انجمن آبیاری و زهکشی ایران نشریه آبیاری و زهکشی ایران 2008-7942 20 2 2026 06 22 Climate Change Risk Assessment Using the Best-Worst Method (BWM) and Multi-Dimensional Impact Analysis: A Case Study of Khorasan Province ارزیابی ریسک‌های اقلیمی با رویکرد تصمیم‌گیری چندمعیاره (BWM) و تحلیل اثرات در ابعاد عملکردی 189 207 236524 10.22034/idj.2025.547722.2632 FA مجتبی گلدانی کارشناس ارشد عمران محیط‌زیست، شرکت مهندسان مشاور معماری و شهرسازی آستان قدس رضوی، مشهد، ایران 0009-0006-7297-632X عباسعلی قزل‌سولفو دانشیار گروه مهندسی عمران، دانشگاه آزاد اسلامی مشهد، مشهد، ایران 0000-0002-4057-7213 مرضیه محمدی آریا دکتری علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران Journal Article 2025 09 21 This study analyzes climate change risks in the arid and semi-arid regions of Khorasan Province, Iran. Initially, seven key climate risks were identified, including drought and water scarcity, flash floods, heatwaves, dust storms, desertification, soil and water salinity, and energy imbalance. Next, using the Best-Worst Method (BWM) and the expert opinions of 28 specialists collected in the spring and summer of 2025, the weights and priorities of each risk were determined. Subsequently, the impacts of each risk were evaluated across six dimensions: economic, social, environmental, infrastructural, agriculture and livestock, and health. The weighting results indicated that drought and water scarcity hold the highest priority with a weight of 0.295, followed by energy imbalance with a weight of 0.166. Heatwaves and soil salinity also emerged as significantly important, indicating increasing threats. Composite score analysis across various dimensions demonstrated that drought and energy imbalance exert the greatest impact on regional vulnerability. Additionally, notable correlations among risks such as heatwaves and soil salinity underscore the necessity of integrated and multisectoral risk management approaches. Ultimately, findings suggest that adaptation policies should prioritize the optimal management of water and energy resources, enhancement of infrastructure resilience, and restoration of ecosystems, while also emphasizing the critical role of social participation and education to reduce vulnerability and enhance preparedness. This research provides a comprehensive and localized framework for decision-makers and introduces energy imbalance as a key risk, offering novel insights for sustainable energy policies. این مطالعه به تحلیل ریسک‌های تغییر اقلیم در مناطق خشک و نیمه‌خشک استان خراسان، ایران، می‌پردازد. در ابتدا، هفت ریسک اصلی اقلیمی شامل خشکسالی و کمبود آب، سیلاب‌های ناگهانی، موج‌های گرما، طوفان‌های گردوغبار، بیابان‌زایی، شور شدن خاک و آب، و ناترازی انرژی شناسایی شدند. سپس، با استفاده از روش تصمیم‌گیری چندمعیاره بهترین - بدترین (BWM) و نظر 28 کارشناس در بهار و تابستان 1404، وزن و اولویت هر یک از این ریسک‌ها تعیین گردید. در مرحله بعد، پیامدهای هر ریسک در شش بُعد عملکردی شامل اقتصادی، اجتماعی، محیط زیستی، زیرساختی، کشاورزی و دامپروری و سلامت ارزیابی شد. نتایج وزن‌دهی نشان داد که خشکسالی و کمبود آب با وزن 295/0 بالاترین اولویت را داراست و ناترازی انرژی با وزن166/0 دومین ریسک مهم شناخته شد. موج گرما و شورشدن خاک نیز اهمیت قابل توجهی دارند و تهدیدهای رو به افزایشی را نشان می‌دهند. تحلیل نمرات ترکیبی در ابعاد مختلف نشان داد که خشکسالی و ناترازی انرژی بیشترین تأثیر را بر آسیب‌پذیری منطقه دارند. همچنین، وجود همبستگی‌های قابل توجه میان ریسک‌هایی مانند موج گرما و شورشدن خاک بر ضرورت مدیریت یکپارچه و چندبخشی تأکید می‌کند. در نهایت، یافته‌ها حاکی از آن است که سیاست‌های سازگاری باید بر مدیریت بهینه منابع آب و انرژی، افزایش تاب‌آوری زیرساخت‌ها و احیای اکوسیستم‌ها تمرکز داشته باشند و مشارکت اجتماعی و آموزش نیز برای کاهش آسیب‌پذیری و افزایش آمادگی ضروری است. این پژوهش چارچوبی جامع و بومی برای تصمیم‌گیرندگان فراهم کرده و با معرفی ناترازی انرژی به‌عنوان ریسک کلیدی، بینش‌های نوینی برای سیاست‌های پایدار انرژی ارائه می‌دهد. https://idj.iaid.ir/article_236524_6f597a2a9b4c928a55dbb011a0e340bd.pdf