pot irrigation for water conservation. Proceedings of the International conference on Mechanical Engineering 2007 (ICME2007) 29-31 December 2007, Dhnka, Bangladesh