ارزیابی کیفی پساب‌های حاصل از پالایشگاه گاز شهید هاشمی نژاد و منابع آب مجاور آن جهت مصارف کشاورزی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران

2 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم ،دانشگااه فردوسی مشهد، ایران

3 ریاست واحد حفاظت، ایمنی و بهداشت محیط زیست (HSE) شرکت پالایش گاز شهید هاشمی نژاد (خانگیران)،ایران

چکیده

جهت بررسی کیفیت آب‌های سطحی و زیرزمینی موجود در منطقه پالایشگاه گاز شهید هاشمی نژاد و هم‌چنین پساب‌های تولیدی در این واحد صنعتی، تعداد ١8 نمونه آب و 5 نمونه پساب مورد مطالعه قرار گرفت. غلظت آنیون‌ها و کاتیون‌های اصلی، pH، دما، هدایت الکتریکی و مجموع مواد جامد محلول در نمونه‌های آب و پساب اندازه‌گیری شد. از نظر مجموع مواد جامد محلول، بیشتر نمونه‌های آب و پساب در رده آب‌های لب شور و شور قرار گرفتند. محاسبه شاخص‌های مربوط به خطر سدیم در آب آبیاری نشان داد که فقط 30% نمونه‌های آب مورد مطالعه از نظر میزان نسبت جذب سدیم در رده عالی قرار گرفته و بقیه دارای کیفیت متوسط، خوب و ضعیف هستند و از میان نمونه‌های پساب نیز از نظر این شاخص تنها یک نمونه کیفیت عالی نشان داد. درصد سدیم و نسبت Kelley نشان داد اکثر نمونه‌های آب و پساب دارای کیفیت متوسط و نامطلوب بودند. بر حسب میزان نسبت جذب سدیم و هدایت الکتریکی تنها یک نمونه پساب کیفیت خوبی داشت. کربنات سدیم و بیکربنات سدیم باقیمانده کیفیتی مناسب را برای منابع آب مورد مطالعه نشان دادند. نمودار Gibbs فرآیند تبخیر، شاخص‌های کلروآلکالین تبادل یونی طبیعی و نمودارهای دوتایی انحلال کانی‌های تبخیری (هالیت، ژیپس و انیدریت) را به عنوان عوامل اصلی تغییر در تعیین غلظت یون‌ها در منابع آب مورد مطالعه نشان دادند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Qualitative Assessment of Wastewater of Shahid Hashemi Nezhad Gas Refinery and Adjacent Water Resources for Agricultural Use

نویسندگان [English]

  • Maryam Tajbakhshian 1
  • Mohammad Hossein Mahmudy Gharaie 2
  • Asadollah Mahboubi 1
  • Reza Mussavi Harami 1
  • Iraj Ejlali 3
1 Department of geology, faculty of science, Ferdowsi university of Mashhad, Iran
2 Department of geology, faculty of science, Ferdowsi university of Mashhad, Iran
3 Head of health, security and environment (HSE) of Shahid Hashemi Nezhad gas refinery (Khangiran), Iran
چکیده [English]

To assess surface and groundwater quality in Shahid Hashemi Nezhad Gas Refinery region and effluent wastewaters from this industrial unit, 18 water and 5 wastewater samples were studied. Major anions and cations concentration ,pH, temperature, EC and TDS were measured in water and wastewater samples. Most of the water and wastewater samples were classified as brackish and saline water based on TDS content. Calculation of sodium hazard indices of irrigation water showed that only 30% of the water samples were in excellent range according to SAR, and the others have good, fair and poor quality. Among the wastewater samples only one sample showed excellent quality according to this parameter. Majority of water and wastewater samples had fair and unfavorable quality based on %Na and KR. Based on SAR and EC, only one wastewater sample had fair quality. RCS and RSCB showed suitable quality for the water and wastewater resources. Gibbs diagram, chloroalkaline index and binary diagrams showed evaporation, normal ion exchange and evaporative mineral dissolution (halite, gypsum and anhydrite) as effective factors on chemical composition of water resources.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Shahid Hashemi Nezhad Gas Refinery
  • Water Quality
  • Chloroalkaline index
  • Agricultural uses