برنامه‌‌ریزی آبیاری ذرت بر اساس اختلاف دمای آسمانه گیاهی و هوا

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار پژوهش بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تبریز، ایران.

چکیده

 برای برنامه‌ریزی آبیاری گیاهان، از رطوبت خاک، متغیرهای جوّی و سنجش‌های گیاهی و یا ترکیب این اندازه‌‌گیری‌‌ها استفاده می‌شود. به­منظور تعیین زمان مناسب آبیاری گیاه ذرت بر مبنای اختلاف دمای آسمانه گیاهی و هوا، آزمایشی در مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی (خسروشهر)، در قالب طرح بلوک کاملاً تصادفی با تیمارهای آزمایشی آبیاری کامل (T1)، آبیاری محدود با آبیاری کامل در دوره خمیری (T2)، آبیاری محدود با آبیاری کامل در دوره گلدهی (T3)، آبیاری محدود با آبیاری کامل در دوره گلدهی و خمیری (T4) گیاه ذرت سینگل کراس 704 در سه تکرار انجام شد. آبیاری محدود به صورت جویچه‌های یک­در­میان اعمال شد. دمای پوشش سبز گیاه به کمک دماسنج مادون قرمز و دمای تر و خشک هوا با دماسنج‌‌های تر و خشک اندازه‌‌گیری شد. با محاسبه اختلاف دمای آسمانه گیاهی و دمای هوا (Tc-Ta)، فاصله خطوط تنش کمبود حداکثر و حداقل برای گیاه مشخص گردید. با استفاده از مقادیر کمبود فشار بخار و اختلاف دمای آسمانه گیاه و هوا، معادله خط‌‌های مبنای پائین برای تیمارهای یاد شده تعیین شد. میانگین اختلاف دمایی در خط مبنای بالا برابر 7/4 درجه سانتی­گراد به دست آمد. بر اساس تغییرات اختلاف دمای آسمانه گیاهی و هوا، کمبود فشار بخار و شیب فشار بخار واقعی، یک مجموعه نمودار به عنوان راهنمای مهندسی در برنامه­ریزی آبیاری ذرت در منطقه یا مناطق با اقلیم و شرایط مشابه ارائه شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Irrigation Scheduling of Corn by Difference in Canopy and Air Temperatures

نویسنده [English]

  • Abolfazl Nasseri
Agricultural Engineering Research Department, East Azarbaijan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO., Tabriz., Iran.
چکیده [English]

Soil moisture, climate and crop measurements were applied in Irrigation scheduling in a farm.
In order to determine irrigation time of corn (Single cross 704) by difference in canopy and air temperatures, an experiment was conducted at the Agriculture and Natural Resources Research Center of East Azarbaijan (Khosroshahr). The experiments were as Randomly Complete Blocks with three replications and with treatments of full irrigation during corn growth period (T1), limited irrigation with full irrigation at dough stage (T2), limited irrigation with full irrigation at flowering stage (T3) and limited irrigation with full irrigation at flowering and dough stages (T4). The canopy temperature was measured by an infrared thermometer and wet and dry temperatures of air were measured by the wet-dry thermometer. The stress lines for corn under specified climate condition were determined by computation of air and canopy temperatures differential values (Tc-Ta). For irrigation treatments, the lower baselines during corn growth period were determined by vapor pressure deficit, air and canopy temperatures differential values (Tc-Ta) . The (Tc-Ta) was obtained as 4.7 oC in the upper baseline. A series diagrams were presented as engineering procedure for irrigation scheduling of corn, based on vapor pressure deficit, air and canopy temperatures differential values.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Corn
  • Deficit irrigation
  • Irrigation scheduling
  • Limited irrigation
  • Water stress index