انجمن آبیاری و زهکشی ایران نشریه آبیاری و زهکشی ایران 2008-7942 12 3 2018 08 23 Evaporation from bare gravelly soil influenced by embedded gravel and soil texture تبخیر از سطح خاک سنگریزه ای بدون پوشش، متأثر از مقدار سنگریزه و بافت خاک 722 731 73679 FA زهرا شاهی مهندسی علوم آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فسا، فسا، ایران علی شعبانی گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فسا، فسا، ایران 0000-0001-5288-8265 محسن زارعی ورزنه گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فسا، فسا، ایران علیرضا سپاسخواه گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران Journal Article 2018 02 13 In dry farming, reduction of soil water losses is one of the most important factors of success. In this study, to investigate the effect of different levels of gravel and soil texture on evaporation and soil water content of bare soil, an experiment was conducted in a completely randomized design with 12 treatments and 3 replications. Soil textures were sandy loam, loam and silty clay contain 0, 10, 20 and 30% volumetric gravel. Results showed that soil texture and gravel resulted in significant effect on the amount of content soil water. Maximum and minimum soil water loss was occurred in silty clay soil with 20% volumetric gravel (99.4%) and loam soil with 10% volumetric gravel (88.1%), respectively. The effect of interaction between texture and gravel content was only significant in cumulative evaporation from soil surface. As the amount of gravel increased, the amount of soil decreased. Therefore, soil water content and evaporation decreased. Therefore. collecting gravels from the field and using them as mulch, or cultivating in areas with low gravels level can be resulted in soil water saving in dry farming. در کشت دیم، کاهش هدر رفت رطوبت خاک از مهم‌ترین عوامل موفقیت محسوب می‌گردد. در تحقیق حاضر، به منظور بررسی تاثیر مقادیر مختلف سنگریزه و بافت خاک بر میزان رطوبت خاک فاقد پوشش، آزمایشی در قالب طرح کامل تصادفی با 12 تیمار و 3 تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل سه نوع بافت خاک لومی شنی، لومی و سیلتی رسی حاوی صفر، 10، 20 و 30 درصد حجمی سنگریزه بودند. نتایج نشان داد که هر دو عامل بافت و سنگریزه تاثیر آماری معنی‌داری بر مقدار آب موجود در خاک دارند. بطوریکه بیشترین میزان درصد کاهش آب خاک در خاک سیلتی رسی با 20 درصد حجمی سنگریزه (4/99 درصد) و کمترین میزان آن در خاک لومی با 10 درصد حجمی سنگریزه (1/88 درصد) اتفاق افتاد. بررسی اثر بر هم کنش بین بافت و درصد سنگریزه نیز، تنها بر تبخیر تجمعی از سطح خاک معنی‌دار بود. بطوریکه افزایش حجم سنگریزه باعث کاهش درصد حجمی خاک و در نتیجه کاهش آب موجود در خاک و تبخیر گردید. بنابراین جمع‌آوری سنگریزه‌های مزرعه و استفاده از آن‌ها به‌عنوان خاکپوش و یا کشت در مناطقی که سنگریزه-های کمتری وجود دارد، کمک شایانی به حفظ رطوبت خاک در کشت دیم خواهد کرد. https://idj.iaid.ir/article_73679_8b18488349afbee6eb51551100fda776.pdf