ارزیابی تاثیر شیوه های آبیاری و سن بوته بر عملکرد و اجزای عملکرد برنج ( )Oryza sativa Lدر نظام های رایج و بومشناختی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی، دانشگاه علوم کشناورزی و مننابغ طبیعی ساری

2 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابغ طبیعی ساری

3 کارشناس آموزش، گروه زراعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابغ طبیعی ساری

چکیده

نظام فشرده بوم­شناختی کشت برنج (SRI)، یکی از روش‏های مدیریت مزرعه است که ضمن کاهش مصرف نهاده­ها اعم از بذر، آب آبیاری، کودها و سموم شیمیایی، باعث افزایش عملکرد می‏شود. با توجه به اهمیت اقتصادی برنج، این پژوهش با هدف ارزیابی تاثیر شیوه‏های آبیاری و سن بوته بر عملکرد و اجزای عملکرد برنج در نظام‏های رایج و بوم‌شناختی در قالب طرح کرت‏های خردشده با دو مدیریت آبیاری در سه سطح (A1: غرقاب، A2: اشباع و A3: کم­آبیاری) و سن بوته در دو سطح (B1: 39 روز، B2: 46 روز) با سه تکرار مورد آزمایش قرار گرفت. تیمارهای ترکیبی A1B2 و A3B1 به­‏ترتیب مربوط به روند رایج و نماینده شیوه بوم­شناختی و سایر تیمارها به‌عنوان حد واسط مورد مقایسه قرار گرقتند. میانگین تعداد پنجه در هر کپه در نظام غرقاب (85/37) بیشتر از سایر تیمارها (اشباع: 73/30 و کم­آبیاری: 28/27) بود. کمترین مقدار عملکرد بیولوژیک در تیمار کم‏آبیاری (6/12764 کیلوگرم در هکتار) و بیشترین مقدار آن در نظام غرقاب (15313 کیلوگرم در هکتار) مشاهده گردید. مقایسه میانگین تعداد پنجه در هر کپه مشخص نمود که کمترین و بیشترین تعداد پنجه در هر کپه به­ترتیب مربوط به سن 46 روز (44/31) و سن 39 روز (48/32) بود. میزان آب مصرفی در تیمار کم­آبیاری حدود 42 درصد کمتر از تیمار غرقاب و بهره­وری آب آن 63/0 کیلوگرم بر مترمکعب بود. بر اساس نتایج، جهت افزایش تولید برنج و صرفه­جویی در مصرف آب، استفاده از تیمارهای بوم­شناختی (کم­آبیاری و سن 39 روز) توصیه می­شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluation of Irrigation Regimes and Seedling age Effects on Rice (Oryza sativa L.) Yield and Yield Components in Conventional and Ecological Systems

نویسندگان [English]

  • Yunes shokhmegar 1
  • Abdollah Darzi-Naftchali 2
  • Seyyed Yusof Mousavi Toghani 3
1 MSc Student in Irrigation and Drainage Engineering, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Sari, Iran.
2 Associate Professor, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Sari, Iran
3 Agriculture Expert, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Sari, Iran