ارزیابی پایداری تولید محصولات باغی با استفاده‌ی تلفیقی از مفاهیم آب مجازی‌و ارزش اقتصادی آب

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیارگروه مهندسی آب، دانشگاه زابل

2 دانش‌آموخته‌ی کارشناسی ارشد، گروه مهندسی آب دانشگاه زابل

3 استادیارگروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

چکیده

علی­رغم افزایش جمعیت کشور و لزوم تولید بیش­تر میوها برای تامین سرانه میوه مصرفی، عدم تطابق الگوی کشت با منابع آب موجود در هر منطقه به­ویژه در مناطق کم آب کشور، باعث کاهش تولید این محصولات در سال­های اخیر شده است. در این پژوهش، به اولویت­بندی کشت محصولات باغی در استان سیستان و بلوچستان بر اساس مفهوم آب مجازی پرداخته شد. محاسبات لازم با استفاده از داده­های یک دوره 12 ساله (1379 تا 1390) سطح زیر کشت و عملکرد 32 محصول باغی، اطلاعات آبیاری و هواشناسی شهرستان­های مختلف این استان انجام شد. 81 درصد سطح زیر کشت محصولات باغی این استان به میوه­های گرمسیری، نیمه­گرمسیری و خشک اختصاص داشت. میوه­های خشک با مصرف حدود 30 درصد از کل آب تخصیصی به بخش باغی، تنها یک درصد از میوه استان را تولید می­کنند. جایگزینی این گروه از محصولات با میوه­های دانه­ریزدر دو شهرستان خاش و زاهدان، ضمن کاهش آب مصرفی به میزان 2/10 هزار مترمکعب، درآمد باغداری را حدود 2810 دلار در هکتار افزایش خواهد داد. میوه­های دانه­ریز دارای اولویت اول برای کشت در استان می­باشند و میوه­های گرمسیری، نیمه­گرمسیری، دانه­دار، هسته­دار و خشک در رده­های بعدی قرار می­گیرند. حذف میوه­های خشک از الگوی کشت می­تواند سبب صرفه­جویی حدود 46/36 میلیون مترمکعب آب در سال در استان سیستان و بلوچستان شود. بر اساس نتایج این پژوهش، حتی با حفظ الگوی کشت موجود، اولویت­بندی مکانی کشت محصولات باغی بر اساس شاخص­های منتخب می­تواند تا حد زیادی باعث صرفه­جویی در مصرف آب توسط باغداران و افزایش درآمد حاصل از واحد آب مصرفی شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Assessing the sustainability of horticultural production using the concepts of virtual water and the economic value of water

نویسندگان [English]

  • Ftemeh Karandish 1
  • Samira Salari 2
  • Abdollah Darzi-Naftchali 3
1 Assistant professor, Water Engineering Department, University of Zabol
2 MSc Graduated, Water Engineering Department, University of Zabol
3 Assistant professor, Water Engineering Department. Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University
چکیده [English]

Despite the population increase and the need to produce more fruit to meet per capita consumption of fruits, non-compliance of cropping pattern to the available water resources in a region, especially in water scarce areas, led to reduction in the production of horticultural crops in recent years. In this research, the most appropriate cropping pattern of the horticultural crops in Sistan and Baluchestan province was determined based on the concept of virtual water. Calculations were done using a 12-year period (2000- 2011) data of yield and crop sown area of 32 horticultural crops, irrigation and climate of different counties of the province. Totally, 81% of the area under cultivation of horticultural crops in the province was allotted to tropical, subtropical and dry fruits. Having consumed about 30% of the total water allocated to the horticultural crops of the province, dry fruits produce only one percent of the province's fruits. Substituting this group of fruits with fine fruits in Khash and Zahedan counties, will increase gardening income by 2810 $ ha-1 while reducing water consumption by about 10.2 thousand cubic meters. Fine fruits have the first priority for cultivation in the province followed by tropical, subtropical, pome, nucleate and dry fruits. Removal dry fruits from cropping pattern will save 36.46 million cubic meters of water per year which consequently helps sustainable production of horticultural crops in the Sistan and Baluchistan province. Based on the results, even in the presence of current water - intensive cropping pattern, spatial prioritization of cultivating horticultural crops based on desired criterion can diminish water consumption by gardeners and increase income per unit water consumed. This situation ensures sustainable production of horticultural crops in the province.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Arid climate
  • Blue virtual water
  • fruits
  • Virtual water balance
  • Self-sufficiency in production
Allan,J.A. 1993. Fortunately there are substitutes for water otherwise our hydro-political futures would be impossible. In: ODA, priorities for water resources allocation and management. ODA, London: 13–26.
Fader,M., Gerten,D., Thammer,M., Heinke,J., Lotze-Campen,H., Lucht,W., Cramer,W. 2011. Internal and external green-blue agricultural water footprints of nations, and related water and land savings through trade. Hydrological Earth System Sciences. 15.5:1641–1660.
FAO, 2013. CROPWAT Model. [Online]. Food and Agriculture Organization, Rome. Available: www.fao.org/nr/water/inforesdatabasescropwat.html
FAO, 2014. Fao statistical year book. Food and Agriculture Organization of the United Nations, Rome, p 352.
Hoekstra,A.Y., Hung,P.Q. 2002. Virtual water trade: a quantification of virtual water flows between nations in relation to international crop trade. UNESCO-IHE, Delft
Hoekstra,A.Y., Chapagain,A.K. 2007. Water footprints of nations: water use by people as a function of their consumption pattern. Water Resource Management.21:35–48.
Karandish,F., Salari,S., Darzi-Naftchali,A. 2015. Application of Virtual Water Trade to Evaluate Cropping Pattern in Arid Regions. Water Resources Management.4061-4074
Klocke,NL., Schneekloth,JP., Melvin,S., Clark,R.T., Payero,J.0. 2004. Field scale limited irrigation scenarios for water policy strategies. Applied Engineering Agriculture.20: 623-631.
MAJ: Ministry of Agricultural Jihad in Sistan and Baluchestan. 2012. Statistical yearbook of agricultural and animal products.
MAI: Ministry of Agriculture in Iran. 2010. Statistical yearbook of agricultural and animal products for 2009-2010.
Payero,J.O., Melvin,S.R., Irmak,S., Tarkalson,D. 2006. Yield response of corn to deficit irrigation in a semiarid climate. Agricultural Water Management. 84: 101–112.
Ridoutt,B., Juliano,P., Sanguansri,P., Sellahewa,J. 2010. The water footprint of food waste: case study of fresh mango in Australia. Journal of Clean Production. 18.16:1714–1721.
Stone,L.R. 2003. Crop water use requirements and water use efficiencies. In: Proceedings of the 15th annual Central Plains Irrigation Conference and Exposition, Colby, Kansas, pp. 127-133.
Wang,X., Zhang,Z., Long,A., Xu,Z. 2005. Review of virtual water research. China Rural Water Hydropower.1:27-30.
Yang,H., Wang,L., Abbaspour,K.C., Zehnder,A.J.B. 2006. VW trade: an assessment of water use efficiency in the international food trade. Hydrological Earth System Sciences. 10:443-454.
Yu,Y., Hubacek,K., Feng,K., Guan,D. 2010. Assessing regional and global water footprints for the UK. Ecological Economy. 69.5:1140–1147.
Zhang,C., McBean,E.A., Huang,J. 2014. A virtual water assessment methodology for cropping pattern investigation. Water Resource Management. 28:2331-2349.
Zhao,X., Chen,B., Yang,Z. 2009. National water footprint in an input–output framework—a case study of China 2002. Ecological Modeling. 220.2:245–253.