ارزیابی اجزای بیلان آب حاصل از مدل سطح زمین GLDAS-2 و GLDAS-2.1 در استان قزوین

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه آبیاری و زهکشی دانشگاه بین المللی امام خمینی قزوین/ دانشجو دکتری

2 استادیار گروه مهندسی آب دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)

چکیده

با توجه به مشکلاتی نظیر خطای انسانی، مسائل مالی، عدم دسترسی به تمام مناطق مورد نظر و مشکلات جوی که در ثبت داده‌های هواشناسی وجود دارد، نیاز به مدل‌هایی که به وسیله تکنیک سنجش از دور مشکلات ذکر شده را حل کنند و داده‌های به هنگام و دقیق در اختیار کاربران قرار دهند غیرقابل انکار است. مدل سطح زمین GLDAS یک منبع اطلاعاتی مهم برای تحقیقات چرخه‌ی آب در جهان است. مدل GLDAS-2 شامل دو نسخه‌ می­باشد. نسخه اول مدل  GLDAS-2.0 است که محدوده زمانی سال­های 1948 تا 2010 را پوشش می­دهد. نسخه دوم مدل GLDAS-2.1 می‌باشد که از سال 2000 تا کنون را با 2 ماه تاخیر پوشش می­دهد. در پژوهش حاضر دو مدل GLDAS-2.0 و  GLDAS-2.1مورد بررسی قرار گرفته­اند. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی داده‌های دمای هوا و دمای خاک و همچنین اجزای بیلان آب شامل پارامترهای بارش، رواناب و تبخیر از سطح آب­های آزاد حاصل از نسخه‌های 0/2 و 1/2 مدل GLDAS-2 انجام شد. به منظور بررسی پارامترهای فوق از اطلاعات 6 ایستگاه­ سینوپتیک و هیدرومتری پراکنده در سطح استان قزوین استفاده شد. نتایج حاکی از آن بود که در ایستگاه قزوین، داده­های دمای هوا و دمای خاک، بارش و تبخیر از سطح آب‌های آزاد حاصل از مدل GLDAS به ترتیب با ضریب تبیین بالای 9/0، 7/0 و 8/0 و همچنین داده­های حجم سالانه رواناب حاصل از مدل GLDAS در ایستگاه­های باراجین و باغ کلایه به ترتیب با ضریب تبیین 49/0 و 55/0 همبستگی مناسبی با داده­های مشاهداتی دارند. نتایج نشان داد که در حال حاضر داده‌های دما، رواناب، تبخیر از سطح آب­های آزاد و بارش (به جز ایستگاه آوج) حاصل از مدل GLDAS-2.0 دقت بالاتری نسبت به داده‌های مدل GLDAS-2.1 دارند. با توجه به اینکه دقت مدل GLDAS در منطقه کوهستانی آوج کمتر از سایر مناطق می­باشد لذا ممکن است دلیل آن اقلیم منطقه و ارتفاع از سطح دریای (9/2034 متر) بیشتر آن نسبت به سایر مناطق باشد. در نهایت با توجه به دقت کم داده­های رواناب حاصل از مدل GLDAS، استفاده از آن به منظور برآورد حجم رواناب سیلاب، پیشنهاد نمی­شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Assessment of water balance components of GLDAS-2 and GLDAS-2.1 in Qazvin province

نویسندگان [English]

  • zohreh faraji 1
  • Abbas Kaviani 2
1 Department of Irrigation and Drainage, Imam Khomeini International University, Ghazvin / PhD student
2 Assistant Professor., Department. of Water Engineering Science, Imam Khomeini International University