انجمن آبیاری و زهکشی ایران نشریه آبیاری و زهکشی ایران 2008-7942 12 1 2018 04 21 Drought Analyzing in Birjand with emphasis on Calibrated Palmer Drought severity Index and Relative Yield of Rain-fed Wheat Crop ارزیابی خشک‌سالی در بیرجند با تاکید برشاخص خشک‌سالی پالمر واسنجی شده و عملکرد نسبی محصول گندم دیم 130 142 65149 FA فاطمه حاجی‌آبادی دانشجوی دکتری آبیاری و زهکشی دانشکده آب و خاک دانشگاه زابل فرزاد حسن‌پور دانشیار گروه علوم و مهندسی آب دانشکده آب و خاک دانشگاه زابل مصطفی یعقوب زاده گروه مهندسی آب دانشگاه بیرجند حسین حمامی استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند Journal Article 2017 09 17 Drought is a natural and continuous climatic phenomenon which usually occurs in all areas of the world, but its characteristics, type and intensity is different regionally. It is also a progressive phenomenon so that its start and end is not clear and its influence intensity is low but, it encompasses more areas compare to other disasters such as flood, earthquake and etc. which is finally caused more losses rather than other disasters. Drought threshold considering spatial condition is different, therefore, point statistics of one station as an index station of each region is useable for removing spatial effects. In this study, by use of a software which is designed for calculating Palmer Drought severity Index, this index is calculated and presented for Birjand synoptic station during 1985-2014 statistical period in annual and monthly scale. Also, drought process is studied by use of Mann- Kendal and Petit statistical test. Spi drought index is also presented and an analysis has taken concerning drought indexes and relative yield of rain-fed wheat crop relationship by use of Birjand rain-fed wheat yield data during foregoing statistical period. While the air temperature and precipitation data were homogeneous, Based on statistical tests, it was identified that the 30-year period is enough for drought monitoring and analysis. Results showed that sudden changes of annual and monthly spi time series are significant at 5 percent and its change point is May 1998. Also, about annual and monthly pdsi index, results indicate that sudden changes of annual pdsi time series are significant at 5 percent and its change point is February 2000. Spi and pdsi indexes also had a trend consistent with the relative yield crop index of rain-fed wheat and after change point; the pdsi index correlation coefficient was obtained for rain-fed wheat relative yield equal to 0.7 and the spi index correlation rate for rain-fed wheat relative yield equal to 0.55. خشک­سالی پدیده‌ی طبیعی و مستمر اقلیمی است که به­طور معمول در تمامی مناطق دنیا رخ می‌دهد ولی ویژگی‌ها، نوع و شدت آن‌ها از یک منطقه با منطقه دیگر متفاوت است. خشک­سالی یک پدیده خزنده بوده به طوری که ابتدا و انتهای مشخصی ندارد و شدت تاثیر کم­تر اما سطح بیش­تری را نسبت به دیگر بلایا مانند: سیل، زلزله و... دارا می­باشد،که در نهایت خسارات بیش­تری را نسبت به بلایای دیگر سبب می­شود. آستانه خشک­سالی با توجه به شرایط مکانی متفاوت است، بنابراین برای حذف اثرات مکانی، آمار نقطه­ای یک ایستگاه و به­عنوان ایستگاه شاخص هر منطقه قابل استفاده است.در این مطالعه با استفاده از نرم­افزار SC-PDSI شدت خشک­سالی پالمر برای ایستگاه سینوپتیک بیرجند طی دوره‌ی آماری 2014-1985، در مقیاس سالیانه وماهیانه محاسبه گردید و همچنین روند خشک­سالی با استفاده از آزمون­های آماری من کندال و پتیت، بررسی شد و در ادامه ارتباط بین شاخص­های خشک­سالی و عملکرد نسبی محصول گندم دیم بررسی شد. با استفاده از آزمون­های همگنی مشخص شد که داده­های بارندگی و دمای هوای ایستگاه همگن بوده و آزمون کفایت داده­ها نشان داد که یک دوره 30 ساله برای پایش خشک­سالی منطقه کافی می­باشد. نتایج تحقیق نشان داد که تغییرات ناگهانی سری زمانی SPI سالیانه و ماهیانه در سطح ۵ درصد معنی‌دار است که نقطه تغییر آن ماه می سال 1998 می‌باشد. همچنین در مورد شاخص PDSI سالیانه و ماهیانه، نتایج حاکی از آن است که تغییرات ناگهانی سری زمانی PDSI سالیانه در سطح ۵ درصد معنی‌دار است که نقطه تغییر آن ماه فوریه سال 2000 می‌باشد. همچنین شاخص­های SPI و PDSI روندی همسو با شاخص زراعی عملکرد نسبی گندم دیم داشت و بعد از نقطه تغییر، مقدار ضریب همبستگی شاخص PDSI با عملکرد نسبی گندم دیم 7/0 و میزان همبستگی شاخصSPI  با عملکرد نسبی گندم دیم 55/0 بدست آمد. https://idj.iaid.ir/article_65149_e5d886fb944c015ca4a3bbfb3a647409.pdf