انجمن آبیاری و زهکشی ایران نشریه آبیاری و زهکشی ایران 2008-7942 8 4 2014 12 22 An Investigation of Soil Moisture Distribution and Yield of some Winter Crops in Wheat Rotation بررسی توزیع رطوبت خاک و عملکرد چند گیاه زمستانه در تناوب با گندم 673 683 54813 FA علیرضا کیانی دانشیار پژوهش بخش تحقیقات فنی و مهندسی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، گرگان، ایران عباسعلی نوری‌نیا استادیار پژوهش بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، گرگان، ایران Journal Article 2014 03 14 A field experiment including of six rotations, six cultivars of wheat and two irrigation regimes (rain-fed and supplementary irrigation) treatments with three replications was carried out over four years (2007-2012). This article is part of the mentioned project result that focuses on soil moisture distribution in some winter crops. Results show that bean and canola have a higher comparative advantage than the continuous cultivation of wheat because they are planted earlier and also harvested earlier than the wheat. The most of the moisture were depleted in the soil at the end of the wheat season, both in supplementary and in rainfed conditions, as a result soil moisture conditions would be in appropriate in the next planting. For example, the results shown in the second, third and fourth year sat the end growth stage of the bean cultivation was remained about 73,30 and18 mm of soil moisture higher than the land under wheat cultivation which is available for the next summer crop.  آزمایشی شامل شش نوع تناوب به همراه شش رقم گندم با استفاده از کرت‌های نواری در سه تکرار بر مبنای طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی در سال‌های1386 الی 1390 به اجرا در آمد. مقاله حاضر بخشی از نتایج طرح فوق بوده که به بررسی تغییرات عملکرد و توزیع رطوبت نیمرخ خاک در چند گیاه زمستانه می‌پردازد. نتایج نشان داده است که کشت کلزا و باقلا به جای گندم از مزیت نسبی بالاتری برخوردار بوده و کشت جو مزیتی نسبت به گندم ندارد. گندم در شرایط آبی و دیم، در انتهای فصل عمده رطوبت موجود در خاک را تخلیه نموده و شرایط رطوبتی در خاک مناسب کشت بعدی نخواهد بود. باقلا و کلزا به­دلیل اینکه زودتر از گندم کاشته می‌شوند و هم­چنین زودتر هم برداشت می‌شوند، نسبت به کشت مداوم گندم مزیت نسبی بالاتری دارند. به­طوری­که در سال دوم، سوم و چهارم در زمین تحت کشت باقلای آبی در انتهای فصل به­ترتیب در حدود 73، 30 و 18 میلی‌متر رطوبت در خاک بیش­تر از زمین تحت کشت گندم باقی مانده و قابل استفاده برای کشت تابستانه است.  https://idj.iaid.ir/article_54813_52dcc5fc96380f1510d060bdd3f65da4.pdf