انجمن آبیاری و زهکشی ایران نشریه آبیاری و زهکشی ایران 2008-7942 20 2 2026 06 22 Effectiveness of Black Plastic Mulch in Mitigating Drought Stress and Its Economic Benefits in Lemon Balm (Melissa officinalis) Cultivation ارزیابی کارایی مالچ پلاستیکی سیاه در تعدیل تنش آبی و سودمندی اقتصادی آن در کشت بادرنجبویه (Melissa officinalis L.) 289 300 242645 10.22034/idj.2026.571531.2664 FA سعید شیوخی سوغانلو گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی، مازندران، ساری 0000-0001-9434-2885 نیلوفر نجفی ایمن آبادی دانش آموخته آبیاری و زهکشی، گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Journal Article 2026 01 08 This study evaluated the effectiveness of black plastic mulch in mitigating water stress and its economic benefits in lemon balm (Melissa officinalis L.) cultivation. The experiment was conducted using a split-plot design based on a randomized complete block design with three replications. The main factor was plastic mulch at two levels [No mulch (NM) and black mulch (BM)], and the sub-factor was water stress at four levels (FC100, FC80, FC60, and FC40). The results indicated that water stress significantly reduced leaf area index, biomass, dry matter, water use efficiency, and photosynthetic pigments (chlorophyll a, b, total chlorophyll, and carotenoid content). Application of black plastic mulch mitigated the negative effects of water stress, enhancing plant growth and physiological traits. Economic analysis revealed that the highest net NBPD (Net profit per drop) and B/C (benefit/cost) ratio were obtained under mild water stress (FC80) combined with black mulch. In addition to improving yield, the use of mulch enhanced the economic feasibility of lemon balm cultivation. Therefore, integrating optimal irrigation management with black plastic mulch application can be recommended as an effective strategy to improve yield, water productivity, and economic profitability in lemon balm cultivation, even under humid climatic conditions. در این پژوهش به ارزیابی کارایی مالچ پلاستیکی سیاه در تعدیل اثرات تنش آبی و ارزیابی سودمندی اقتصادی آن در کشت بادرنجبویه پرداخته شد. آزمایش به‌صورت کرت خرد شده بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل عامل اصلی مالچ پلاستیکی در دو سطح ]بدون مالچ (NM) و مالچ سیاه (BM)[ و عامل فرعی تنش آبی در چهار سطح (FC100, FC80, FC60, FC40) بود. نتایج نشان داد که تنش آبی موجب کاهش معنی‌دار شاخص سطح برگ، زیست‌توده، ماده خشک، بهره‌وری آب و رنگیزه‌های فتوسنتزی (کلروفیل a، b، کلروفیل کل و کارتنوئید) شد. کاربرد مالچ پلاستیکی سیاه توانست اثرات منفی تنش آبی را تعدیل کند؛ به‌گونه‌ای که صفات رشد و فیزیولوژیک گیاه در حضور مالچ بهبود یافت. مقایسه اقتصادی نشان داد که بالاترین سود خالص و نسبت سود به هزینه در تیمار تنش آبی ملایم (FC80) با مالچ سیاه حاصل شد و استفاده از مالچ، علاوه بر افزایش عملکرد، موجب مقرون‌به‌صرفه شدن کشت بادرنجبویه گردید. بنابراین، تلفیق مدیریت آبیاری مناسب با کاربرد مالچ پلاستیکی سیاه می‌تواند به‌عنوان یک استراتژی مؤثر برای افزایش عملکرد، بهره‌وری آب و سودآوری اقتصادی در کشت بادرنجبویه در مناطق دارای اقلیم مرطوب نیز توصیه شود. https://idj.iaid.ir/article_242645_4e6dadbe8e0836c42c2b3d721f4cff6e.pdf