بررسی اثر کاربرد میکوریزا، ورمیکمپوست و کود شیمیایی بر عملکرد و میزان لاوسون گیاه دارویی حنا تحت شرایط تنش کمآبی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری آبیاری و زهکشی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

2 استاد گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

3 دانشیار گروه بیوتکنولوژی، پژوهشگاه علوم و تکنولوژی پیشرفته و علوم محیطی، دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته

چکیده

به منظور بررسی اثر کودهای زیستی، شیمیایی و تنش کم­آبی بر عملکرد زیستی، میزان لاوسون5  و درصد هم­زیستی با قارچ میکوریزا در گیاه دارویی حنا6، آزمایشی به صورت فاکتوریل دو عاملی با استفاده از سطوح کودی، (بدون کود ( )، اسیدهیومیک( )، تلقیح میکوریزایی × ورمی­کمپوست ( )، ورمی کمپوست ( ) و کود شیمیایی NPK ( ) و سطوح تنش آبی (100 درصد نیاز آبی ( )، 80 درصد نیاز آبی ( ) و 60 درصد نیاز آبی )) در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با پانزده تیمار و سه تکرار در سال زراعی 1394-1393 در گلخانه تحقیقاتی دانشگاه بم اجرا شد. نتایج حاصل از آزمایش نشان داد که بیش­ترین مقادیر برای صفات وزن خشک برگ، تعداد برگ، ارتفاع گیاه، تعداد گره، میزان لاوسون و عملکرد در تیمار با آبیاری مناسب و تلقیح میکوریزایی × ورمی­کمپوست ( ) حاصل شد. با ایجاد تنش، بیش­ترین مقادیر برای صفات وزن خشک برگ (153/0گرم)، تعداد برگ (171 عدد) و ارتفاع گیاه ( 33/120سانتی­متر ) در تیمار ( )، برای صفت تعداد گره (63 گره) در تیمار ( )، و برای صفات عملکرد (21/5 گرم در بوته)، میزان لاوسون کل (6/69 میلی­گرم در گرم) و درصد هم­زیستی ریشه (2/82 درصد) در تیمار ( ) به دست آمد. در مجموع نتایج حاصل از این بررسی نشان داد کود­های بیولوژیک دارای نقش قابل توجهی در بهبود و افزایش صفات عملکردی گیاه دارویی حنا خصوصا در شرایط تنش کم­آبی بوده و می­توانند به عنوان جایگزین مناسب برای کودهای شیمیایی مورد توجه قرار گیرند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effect of Mycorrhiza, Vermicompost and Chemical Fertilizer Application on Yield and Lawson Content of Henna as Medicinal Plant Under Water Deficit Condition

نویسندگان [English]

  • Ali Reza Vahidi 1
  • Amin Alizadeh 2
  • Amin baghizadeh 3
  • Hosein Ansari 2
1 Ph.D, Student, Department of Water Engineering, Faculty of Agriculture, Ferdowsi University of Mashhad, Iran
2 Professor Department of Water Engineering, Faculty of Agriculture, Ferdowsi University of Mashhad, Iran
3 Associate Professor, Department of Biotechnology, Institute of Science and High Technology and Environmental
چکیده [English]

In order to study the effect of biofertilizers, chemical fertilizers and water deficit stress on biological yield, lawson content and root colonization with mycorrhiza in henna[1] an experiment was conducted at research greenhouse of  bam university in 2014 and 2015 growing seasons  . The factors were fertilizers ( without any fertilizer ( ), Humic acid( ), application of Mycorrhizae and Vermicompost ( ), Vermicompost ( ) and Chemical fertilizer ( ) and Water deficit condition ( 100% W.R, 80% W.R and 60% W.R). The treatments were arranged as factorial in a randomized complete blocks design with fifteen treatments and three replications. Results showed that the highest weight of dry leaf, No of leaf and biological yield were obtained with application of mycorrhizae and vermicompost treatment ( ). With increasing stress severity, the highest weight of dry leaf (0.153g), No of  leaf (171), Plant Height (120.33 cm) were obtained with in   and biological yield (5.21 g/plant) were obtained with application mycorrhizae and vermicompost treatment under 60% water requirement. The highest lawson content (69.6 mg) were obtained with in  treatment.The highest root clonization (82.2%) were obtained in  treatment. It seems that biofertilizers can consider as a replacement for chemical fertilizers in henna medicinal plant production.


کلیدواژه‌ها [English]

  • Biological yield
  • colonization
  • Humic acid
  • mycorrhiza
  • Vermicompost
آستارایی،ع و کوچکی،ع. 1375. کاربرد کودهای بیولوژیکی در کشاورزی پایدار. انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد.

حمیدپور،م.، فتحی،س. و روستا،ح. 1391. اثر زئولیت و ورمی­کمپوست بر ویژگی­های رشدی و غلظت برخی عناصر حنا، مجله علوم و فنون کشت گلخانه­ای. 4. 13: 56-68

عسکری،ع.1. 1393. اثر ورمی­کمپوست بقایای درخت خرما و کود حیوانی گاوی بر رشد حنا،  دومین همایش ملی گیاهان دارویی و کشاورزی پایدار، ایران، همدان.

علیزاده،ا. 1386. اثرات میکوریزا در شرایط متفاوت رطوبت خاک بر جذب عناصر غذایی در ذرت. مجله علمی- پژوهشی، پژوهش در علوم کشاورزی. 3. 1:101-108.

کلانتر معتمدی،گ. 1393. بررسی تنوع ژنتیکی و بیوشیمیایی گیاه دارویی حنا در استان کرمان با استفاده از نشانگرهای مولکولی و کروماتوگرافی مایع ( hplc ). کارشناسی ارشد، دانشکده علوم و فناوری­های نوین گروه اصلاح نباتات، دانشگاه تحصیلات تکمیلی، صنعتی و فناوری پیشرفته.

کرم­پور،ف.و کازرانی،ن. 1394. بررسی تولید، بازاریابی و زمینه­های صدور حنا، مرکز تحقیقات کشاورزی هرمزگان. ص.پ: 79145-1577

معلم،ا.ح.، عشقی­زاده،ح.ر. 1386. کاربرد کودهای بیولوژیک: مزیت­ها و محدودیت­ها، خلاصه مقالات دومین همایش ملی بوم­شناسی، ایران، گرگان.47.

Abdolahi,A and Zarea,M.J. 2015. Effect of mycorrhiza and root endophytic fungi under flooded and semi-flooded conditions on grain yield and yield components of rice. Electronic journal of crop production. 8.1:223-230.

Abo-Ghalia,H.H., Khalafallah,A.A. 2008. Responses of wheat plants associated with arbuscular mycorrhizal fungi to shortterm water stress followed by recovery at three growth stages. Journal of Applied Sciences Research. 4.5: 570-580.

Adani,F., Genevi,P., Zocchi,G. 2005. The effect of commercial humic acid on tomato plant growth and mineral nutrition . Journal of Plant Nutrition. 21:561-575.

Albuzio,A., Concheri,G., Nardi,S., Dellagnola,G. 2003. Effect of humic fractions of different molecular size on the development of oat seedling grown in varied nutritional condition. In: Senesi, N, T, M, Mianom (eds).Humic substances in the global environment and implications on human health. Elsevier Science. Amsterdam. PP: 199-204.

Aliabadi Farahani,H., Lebaschi,H., Hussein,M., Shiranirad,A., Valadabadi,A., Daneshian,J. 2008. Effect of arbuscular mycorrhizal fungi different levels of phosphorus and drought stress on water use efficiency relative water content and praline accumulation rate of coriander (Coriandrum sativum. L.). Journal of Medicinal Plants Research. 2.6: 125-131.

Amerian,M.R., Stewart,W.S., Griffiths,H. 2001. Effect of two species of arbuscular mycorrhizal fungi on growth assimilation and leaf water relation in maize. Aspect of Applied Biology.63: 73-76.

Bethlenfalvay,G.J., Franson,R.L., Brownand,M.S and Mibara,K.L. 1998. The Glycne-Glomus-Bradyrhizobium symbiosis, IX: Nutritional, morphological and physiological responses of nodulated soybean to geopgraphic isolates of the mycorrhizal fungus, Glomus mosseae. Physilogia Plantarum. 76: 226-232.

Bronick,E.J., Lai,R. 2005. Soil structure and management : A review. Geoderma.124:3-22.

Bryla,D.R. and Duniway,J.M. 1998. The influence of the mycorrhiza Glomus etunicatum on drought acclimation on safflower and wheat. Plant and Soil. 104:87-96.

Dursun,A., Guvenc,I., Turan,M. 2002. Effects of different levels of humic acid on seedling growth and macro and micronutrient contents of tomato and eggplant. Acta Agrobotanica. 56: 81-88.

Jeffries,P. 2001. Achievements in the past and autlook for the future of AMF. Research School of Biosciences, University Of kent. Canterbury. kent.

Kamari shahmaleki,S., Peyvast,G.H and Ghasemnezhad,M. 2013.Effect of humicacid on growthand yield of tomato cv. Isabela. Journal of horticulture science (agricultural sciences and technology. 26.4:358-363.

Li-Lin,X., George,E and Marschner,H. 1997. Extention of the phosphorus depletion zone in VAM mycorrhizal white clover in a calcareous soil. Plant and Soil. 136: 41-48.

Marulanda,A., Porcel,R., Barea,J.M., Azcon,R. 2007. Drought tolerance and antioxidant activities in lavender plants colonized by native drought tolerant or drought-sensitive Glomus Species. Microbial Ecology. 54: 543-552.

Mukerji,K.G and Chamola,B.P. 2003. Compendium of mycorrhizal research. A. P. H. Publisher. New Delhi. p. 310.

Munns,R. 2002. Comparative physiology of salt and water stress. Plant Cell Environment. 25:239-250

Nagarathna,T.K., Prasad,T.G., Bagyaraj,D.J., Shadakshar,Y.G.I. 2007. Effects of arbuscular mycorrhiza and phosphorus levels on growth and water use efficiency in sunflower at different soil moisture stress. Journal of Agricultural Technology.3. 2: 221-229.

Omidbaigi,R. 2007. Production and processing of medicinal plants. Behnashr pub. 340pp.

Philips,J.M. and Hayman,D.S. 1970. Improved procedures for cleaning roots and staining parasitic and vesicular arbuscular mycorrhizal fungi for rapid assessment of infection. Trans. Brit. Mycol. 55: 158-161.

Piri,M and Sepehr,E. 2015. Efect of humic acid on sorption and desorption of zinc. Water and soil science (Journal of science and technology of agriculture and natural resources). 19.72:127-136.

Sainz,M.J., Taboada-Castro,M.T and Vilarino,A. 2003. Growth, mineral nutrition and mycorrhizal colonization of red clover and cucumber plants grown in a soil amended with composted urban wastes. Plant and Soil. 205: 85-92.

Salehi,B., Bagherzadeh,A and Ghasemi,M. 2011. Impact of humic acid on growth properties and yield components of three tomato varieties. Agroecology. 2.4:156-123.

Sharif,M., Khattak,R.A., Sarir,M.S. 2002 . Effect of different levels of lignitic cool derived humic acid on growth of maize plants. Communications in Soil Science and Plant Analysis. 33: 3567-3580.

Sharma,A.K. 2002. Ahandbook of organic farming Agrobios. India. 627pp

Singer,M.J., Bissonnais,L.Y. 1998. Importance of surface sealing in the erosion of some soils from a mediterranean climate. Geomorphology. 24:79-85.

Song,H. 2005. Effects of VAM on host plant in condition of drought stress and its mechanisms. Electronic Journal of Biology. 1.3: 44-48.

Stark,C., Condron,L.M., Stewart,A., Di,H.J and Ocallaghan,M. 2007. Influence of organic and mineral amendments on microbial soil properties and processes. Appl. soil Ecol. 35:79-93

Troehza loynachan,T.E. 2003. Endomycorrhizal fungi survival in continuous corn,soybean and fallow. Agronomy Journal. 95.1: 224-230.