انجمن آبیاری و زهکشی ایران نشریه آبیاری و زهکشی ایران 2008-7942 مقالات آماده انتشار 2026 07 28 Technical and Economic Assessment of the Optimal Depth of a Grout Cutoff Curtain for Concrete Dams on Alluvial Foundations: A Case Study of Aqdakesh Dam ارزیابی فنی و اقتصادی عمق بهینه پرده تزریق آب‌بند در سدهای بتنی بر روی پی آبرفتی (مورد مطالعه: سد آقدکش) 248136 10.22034/idj.2026.566351.2652 FA محمدرضا کریمی دانشجوی دکتری رشته سازه‌های آبی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران عبدالرضا ظهیری عضو هیئت علمی گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان مهدی مفتاح هلقی استاد گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران Journal Article 2025 12 15 In this study, the effect of implementing a cement–bentonite grout curtain at different depths on seepage control and pore water pressure reduction in the foundation of the Aqdakesh concrete dam was numerically investigated. The simulation was carried out using SEEP/W under steady-state conditions to evaluate the distribution of hydraulic head, flow lines, and uplift pressure beneath the foundation in scenarios with and without a grout curtain at depths of 5, 10, 15, and 20 m. The results showed that increasing the grout curtain depth from 0 to 10 m led to an approximately 75% reduction in seepage discharge and a decrease in uplift pressure in the downstream zone, whereas increasing the depth beyond 10 m resulted in only a limited reduction in seepage discharge (approximately 10%) and uplift pressure. This behavior is attributed to the reduction in the permeability of the clayey layers and the increase in their density and cohesion as a result of grouting, which restricts seepage paths. The selection of the cement–bentonite mixture, due to its low permeability and its ability to maintain integrity under differential settlement, improves foundation stability and prevents the occurrence of boiling. From an economic point of view, increasing the curtain depth beyond 10 m increases construction costs by approximately 45%, while yielding only about a 10% additional reduction in seepage discharge. For the Aqdakesh Dam under the current conditions, a depth of 10 m is an optimal option from both technical and economic points of view. در این پژوهش تأثیر اجرای پرده تزریق سیمان–بنتونیت با اعماق مختلف بر کنترل نشت و کاهش فشار منفذی در پی سد بتنی آقدکش به‌صورت عددی بررسی شد. شبیه‌سازی با نرم‌افزار SEEP/W و تحت شرایط پایدار انجام شد تا توزیع بار هیدرولیکی، خطوط جریان و فشار زیر پی در سناریوهای با و بدون پرده تزریق با اعماق 5، 10، 15 و 20 متر ارزیابی شود. نتایج نشان داد افزایش عمق اجرای پرده تزریقی از 0 تا 10 متر موجب کاهش حدود 75% دبی نشت و افت فشار زیرسطحی در پایین‌دست می‌شود، در حالی‌که افزایش عمق بیش از 10 متر تنها کاهش محدودی در نشت (حدود 10%) و فشار زیرسطحی ایجاد می‌کند. این رفتار ناشی از کاهش نفوذپذیری لایه‌های رسی و افزایش تراکم و انسجام آن‌ها در اثر تزریق است که مسیرهای تراوش را محدود می‌سازد. انتخاب مخلوط سیمان–بنتونیت به دلیل نفوذپذیری کم و ایجاد یکپارچگی در برابر نشست‌های غیریکنواخت، پایداری پی را بهبود داده و از بروز جوشش جلوگیری می‌کند. از منظر اقتصادی، افزایش عمق پرده به بیش از 10 متر هزینه اجرا را تا حدود 45% افزایش می‌دهد، حال‌ آنکه تنها حدود 10% کاهش اضافی در دبی نشت حاصل می‌شود. برای سد آقدکش با شرایط فعلی، عمق 10 متر گزینه‌ای بهینه از نظر فنی و اقتصادی است.