انجمن آبیاری و زهکشی ایران نشریه آبیاری و زهکشی ایران 2008-7942 20 2 2026 06 22 Effect of biochar on water use efficiency, element concentration, and some characteristics of Satureja hortensis L under deficit irrigation and partial root-zone drying تاثیر بیوچار بر کارایی مصرف آب، غلظت عناصر و برخی خصوصیات گیاه مرزه Satureja hortensis L)) تحت اعمال کم آبیاری و آبیاری ناقص ریشه 301 308 242887 10.22034/idj.2026.573676.2667 FA وحید شمس آبادی استادیار گروه علوم و مهندسی آب، مجتمع آموزش عالی تربت جام، تربت جام، ایران. 0000-0002-3037-4404 مهدی مرادی استادیار، گروه علوم و مهندسی باغبانی، مجتمع آموزش عالی تربت جام، تربت جام، ایران. Journal Article 2026 02 02 To investigate the effect of biochar application on some characteristics of Satureja hortensis L under deficit irrigation and partial root-zone drying conditions, a factorial experiment based on a completely randomized design with 3 replications was conducted in 2024 at the research greenhouse of Torbat Jam Higher Education Complex. In this experiment, treatments included three levels of irrigation (100% of water requirement, 50% deficit irrigation, and 50% partial root-zone drying) and three levels of biochar application (0, 2.5, and 5% by weight of soil per pot). The results showed that applying 50% deficit irrigation (DI) and partial root-zone drying (PRD) increased water use efficiency by 52.13% and 65.91%, respectively. The results also indicated that applying biochar at 2.5% and 5% by weight per pot increased water use efficiency compared to no biochar application. Based on the above results, it can be concluded that the savory plant was sensitive to drought stress, and deficit irrigation would lead to a reduction in yield in this plant. Furthermore, based on the results of this research, the partial root-zone drying (PRD) method was identified as a more suitable method than deficit irrigation (DI) in terms of increasing water use efficiency, elemental concentration, and essential oil percentage in Satureja hortensis L. به‌منظور بررسی تاثیر کاربرد بیوچار بر برخی خصوصیات گیاه مرزه در شرایط اعمال کم آبیاری و آبیاری ناقص ریشه، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل بر پایه طرح کاملاً تصادفی با 3 تکرار در سال 1403 در گلخانه تحقیقاتی مجتمع آموزش عالی تربت جام اجرا شد. در این آزمایش، تیمارها شامل سه سطح آبیاری (آبیاری 100 درصد نیاز آبی، کم آبیاری 50 درصد نیاز آبی و کم آبیاری ناقص ریشه 50 درصد نیاز آبی) و سه سطح کاربرد بیوچار (0، 5/2 و 5 درصد وزنی خاک هر گلدان) بود. نتایج نشان داد که با اعمال کم آبیاری (DI) و آبیاری ناقص ریشه (PRD) به میزان 50 درصد، کارایی مصرف آب به ترتیب 13/52 و 91/65 درصد افزایش یافت. همچنین نتایج نشان داد که کاربرد بیوچار به میزان 5/2 و 5 درصد وزنی هر گلدان به ترتیب موجب افزایش کارایی مصرف آب نسبت به عدم کاربرد بیوچار گردید. بر اساس نتایج فوق می‌توان گفت گیاه مرزه نسبت به تنش خشکی حساس بود و اعمال کم آبیاری منجر به کاهش عملکرد در این گیاه خواهد شد. همچنین بر اساس نتایج این پژوهش، اعمال روش کم آبیاری ناقص ریشه (PRD) روش مناسب‎تری از روش کم‌آبیاری (DI) به لحاظ افزایش کارایی مصرف آب، غلظت عناصر و درصد اسانس در گیاه مرزه تشخیص داده شد. https://idj.iaid.ir/article_242887_bc36350ded763c3c66bfe2b184fb7205.pdf