انجمن آبیاری و زهکشی ایران نشریه آبیاری و زهکشی ایران 2008-7942 11 2 2017 06 22 Spatial and Temporal Variability Analysis of Shallow Water Table Using Deterministic and Geostatistical Methods (Case study: Dashte- Naz of Sari) بررسی تغییرات مکانی و زمانی سطح ایستابی کمعمق با استفاده از روشهای قطعی و زمین آمار (مطالعه موردی: اراضی دشت ناز ساری) 192 201 76522 FA جمال عباس پلنگی گروه مهندسی ، دانشکده مهندسی زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی ساری محمدعلی غلامی سفیدکوهی گروه مهندسی آب دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی، ساری، ایران مریم عبدی مفتی کلائی دانشجوی کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری. مازندران Journal Article 2016 07 02 Shallow groundwater table changes are important and effective factors in studying and ground water resources management especially in agriculture and drainage issues. Practically, because of lack of the number of observation points, reading and observation, because of time and financial problems, the information availability is limited. Thus, the application of interpolation methods and estimation water level in specific points base to information adjacent points studies have special position in the groundwater resources studies. In this study, deterministic and Geostatistical methods evaluated in order to determine the most appropriate method forSpatial and temporal variability analysisof shallow water table in 1700 hectare areas of agricultural land of Dashte_naz Sari company, in 81 observation well with 500*500 meters regulation grids. The results show that in deterministic methods, Inverse Distance Weighting and radial basis function have more accurate than other methods with a root mean square error of 54 cm to 55.9, and the mean absolute error of 42.1 to 45% and the correlation coefficient of 0.21 and 0.27 for data of 15 March and 21 December. Due to the high spatial variation of water level because of localized drainage problems in this area, deterministic methods and kriging haven’t sufficient precision. For the data of 21 January and 15 April, cokriging method (with the co-variable of water level in the previous period) with 26.7 and 34 cm root mean square and mean absolute error of 17 and 24 percent and correlation coefficient 0.83 and 0.75, have more accuracy. K-Bessel Variogram model also had stronger spatial structure. In the case of  high Spatial variability of shallow water table, cokriging geostatistics method with the help of a co-variable will be significant effect on increasing the precision of the spatial distribution of shallow water table and resulting 37% and 50% decrease of root mean square error and 44% and 59% decrease of the average absolute error. تغییرات سطح آب ایستابی کم­عمق از عوامل مهم و تاثیرگذار در مطالعه و مدیریت منابع آب زیرزمینی بویژه در مسائل کشاورزی و زهکشی می­باشد. در عمل به دلیل کمبود تعداد نقاط برداشت و کمبود تعداد قرائت، در اثر مشکلات مالی و فنی، دسترسی به این اطلاعات محدود می­باشد. بنابراین تخمین سطح آب در نقاط مشخص براساس اطلاعات نقاط هم­جوار از جایگاه ویژه­ای در مطالعات منابع آب زیرسطحی برخوردار است. در این پژوهش دقت روش‌های قطعی و زمین آمار جهت تعیین مناسب‌ترین روش برای تعیین تغییرات مکانی و زمانی سطح ایستابی کم­عمق در سطح ۱۷۰۰ هکتار از اراضی شرکت سهامی زراعی دشت ناز ساری در ۸۱ چاهک مشاهداتی با شبکه منظم ۵۰۰ در ۵۰۰ متر، مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج این پژوهش نشان می­دهد، از بین روش­های قطعی، روش وزن دهی­عکس فاصله و توابع پایه شعاعی با جذر میانگین مربعات به مقدار ۵4 تا 9/55 سانتی­متر، میانگین خطای مطلق 1/42 تا 45 درصد و ضریب همبستگی به میزان ۲۱/۰ و ۲7/۰ ، برای داده­های ۱۵ فروردین و ۲۱ دی از دقت بهتری نسبت به سایر روش­ها  برخوردار می­باشد. روش کریجینگ با مدل نیم­تغییرنمای گوسی نیز از دقت کمی بهتر از روش­های قطعی می­باشد. با توجه به تغییرات مکانی زیاد سطح ایستابی بدلیل مشکل موضعی زهکشی در این اراضی روش­های قطعی و روش کریجینگ از دقت لازم برخوردار نمی­باشند. برای قرائت سطح ایستابی در تاریخ 21 دی و 15 فروردین، روش کوکریجینگ (با متغیر کمکی سطح آب در نوبت قبلی) با جذر میانگین مربعات ۷/۲۶ و 34 سانتی­متر و میانگین خطای مطلق 17 و 24 سانتی­متر و ضریب همبستگی ۸۳/۰ و 75/۰ از دقت بیش­تری برخوردار می­باشند. مدل نیم تغییرنما K-Bessel نیز از قوی­ترین ساختار مکانی برخوردار است. در شرایطی که تغییرات سطح آب زیاد باشد، روش زمین­آمار کوکریجینگ با کمک یک متغیر کمکی تاثیر قابل ملاحظه­ای در افزایش دقت توزیع مکانی سطح ایستابی کم عمق دارد و منجر به کاهش 37 و 50 درصدی مقدار جذر میانگین مربعات و کاهش 44 و 59 درصدی میانگین خطای مطلق گردید. https://idj.iaid.ir/article_76522_b0facf2d75c12cbd77786a1f5588fd56.pdf