تابع مصرف آب - عملکرد ارقام میان‌رس و زودرس ذرت دانه‌ای (ارقام 500 و 302) در روش آبیاری بارانی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار پژوهش، مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

2 دانشیار پژوهش، مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

چکیده

در این پژوهش اثر سطوح متفاوت آب مصرفی و تراکم بوته بر عملکرد و کارایی مصرف آب ارقام میان‌رس و زود‌رس ذرت دانه‌ای (به ترتیب دو رقم 500 و 302) در روش آبیاری بارانی به مدت دو سال زراعی در منطقه کرج بررسی گردید. پژوهش مذکور به صورت دو آزمایش مستقل کرت‌های یکبار خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی انجام گردید. سطوح آب مصرفی اعمال شده در هر دو آزمایش یکسان بود (سه سطح 75، 100 و 125 درصد نیاز آبی ذرت دانه‌ای)، لیکن با توجه به نوع رقم، در هر آزمایش تراکم‌های کاشت اعمال‌شده متفاوت بود (برای رقم 500 سه تراکم کاشت 75000، 85000 و 95000 بوته در هکتار و برای رقم 302 سه تراکم کاشت 80000 ، 90000 و 100000 بوته در هکتار). نتایج نشان داد که با افزایش عمق آب آبیاری عملکرد دانه ارقام ذرت به طور معنی‌داری افزایش یافت. هرچند تراکم‌های متفاوت کاشت نتوانستند اثر معنی‌داری را بر عملکرد و کارایی مصرف آب ارقام مذکور بگذارند. بررسی نتایج نشان داد که در محدوده عمق آبیاری 700 تا 1000 میلیمتر، عملکرد ارقام ذرت تقریباً به‌صورت خطی افزایش یافته است، لیکن پس از عمق آبیاری 1000 میلی‌متر، شیب رابطه عملکرد با آب آبیاری به‌طور قابل ملاحظه‌ای کاهش یافت. بیشترین میزان کارایی مصرف آب برای ارقام 500 و 302 ذرت دانه‌ای به ترتیب در سطوح 75 و 100 نیاز آبی مشاهده گردید (به ترتیب 94/0 و 03/1 کیلوگرم بر مترمکعب). به‌طور کلی نتایج نشان داد که در شرایط محدودیت منابع آبی، با کاشت ارقام میان‌رس و زودرس ذرت دانه‌ای، برنامه‌ریزی صحیح آبیاری و بکارگیری 9500 مترمکعب آب در هکتار در منطقه کرج و تحت روش آبیاری بارانی می توان کارایی مصرف آب ذرت دانه‌ای را به بیش از 1 کیلوگرم بر مترمکعب رساند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Yield-water function of middle-aged and early varieties of maize (KSC 500 & KSC 302) under sprinkler irrigation system

نویسندگان [English]

  • Mohammad Mehdi Nakhjavanimoghaddam 1
  • Ghasem Zarei 2
  • Saloomeh Sepehri Sadeghian 1
1 Assistant professor of Agricultural Engineering Research Institute (AERI), Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Karaj, Iran.
2 Associate Professor of Agricultural Engineering Research Institute (AERI), Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Karaj, Iran.
چکیده [English]

In this research, the effect of different levels of sprinkler irrigation and planting density on yield and Water Use Efficiency (WUE) of middle-aged and early varieties of grain maize (KSC500 and KSC302) evaluated under sprinkler irrigation method for two years in Karaj. This research was carried out as two independent split plot experiments in a randomized complete block design with three replications. The applied water levels in both experiments were the same (three irrigation levels: 75,100 and 125% of the Etc). However, according to the variety, in each experiment, the planting densities were different (in the case of KSC500 variety, sub plots were three plants densities including 75000, 85000 and 95000 plant per hectare and in the case of KSC302 variety, three plants densities including 80000, 90000 and 100000 plant per hectare were considered. The results showed that increasing the depth of irrigation water significantly increased the grain yield of maize. However, different planting densities had no significant effect on yield and WUE of the mentioned cultivars. Based on the results in the range of the irrigation depth from 700 to 1000 mm, the yield of maize varieties was linearly increased. However, with further increase in the depth of irrigation water, the slope of the relationship between the yield and irrigation water decreased significantly. In the first experiment (KSC500), applying 75% of the ETc has led to the highest WUE (0.944 kg/m3) and in the second experiment (KSC302), applying 100% of the has led to the highest WUE (1.03 kg/m3). Finally it can be concluded that under limited water resources conditions, planting early and middle-aged varieties of maize, using proper irrigation scheduling and applying about 9500 m3/ha of irrigation water in Karaj region under sprinkler irrigation method, can lead to an increase in maize WUE up to 1 kg/m-3 or more.

کلیدواژه‌ها [English]

  • maize
  • Sprinkler Irrigation
  • Water Use Efficiency
  • Yield