ارزیابی فنی عملکرد سیستم‌های آبیاری قطره‌ای شبکه آبیاری سد ستارخان شهرستان اهر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد گروه مهندسی آب دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 استاد گروه مهندسی آب دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 استاد گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

4 استادیار گروه مهندسی آب دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

چکیده

در این تحقیق 5 سیستم آبیاری قطره­ای در شبکه آبیاری سد ستارخان انتخاب و عملکرد آن­ها از نظر فنی مورد ارزیابی قرار گرفت. در هر سیستم انتخابی یک مانیفلد به تصادف انتخاب و روی مانیفلد انتخابی، چهار لترال به ترتیب در ابتدا، یک سوم و دو سوم فاصله از ابتدا و انتهای مانیفلد انتخاب شدند و در هر لوله لترال نیز با در نظر گرفتن همان تناسب فاصله،4 درخت سیب در نظر گرفته شد. در کلیه سیستم­ها دبی قطره­چکان­ها (در هر درخت انتخابی دو قطره­چکان)، فشار ابتدا و انتهای لوله­های لترال مذکور در هر یک از مانیفلدهای انتخابی اندازه­گیری شد. در هر سیستم با اندازه­گیری فشار در ورودی تمام لترال­ها، لترال با فشار ورودی حداقل شناسایی گردید. نتایج اندازه­گیری­ها نشان داد که یکنواختی پخش آب در سیستم­های مورد بررسی ( ) بین 1/48 تا 8/82 درصد متغیر بود و به عبارتی عملکرد واحدها بر مبنای این شاخص در محدوده ضعیف تا خوب قرار داشت. راندمان پتانسیل کاربرد چارک پایین در سیستم­ها (واحدها) (  در محدوده 3/43 تا 5/74 درصد متغیر بود به طوری که فقط سیستم یکی از مزارع دارای عملکرد نسبتاً خوب و در بقیه مزارع عملکرد سیستم­ها ضعیف بودند. راندمان کاربرد چارک پایین در واحدها (  در محدوده 7/52 تا 80 درصد متغیر بود بر مبنای این شاخص فقط یکی از مزارع دارای عملکرد سیستم خوب و بقیه مزارع سیستم­ها دارای عملکرد ضعیفی بودند. به طور کلی از دلایل پایین بودن عملکرد سیستم­ها می­توان به توزیع نامناسب فشار در بین بلوک­ها، اختلاف فشار زیاد بین مانیفلدها در داخل هر بلوک، نامناسب بودن عمق آب آبیاری و پایین بودن دانش و مهارت آبیاران و مدیریت ضعیف بهره­برداری از سیستم­ها اشاره نمود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Technical performance assessment of the trickle irrigation systems in Sattarkhan Irrigation Channels Network of Ahar City

نویسندگان [English]

  • Sousan Valiahari 1
  • Amir Hossein Nazemi 2
  • Ali Ashraf Sadraddini 3
  • Abolfazl Majnooni-Heris 4
1 Former Mc.S. Student, Department. of Water Engineering., Faculty of Agriculture., University. of Tabriz., Tabriz., Iran
2 Professor., Department. of Water Engineering., Faculty of Agriculture., University. of Tabriz., Tabriz., Iran
3 Professor., Department. of Water Engineering., Faculty of Agriculture., University. of Tabriz., Tabriz., Iran
4 Assistant. Professor., Department. of Water Engineering., Faculty of Agriculture., University. of Tabriz., Tabriz., Iran
چکیده [English]

In this research, five-drip irrigation systems were selected in Sattarkhan Channels Network and technical performances of them were evaluated. In each system one manifold was randomly selected and four located lateral pipes, at the beginning, one-third, two thirds and end of each manifold were selected. By considering the same proportionality, four apple trees were identified a long each lateral pipe. Emitter discharges of two drippers at each of these trees, pressure at the beginning and at the end of the lateral pipes were measured in the all selected manifold pipes. Also, the minimum lateral inlet pressure at each manifold was identified by measuring the flow pressure of the all lateral inlets. Results showed that the water Emission Uniformities of the systems (EUs) were within the range of 48.1 to 82.8 percent and the systems performances based on this index were classified poor to good. Potential application efficiencies of the low quarter of the systems (PELQs) were varied from 43.3 to 74.5 percent. So that, only the irrigation system at one of the farms had relatively good performance and the systems' performances in the other farms were poor. Application efficiencies of low quarter of the systems (AELQs) were in the range of 52.7 to 80 percent. Based on AELQs index, only one system had good performance while the performances of the others were poor. In general, the reasons for the low system performances were pointed as inappropriate distribution of pressure, high-pressure difference in the systems, the unsuitable irrigation water depth, low skills of irrigators and poor operation management of the systems.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Drip Irrigation
  • evaluation
  • Potential application efficiency of low quarter
  • application efficiency of low quarter
  • Emission uniformity

احمدآلی،خ. 1387. ارزیابی سیستم آبیاری قطره­ای در شرایط کاربرد آب شور و بررسی کنترل گرفتگی قطره­چکان­ها تحت مدیریت­های مختلف اسیدشویی و آب مغناطیسی. پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران.

ابراهیم­پور،م. 1389. بررسی و ارزیابی فنی سیستم­های آبیاری قطره­ای اجرا شده در استان کردستان. پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه کردستان.

پیری،ح. 1391. ارزیابی فنی سیستم­های آبیاری قطره­ای اجرا شده در سطح شهرستان سرباز. مجله مهندسی منابع آب، 5: 37-19

علیزاده،الف. 1388. اصول و عملیات آبیاری قطره­ای (ویرایش دوم). انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

قاسم­زاده مجاوری،ف. 1377. ارزیابی سیستم­های آبیاری مزارع. انتشارات آستان قدس رضوی.

یگانه،ز.، بهمنش،ج و رضایی،ح.  1391. ارزیابی فنی آبیاری قطره­ای در برخی باغ­های شهرستان مرند. مجله پژوهش آب در کشاورزی. جلد 26. شماره 4: 460-450

Charles,M.B and Stuart,W.S. 2007. Drip and micro-irrigation design and management for trees, Vines, and field crops.3rd Edition.Published by the Irrigation Training and Research center.393 P.

Karinak,H., Dogan,E. Demir,S  and Yalcin,S.  2004. Determination of Hydraulic Performance of Trickle Irrigation Emitters used in Irrigation system in the Harran Plain. Turk J Agric for 28 pp: 223-230.

Keller,J and Bliesner,RD.  1990. Sprinkler and Trickle Irrigation. Van Nostrand Reinbold, New York.

M. Kandelous.M and Simunek,J.  2010. Numerical simulations of water movement in a subsurface drip irrigation system under field and laboratory conditions using HYDRUS-2D. Univ. of California, USA.

Merriam,J.L and Keller,J. 1978. Farm Irrigation System Evaluation, A guide for Management. Utah state Univ. Utah.

Ortega,J.F., Tarjuelo,J.M and de Juan,J.A. 2004. Evaluation of irrigation region. Agriculture Water Management. 51: 125-142.

Qureshi,Z.A and Neibling,H. 2009. Response of two-row malting spring barley to water cutoff under sprinkler irrigation. Agricultural Water Management, 96: 141-148.

Topak,R. Acar,B  and Yavuz, F. 2011. Research on drip irrigation system performance under greenhouse conditions. Bulletin UASVM Agriculture, 68(1).21-27.

Yavus,M.Y., Demirel,K., Erken,O., Bahar,E and Devesiler,M. 2010. Eitter clogging and effects on drip irrigation systems performances. African Journal of agricultural research Vol. 5 (7): 532-538.

Yildirim,O and, Orta,A.M. 1995. Evaluation of some drip irrigation system in Antalya region. Irrigation and Drainage Abstracts.