انجمن آبیاری و زهکشی ایران نشریه آبیاری و زهکشی ایران 2008-7942 10 3 2016 08 22 Prediction of Annual Evaporation Change in Dry Regions Using the Budyko-type framework (Case Study of Neishaboor-RokhWatershed) پیش‌بینی تغییرات تبخیر واقعی سالانه در مناطق خشک با استفاده از چارچوب اصلاح شده بادیکو (مطالعه موردی: حوضه آبریز نیشابور-رخ) 398 411 55372 FA آمنه میان آبادی دانشجوی دکترای گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران امین علیزاده استاد گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران سیدحسین ثنایی نژاد دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران بیژن قهرمان استاد گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران کامران داوری استاد گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران Journal Article 2016 04 30 Prediction of the water balance components, including actual evaporation is important for water resources management and climate change adaptation. Physically-based or distributed hydrological models are too complicated and they need lots of data as inputs to estimate the water balance components. Also the accuracy and the quality of the inputs can affect the accuracy of the models’ prediction. In some cases, it is not needed to have an accurate estimation of the water balance components and a primary estimation of annual evaporation and runoff is adequate for the management of the catchments. For these purposes, the conceptual lumped models were developed for the primary studies of hydrology. One of the most applied lumped models is developed based on Budyko hypothesis. Budyko curves were applied for the steady-state catchments in which the soil water storage is negligible. In the Budyko framework, a new equation (Greve et al., 2016)was developed to estimate evaporation in non-steady-state situations where the soil water storage cannot be negligible. In this study, the new proposed model was calibrated for the non-steady-state catchment of Neishaboor-Rokh using the precipitation, potential evaporation and actual evaporation and then using the calibrated equation, actual evaporation was estimated for the historical (1971-2005) and future (2016-2050) period of CORDEXproject. Based on the actual evaporation from SWAT model, Greve et al. model parameters (y₀ and k) were 0.24 and 1.54, respectively. The results showed that, under climate change, the precipitation rate would decrease by 0.48% and mean temperature, potential evaporation and actual evaporation would increase by 11.25%, 4.66% and 2.11%, respectively. تعیین و پیش­بینیمؤلفه­های بیلان آب به­ویژه تبخیر واقعی در حوضه­های آبریز اهمیت زیادی در ارایه راهکارهای مدیریتی و برنامه­ریزی­های سازگاری با تغییر اقلیم دارد. مدل­های هیدرولوژیکی توزیعی یا فیزیک-مبنا بسیار پیچیده بوده و برای تخمین مؤلفه­های بیلان آب نیازمند داده­های فراوانی می­باشند. هم­چنین دقت و کیفیت داده­های ورودی تأثیر زیادی بر میزان دقت این مدل­ها دارد. در برخی موارد نیازی به داشتن تخمین­ بسیار دقیق مؤلفه­های بیلان نیست و برای اهداف مدیریتی داشتن تخمین اولیه از تبخیر و رواناب در مقیاس سالانه کافی می­باشد. به همین دلیل استفاده از مدل­های یکپارچه مفهومی در مطالعات اولیه هیدرولوژی گسترش یافته است. یکی از مدل­های یکپارچه ساده که کاربرد آن در سطح جهان گسترش زیادی یافته، منحنی­های بادیکو می­باشد. منحنی­های بادیکو برای حوضه­های دارای شرایط پایدار که در آن­ها تغییرات ذخیره آب ناچیز فرض می­شود، قابل استفاده می­باشد. با گسترش استفاده از چارچوب بادیکو مدل جدیدی (مدل Greve et al., 2016) ارائه شده است که با تغییر شرایط مرزی بتواند در مقیاس­های زمانی کوچک و در شرایطی که تغیییرات ذخیره آب قابل صرف­نظر کردن نیست، مقدار تبخیر حوضه را تخمین بزند. در پژوهش حاضر با توجه به شرایط ناپایدار حوضه نیشابور- رخ، مدل جدید ارائه شده با استفاده از داده­های بارش، تبخیر پتانسیل و تبخیر واقعی واسنجی و سپس مقدار تبخیر برای دوره پایه (1351-1350 تا 1384-1383) و دوره آینده (1396-1395 تا 1429-1428) با استفاده از مدل اقلیمی به دست آمده از پروژه CORDEX تخمین زده شد. میانگین پارامترهای مدل گریو و همکاران (  و ) با توجه به تبخیر واقعی به دست آمده از مدل SWAT به ترتیب برابر 24/0 و 54/1 به دست آمد. نتایج بررسی تغییر اقلیم نشان داد که مقدار بارش در دوره آینده 48/0 درصد کاهش و دمای متوسط، تبخیر پتانسیل و تبخیر واقعی به ترتیب 25/11، 66/4 و 11/2 درصدافزایش خواهد یافت. https://idj.iaid.ir/article_55372_04e37611fefa45c2c3fa2c9d6668a6ff.pdf