انجمن آبیاری و زهکشی ایران نشریه آبیاری و زهکشی ایران 2008-7942 8 4 2014 12 22 The Effect of Water Stress Using Line Source Sprinkler Irrigation Method on Soybean Yield تأثیر تنش آبی با استفاده از آبیاری بارانی به روش تک‌شاخه‌ای بر عملکرد سویا 757 765 54823 FA ابوطالب هزارجریبی دانشیار گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران ابراهیم هزارجریبی کارشناسی ارشد، عضو هیات علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، گرگان، ایران مهدی ذاکری‌نیا استادیارگروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران قربان قربانی نصرآباد استادیار، عضو هیات علمی مرکز تحقیقات پنبه استان گلستان، گرگان، ایران حسین جهانتیغ استادیار، عضو هیات علمی مجتمع آموزش عالی سراوان، سراوان، ایران Journal Article 2014 04 30 Water is an important factor in crop production, and is of a high value in agricultural Engineering. Water shortage is the most restricting factor in irrigated areas. Because of quality and quality limitation, deficit irrigation research has a special value in water use optimization and determination of water depths indexes in irrigation strategy. Thus, a determination of the water-yield relationship is essential. This study was carried out in Gorgan region to evaluate the effects of water stress on yield and water use efficieny of soybean in six levels of irrigation (is1-is6) for Sepideh variety in six replications using line source sprinkler irrigation method. Yield function for was derived as (Y=-0.0528x2+54.907x-3073.5 , R2=0.93). Under full iriigation, the sepide cultivar need 354.9 mm of water to produce maximum yield of 10190 kg/ha. Maximum and minimum of water use efficiency were obtaibed  16.0 and 35.3 kg/ha.mm at I_S1 and  I_S4, respectively. Average grain yield and number of pods per plant were increased by increasind water depth. Minimum of grain yield, number of pods per plant and thousand grain weight were obtained in I_s1. FAO water stress index (Ky) was obtained 0.94. Ky was derived 0.92. The comparison between the ky of cultivated soybean cultivars at Golestan province showed that katool cultvar has the more suitable response to water deficit than sahar and G3 cultivars to increase yield and optimal use of limited water resources آب از جمله نهاده­های تولید است که در مهندسی کشاورزی از اهمیت والایی برخوردار است. محدودیت آب، عمده­ترین عامل منفی و بازدارنده در زراعت آبی محسوب می­شود و به­دلیل وجود این محدودیت از جنبه­های کیفی و کمی، تحقیقات کم­آبیاری جهت بهینه­سازی مصرف آب و تعیین شاخص­های آستانه­ای عمق[A1] ، جایگاه ویژه­ای می­یابد و در این ارتباط شناخت رابطه آب- عملکرد ضروری خواهد بود. در این تحقیق اثر تنش آبی بر عملکرد و اجزاء عملکرد سویا در شش سطح آبیاری(I_s1 تا I_s6) برای رقم سپیده در شش تکرار با استفاده از آبیاری بارانی تک شاخه­ای مورد ارزیابی قرار گرفت. تابع تولید عملکرد دانه به­صورت(y=-0.1301x²+92.365x-6203.6, R²=0.9446) به­دست آمد. تحت شرایط آبیاری کامل، سویا(رقم کتول) به 9/354 میلی­متر آب برای تولید حداکثر 10190 کیلوگرم بر هکتار نیاز دارد. حداقل و حداکثر میانگین کارایی مصرف آب برای تولید دانه به­ترتیب در سطوح آبیاریI_s1 و I_s4 به­ترتیب برابر 0/16 و 3/35 <strong> </strong>کیلوگرم در هکتار در هر میلی­متربه­دست آمد. با افزایش مقدار آب مصرفی، میانگین عملکرد دانه و تعداد غلاف در بوته نیز افزایش یافتند. حداقل میانگین عملکرد دانه، وزن هزار دانه و تعداد غلاف در بوته در  I_s1حاصل گردید. ضریب تنش آبی FAO (Ky) برابر 92/0 محاسبه شد. مقایسه واکنش عملکرد ارقام نسبت به مقادیر مختلف مصرف آب و ضریب واکنش آن­ها به آب (Ky)، حاکی از در اولویت بودن کشت رقم کتول نسبت به ارقام تحت کشت سحر و G3 در استان گلستان به­منظور افزایش تولید و استفاده بهینه از منابع آب محدود دارد.  [A1]عمق آبیاری https://idj.iaid.ir/article_54823_713a33732fcb0db1f284a4c1beda7f60.pdf