بررسی آزمایشگاهی ضریب دبی در سرریزهای کنگره‌ای ذوزنقه‌ای شکل

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری سازه‌های آبی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

2 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

3 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

چکیده

سرریزها ازجمله سازه­های پرکاربرد برای تنظیم رقوم سطح آب و کنترل جریان در کانال­ها و سازه­های هیدرولیکی به­شمار می­آیند. سرریزهای کنگره­ای، از انواع سرریزهای غیرمستقیم بوده که با افزایش طول موثر، مقدار مشخصی از جریان را با تراز سطح آب بالادست کم­تر نسبت به سرریزهای خطی از خود عبور می­دهند. معیار اصلی در طرح سرریزهای کنگره­ای، افزایش ظرفیت انتقال جریان روی سرریز با تاج ثابت و به ازا ارتفاع معین سطح آب در بالادست سرریز است. در این پژوهش، ضریب دبی سرریز کنگره­ای ذوزنقه­ای با طول و ارتفاع­های متفاوت در یک کانال به­طول 15 و عرض 1 متر به­صورت آزمایشگاهی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که برای یک طول مشخص از سرریز و در یک  ثابت، با افزایش ارتفاع سرریز، ضریب دبی روندی کاهشی داشت. در یک ارتفاع و  ثابت نیز، با افزایش طول سرریز (کاهش زاویه دیواره سرریز با جهت جریان)، ضریب دبی روندی کاهشی داشت. نتایج حاکی از آن بوده که در یک عدد فرود ثابت، عمق آب بالادست سرریز خطی تقریبا 8/2 برابر بیش­تر از سرریز کنگره­ای است. علاوه بر این در یک عمق آب بالادست ثابت، دبی عبوری از سرریز کنگره­ای ذوزنقه­ای به­طور متوسط، 94/2 برابر بیش­تر از سرریز خطی معمولی بود. هم­چنین با استفاده از داده­های آزمایشگاهی رابطه­ای برای ضریب دبی سرریز کنگره­ای ذوزنقه­ای شکل ارایه شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Experimentally investigation of discharge coefficient at trapezoidal labyrinth weirs

نویسندگان [English]

  • Javad Meshkavati Toroujeni 1
  • Ali Reza Emadi 2
  • amir Ahmad Dehghani 3
  • Mohsen Msoudian 2
1 PhD Student of Sari Agriculture Sciences and Natural Resources university
2 Professor of Water Engineering College, Sari Agriculture Sciences and Natural Resources university
3 Professor of Water Engineering College, Gorgan Agriculture Sciences and Natural Resources university
چکیده [English]

Weirs are the structures that commonly used for the regulating of water surface and control of fluid in channels and hydraulic structures. Labyrinth weirs are the types of indirect weirs that with increasing in the effective length, transmit a certain amount of flow with less upstream water surface elevation than the linear weirs. The fundamental criteria in design of labyrinth weirs is the increasing of flow conveyance capacity over the weir with constant crest and water surface elevation at the upstream of the weir. In this research, discharge coefficient of trapezoidal labyrinth weir experimentally investigated with different length and heights in flume with 15 m length and 1 m width. Results shown that, for a certain length of weir and at the constant , with increasing of weir height, discharge coefficient decreased. In the constant height and , with increasing of weir length (decrease of weir sidewall angle with the flow direction), discharge coefficient decreased. Also results show that at the constant Froud Number, the upstream water depth of linear weir is about 2.8 times more than the labyrinth weir. Furthermore, at the constant upstream water depth, conveyance discharge of trapezoidal labyrinth weir is about 2.94 times more than the linear weir. Also with use of the experimental data are provided a relationship for the trapezoidal labyrinth weir discharge coefficient.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Hydraulic structures
  • labyrinth weirs
  • Discharge coefficient
  • Flow discharge
  • Length and Height of weir

اژدری­مقدم،م و جعفری ندوشن،ا. 1392. طراحی هیدرولیکی سرریزهای کنگره­ای ذوزنقه­ای با استفاده از هیدرودینامیک محاسباتی. مجله علمی – پژوهشی عمران مدرس. 13. 2: 12-1.

اسکوئی،م.، عمادی،ع.ر و شاهنظری،ع. 1395. بررسی تأثیر شیب هم­زمان وجه­های بالادست و پایین­دست بر عملکرد هیدرولیکی سرریز کنگره­ای مستطیلی. نشریه پژوهش­های حفاظت آب و خاک. 23. 4: 169-155.

آتشی،و.، شفاعی بجستان،م و احدیان،ج. 1391. ارزیابی الگوی جریان و تنش برشی در قوس 90 درجه تند با حضور سرریز W. مجله مهندسی منابع آب. 5: 34-17.

حیدرپور،م.، موسوی،س.ف و روشنی زرمهری،ع.ر. 1385. بررسی سرریزهای چندوجهی با پلان مستطیلی و U شکل. مجله علوم و فنون کشاورزی و منابع طبیعی. 10 . (3 – الف): 1-11.

رضایی،م.، عمادی، ع.ر و آقاجانی مازندرانی،ق. 1394. مطالعه آزمایشگاهی سرریز کنگره­ای مستطیلی. نشریه آب و خاک (علوم و صنایع کشاورزی). 29. 6: 1438-1446.

سنگ­سفیدی،ی.، مهرآیین،م و قدسیان،م. 1394. بررسی آزمایشگاهی عملکرد هیدرولیکی سرریزهای قوسی. مجله علمی – پژوهشی عمران مدرس. 15. 2: 64-51.

یاسی،م و محمدی،م. 1386. بررسی سرریزهای زیگزاگی با پلان قوسی. مجله علوم و فنون کشاورزی و منابع طبیعی. 11. 41 .الف: 1-12.

Anees,K.I., Riyadh,A.l.A., LioydH,C., Chua,A., Subrat,D. 2016. Determination of discharge coefficient for flow over one cycle compound trapezoidal plan form labyrinth weir. International Journal of Civil Engineering and Technology.7.4: 314-328.

ASCE. 2000. Hydraulic modeling: Concepts and practice. Manual 97, American Society of Civil Engineering, Reston, Va, United States.

Bilhan,O., EminEmiroglu,M and Miller,C.J. 2016. Experimental investigation of discharge capacity of labyrinth weirs with and without nappe breakers. World Journal of Mechanics. 6: 207-221.

Crookston B.M. 2010. Labyrinth weirs. Utah State University, PhD thesis: 197.

Crookston,B.M and Tullis,B.P. 2013. Hydraulic Design and Analysis of Labyrinth Weirs. II: Nappe Aeration, Instability, and Vibration. Journal of irrigation and drainage engineering. 371-377.

Gupta,K.K., Kumar,S and Ahmad,Z. 2014. Flow characteristics of sharp-crested W-planform weirs. International Journal of Advanced Technology and Engineering Research: 176-180.

Gustavo,A., Delgado,F., Mann,A.P and Fernando,J., Camino,S. 2015. Discharge coefficients spillways labyrinth implementing hydrodynamic devices in the upstream side. E-proceedings of the 36th IAHR World Congress, The Hangue, The Netherland: 1-7.

Hay,N and Taylor,G. 1970. Performance and Design of Labyrinth Weir. Journal of Hydraulic Engineering. 96.11: 2337-2357.

Henderson,F.M. 1996. Open channel flow. Macmillan

Publishing Company. New York.

Lux,F. 1989. Design and Application of Labyrinth Weirs.Design of Hydraulic Structures 89. Balkema. Rotterdam.

Mehboudi,A., Attari,J and Hosseini,S.A. 2016. Experimental study of discharge coefficient for trapezoidal piano key weirs. Journal of Flow measurement and instruction.50: 65-72.

Taylor,G. 1968. the Performance of Labyrinth Weirs. University of Nottingham, UK, PhD Thesis.

Tullis,B.P., Amanian,N and Waldron,D. 1995. Design of Labyrinth Weir Spillways. Journal of Hydraulic Engineering.121: 247-255.