انجمن آبیاری و زهکشی ایران نشریه آبیاری و زهکشی ایران 2008-7942 15 3 2021 07 23 Analysis of salinity time-trend for the country's surface water resources using the Mankendall method تحلیل روند زمانی شوری منابع آب سطحی کشور با استفاده از روش من-کندال 483 493 131274 FA بهمن یارقلی دانشیار، مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی ، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، البرز، ایران Journal Article 2020 11 27 The electrical conductivity parameters are directly related to the water salinity, and its variation trend indicates the variation trend in water resources salinity. Regarding Iran's water resources, there is a concern that due to climate change and drought in recent years, as well as increased water consumption compared to the past, the quality of these resources in terms of salinity is growing. In this study, the Mankendall trend analysis test by eliminating the discharge background effect (noise), which is a documented method in trend analysis on time series without a specific statistical distribution. In order to find the variation time-trend, the electrical conductivity (EC) parameter was used in 20 hydrometric stations located on different rivers of Iran. In selecting hydrometric stations, climatic, hydrological, land use index and different geographical conditions have been considered as effective factors. The results of this test provide a clearer and more citationable perspective of the salinity process. These results indicate the increasing trend of salinity in Moshiran (Darreh River), Samian (Qarasu River), Ahvaz (Karun River), Doab Nosard (Sirvan River), Maraveh Tappeh (Atrak River) and Nozarabad (Nekaroud River) stations and (30% of selected stations). Among control strategies and reduce this trend are observance of rivers and wetlands, balancing and reducing withdrawal from groundwater resources, implementation of watershed management projects, drainage management and prevent the development of agriculture. پارامتر هدایت الکتریکی رابطه مستقیمی با میزان شوری در آب داشته و روند تغییرات آن بیانگر روند تغییرات شوری منابع آب می‌باشد. در مورد منابع آب ایران،‌ این نگرانی وجود دارد که به علت تغییر اقلیم و خشک‌سالی‌های اخیر و همچنین افزایش مصارف آب‌ نسبت به گذشته، کیفیت این منابع از نظر شوری از روندی رو به رشد برخوردار باشند. از این‌رو در این مطالعه، از آزمون تحلیل روند من‌کندال با حذف اثر پس‌زمینه‌ای (نویز) دبی،که یک روش مستند در تحلیل روند بر روی سری‌های زمانی فاقد توزیع آماری خاص می‌باشد، به‌منظور یافتن روند تغییرات زمانی پارامتر هدایت الکتریکی (EC) در 20 ایستگاه هیدرومتری واقع بر رودخانه‌های مختلف ایران استفاده شد. در انتخاب ایستگاه‌های هیدرومتری، شاخص اقلیمی، هیدرولوژیکی، کاربری اراضی و شرایط جغرافیایی مختلف بعنوان فاکتورهای موثر مد نظر بوده است. نتایج انجام این آزمون دید شفاف‌ و قابل استناد تری نسبت به وضعیت روند شوری حاصل می سازد. این نتایج حاکی از وجود روند افزایشی شوری ایستگاه‌های نوذرآباد-رودخانه نکارود (با شیب 65 میکروزیمنس بر سانتی‌متر در سال)، مراوه تپه-رودخانه اترک (با شیب 64 میکروزیمنس بر سانتی‌متر در سال)، اهواز-رودخانه کارون (با شیب 31 میکروزیمنس بر سانتی‌متر در سال)، مشیران-رودخانه دره رود (با شیب 26 میکروزیمنس بر سانتی‌متر در سال)، سامیان-رودخانه قره سو (با شیب 23 میکروزیمنس بر سانتی‌متر در سال)، و دوآب نوسرد-رودخانه سیروان (با شیب 5 میکروزیمنس بر سانتی‌متر در سال) بوده است که معادل 30 درصد از ایستگاه‌های منتخب می‌باشد. از جمله راهکارهای کنترل و کاهش این روند رعایت حقابه رودخانه‌ها و تالاب‌ها، تعادل‌بخشی و کاهش برداشت از منابع آب زیرزمینی، اجرای طرح‌های آبخیزداری، مدیریت زهابها و جلوگیری از توسعه کشاورزی می باشد. https://idj.iaid.ir/article_131274_fac4d447905d76b210a94963e29e5cbb.pdf

انجمن آبیاری و زهکشی ایران نشریه آبیاری و زهکشی ایران 2008-7942 15 3 2021 07 23 Experimental Study of Energy Dissipation over Stepped Spillway with Appendance Elements on the Steps بررسی آزمایشگاهی استهلاک انرژی جریان عبوری از سرریز های پلکانی همراه با الحاق المان هایی روی پله 494 509 129147 FA امیر قادری دانشجوی دکترای عمران آب و سازه های هیدرولیکی، دانشکده فنی مهندسی، دانشگاه زنجان، ایران 0000-0002-8661-6302 سعید عباسی استادیار، مهندسی عمران، دانشکده فنی مهندسی، دانشگاه زنجان، ایران 0000-0003-1847-2105 Journal Article 2021 04 12 Steps in the stepped spillway by creating an artificial roughening bed, dissipate the flow of energy more than other types of spillways. An increase of roughness leads to a uniform and continuous distribution energy of the flow over the spillway. The present study deals with experimental study regarding the appendance elements on the steps and its impact on the variation of the flow pattern, inception point, energy dissipation and Darcy roughness coefficient. Experiments were performed on a physical model, with appendance elements on the steps in different configurations and type (height and notch), and the results were compared with flat stepped spillway. The results showed that the appendance elements on the steps causes some the instabilities and turbulence on the center axis and sides of the steps, which causes the inception point to be moved upstream of the stepped spillway. A nappe and transition flow regimes on stepped spillways with appendance elements occur at lower discharges than flat stepped spillway. With notched, the change of the flow regime on the stepped spillway occurs later than in the height state. Also, the appendance elements on the steps have no effect on the energy dissipation and Darcy roughness coefficient. However, with notched on the appendance elements, their performance is improves and the amount of energy dissipation and Darcy roughness coefficient increases 7.33% and 8% compared to flat stepped spillway, respectively پله­ها در سرریز پلکانی با ایجاد یک بستر زبر مصنوعی، انرژی جریان را بیش از انواع دیگر سرریزها مستهلک می­کنند.­ با افزایش زبری، انرژی جریان عبوری از روی سرریز به­صورت یکنواخت و پیوسته پراکنده می­شود. هدف از تحقیق حاضر، بررسی افزودن المان­هایی بر روی پله­ها و تأثیر آن بر تغییرات الگوی جریان، نقطه شروع هوادهی، میزان استهلاک انرژی و ضریب زبری دارسی می­باشد. آزمایشات بر روی مدل فیزیکی سرریز پلکانی و با الحاق المان­هایی بر روی پله در آرایش­های مختلف و به­صورت پیوسته و همراه با شکاف انجام گردید و نتایج با سرریز پلکانی ساده مورد مقایسه قرار گرفت. نتایج نشان داد که ایجاد مانع بر روی پله­ها باعث ایجاد برخی تلاطم و نوسانات بر روی سطح جریان در مرکز و کناره­های پله می­شود. این امر باعث اختلاط بیشتر آب و هوا و انتقال محل نقطه شروع هوادهی به بالادست سرریز پلکانی می­شود. رژیم جریان انتقالی و غیر ریزشی بر روی مدل­های سرریز پلکانی همراه با مانع در دبی­های پایین­تری نسبت به سرریز پلکانی ساده اتفاق می­افتد. تغییر رژیم جریان بر روی سرریز پلکانی همراه با مانع شکافدار دیر­تر از حالت پیوسته روی­ می­دهد. همچنین موانع روی پله تأثیری بر روی میزان استهلاک انرژی جریان و ضریب زبری ندارند ولی با ایجاد شکاف بر روی موانع عملکرد آن­ها بهتر شده و میزان استهلاک انرژی و ضریب زبری دارسی به­طور متوسط به ترتیب 33/7 و 8 درصد نسبت به سرریز پلکانی ساده افزایش می­یابد. https://idj.iaid.ir/article_129147_50c8605a3da3010420f88be79d413c9e.pdf

انجمن آبیاری و زهکشی ایران نشریه آبیاری و زهکشی ایران 2008-7942 15 3 2021 07 23 Evaluation of fourteen methods of estimation reference evapotranspiration (Case study: Mazandaran Province) ارزیابی چهارده روش تخمین تبخیر-تعرق گیاه مرجع (مطالعه موردی: استان مازندران) 510 520 131273 FA شکور طافی گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی علوم آب، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران خشایار پیغان گروه آبیاری و زهکشی ، دانشکده مهندسی آب ، دانشگاه شهید چمران اهواز ، اهواز ، ایران مرضیه باقری خانقاهی کارشناسی ارشد / دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان / ایران ، گرگان تارا صالحی پور باور صاد گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی علوم آب، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران امیر سلطانی محمدی سلطانی محمدی دانشیار آبیاری و زهکشی دانشکده مهندسی علوم آب دانشگاه شهید چمران اهواز ، ایران 0000-0002-9861-6545 Journal Article 2020 11 24 With the increase of population and pressure on water and soil resources, the important of agriculture and influential parameters in this field have increased more than before. One of these parameters is the evapotranspiration of the reference plant for irrigation planning, which is accurate estimation of that can play an important role in increasing water productivity. There are different methods for estimating the evapotranspiration of the reference plant that in this study, experimental methods in three general categories based on temperature, radiation and mass transfer and five different models of Valiantzas method by comparison with the FAO-Penman-Mantith method as reference method have evaluated. For this purpose, meteorological data of 10 synoptic stations of Mazandaran province in a 15-year period (2004-2018) were used. The results showed that between experimental methods based on temperature, Hargreaves-Samani method in six stations, Trajkovic method in two stations and Blaney-Kridel method in one station perform the best performance. Among the experimental methods based on radiation, Jensen-Hayes method in seven stations and Abtiv method in three stations have the best performance. The results indicated under-estimate for the estimation of the reference plant evapotranspiration by all three experimental methods based on mass transfer compared to the FAO-Penman-Monteith reference method. In all of the 10 stations investigated, the Trabert method was more accurate than the WMO and Maheringer methods and was closer to the FAO-Penman-Monteith reference method. All 5 different models of the Valiantzas method have under-estimates compared to the FAO-Penman-Monteith reference method. Valiantzas 4 model in six stations, Valiantzas 5 and 2 models each in two stations provided the best performance. با افزایش جمعیت و فشار بر منابع آب‌ و خاک، اهمیت توسعه کشاورزی و پارامترهای تاثیر گذار در این زمینه بیش از پیش گردیده است. یکی از این پارامترها، تبخیر-تعرق گیاه مرجع جهت برنامه‌ریزی آبیاری است که تخمین دقیق آن می‌تواند نقشی مهم در افزایش بهره‌وری آب ایفا نماید. روش‌های مختلفی جهت تخمین تبخیر-تعرق گیاه مرجع وجود دارد که در این تحقیق، روش‌های تجربی در سه دسته کلی مبتنی بر دما، تابش و انتقال جرم و نیز پنج مدل مختلف روش والیانتزاس از طریق مقایسه با روش فائو-پنمن-مانتیث به عنوان روش مرجع، ارزیابی شدند. برای این هدف، از داده‌های هواشناسی 10 ایستگاه سینوپتیک استان مازندران در یک دوره 15 ساله (2004-2018) استفاده شد. نتایج نشان داد که که از میان روش‌های تجربی مبتنی بر دما، روش هارگریوز-سامانی در شش ایستگاه‌، روش تراجکویک در دو ایستگاه و نیز روش بلانی-کریدل در یک ایستگاه بهترین عملکرد را داشتند. از بین روش‌های تجربی مبتنی بر تابش، روش جنسن-هیز در هفت ایستگاه و روش آبتیو در سه ایستگاه بهترین عملکرد را ارائه دادند. نتایج حاکی از تخمین کم‌تر تبخیر-تعرق گیاه مرجع توسط هر سه روش تجربی مبتنی بر انتقال جرم نسبت به روش مرجع فائو-پنمن-مانتیث بود. در هر 10 ایستگاه‌ مورد بررسی، روش ترابرت نسبت به روش‌های WMO و ماهرینگر دقیق‌تر عمل کرده و به روش مرجع فائو-پنمن-مانتیث نزدیک‌تر بود. تمامی 5 مدل مختلف روش والیانتزاس در مقایسه با روش مرجع فائو-پنمن-مانتیث دارای کم‌ برآوردی بودند. مدل والیانتزاس 4 در شش ایستگاه، مدل‌های والیانتزاس 5 و 2 نیز هر کدام در دو ایستگاه بهترین عملکرد را ارائه نمودند. https://idj.iaid.ir/article_131273_f15cc9281fd5582fbcf0081430603b45.pdf

انجمن آبیاری و زهکشی ایران نشریه آبیاری و زهکشی ایران 2008-7942 15 3 2021 07 23 Investigating the Changes of Coefficients of Infiltration Equations and Their functional evaluation under Various Soil Moisture and Bulk Densities بررسی تغییرات ضرایب معادلات نفوذ و امکان کاربرد آن‌ها در رطوبت ها و چگالی های مختلف 521 530 131275 FA رحمان باریده دانشجو دکتری مهندسی آب، گرایش آبیاری و زهکشی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ایران 0000-0002-6906-0314 فرشته نسیمی دانشجو دکتری مهندسی آب، گرایش آبیاری و زهکشی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ایران 0009-0006-7853-3183 Journal Article 2020 12 14 Infiltration is a key process which can be considered for scheduling, design, management and optimization of irrigation systems. Therefore, it is necessary to choose an appropriate infiltration model to optimize water consumption in agriculture and to study the water cycle on a small and large scale. The purpose of this study was to investigate the sensitivity of the coefficients of Kostiakov, Kostiakov-Lewis and Horton infiltration equations to the simultaneous changes of initial moisture and soil bulk density and its effect on the performance of infiltration equations in different soils. In order to represent the effect of the sensitivity of the coefficients of infiltration equations on the efficiency of those equations at different moisture and bulk densities, first the coefficients of the equations are calculated for all infiltration data (fitting step) and then at a specific moisture and bulk density for each soil are calculated and for the moisture and other densities were used (evaluation step). For this purpose, cumulative infiltration data in eight soil textures, three bulk densities including 1.3, 1.4 and 1.5 g / cm3 and five volumetric moisture levels of 0.1, 0.15, 0.2, 0.25 and 0.3 was prepared using HYDRUS-1D. Based on the results, sensitivity of the coefficients of infiltration equations to changes in moisture and bulk density from high to low, respectively, the coefficient of the Kostiakov equation (ak), the coefficient of the Kostiakov-Lewis equation (akl), the power of the Kostiakov equation (bk), the coefficient of the Horton equation (bh) And the power of the Kostiakov-Lewis equation (bkl) was obtained. The mean increase of RMSE of the Kostiakov, Kostiakov-Lewis and Horton equations in the evaluation stage was respectively 3.25, 34 and 2.8 times the fitting stage. Therefore, the lowest and the highest sensitivity occurred in the Horton and the Kostiakov-Lewis equations respectively. نفوذ یک فرآیند کلیدی است که در برنامه‌ریزی، طراحی، مدیریت و بهینه‌سازی سیستم‌های آبیاری مورد استفاده قرار می‌گیرد؛ بنابراین انتخاب یک مدل نفوذ مناسب در بهینه‌سازی مصرف آب در کشاورزی و بررسی چرخه آب در مقیاس کوچک و بزرگ ضروری است. هدف از این پژوهش بررسی تغییرات ضرایب معادلات نفوذ کاستیاکف، کاستیاکف-لوییس و هورتن نسبت به تغییر هم‌زمان رطوبت اولیه و چگالی ظاهری خاک و تأثیر آن بر عملکرد معادلات نفوذ در خاک‌های مختلف بود. به منظور بیان تأثیر حساسیت ضرایب معادلات نفوذ بر کارایی آن معادلات در رطوبت‌ها و چگالی‌های مختلف، ابتدا ضرایب معادلات برای همه داده‌های نفوذ محاسبه (مرحله برازش) و در مرحله بعد در یک رطوبت و چگالی مشخص برای هر خاک محاسبه و برای رطوبت‌ها و چگالی‌های دیگر مورد استفاده قرار گرفت (مرحله ارزیابی). برای این منظور داده‌های نفوذ تجمعی در هشت بافت خاک، سه چگالی ظاهری شامل 3/1، 4/1 و 5/1 گرم بر سانتیمترمکعب و پنج سطح رطوبت حجمی 1/0، 15/0، 2/0، 25/0 و 3/0 با استفاده از HYDRUS-1D تهیه گردید. بر اساس نتایج حساسیت ضرایب معادلات نفوذ نسبت به تغییرات رطوبت و چگالی ظاهری از زیاد به کم به ترتیب ضریب معادله کاستیاکف (ak)، ضریب معادله کاستیاکف-لوئیس (akl)، توان معادله کاستیاکف (bk)، ضریب معادله هورتن (bh) و توان معادله کاستیاکف-لوئیس (bkl) به دست آمد. میانگین افزایش RMSE معادله کاستیاکف، کاستیاکف-لوییس و هورتن در مرحله ارزیابی به ترتیب 25/3، 34 و 8/2 برابر مرحله برازش به دست آمد؛ بنابراین کمترین حساسیت در عملکرد معادله هورتن و بیشترین حساسیت در معادله کاستیاکف-لوئیس رخ داده است. https://idj.iaid.ir/article_131275_5c5383b06f07fdecf3a1fb920f483924.pdf

انجمن آبیاری و زهکشی ایران نشریه آبیاری و زهکشی ایران 2008-7942 15 3 2021 07 23 Discharge Capicity of side Weirs in circular channels دبی عبوری سرریز جانبی در کانال های دایره ای 531 542 131276 FA کاظم الله دادی دانشجوی دکتری گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اهواز. احسان پارسی دانشجوی دکتری گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اهواز، اهواز، ایران. امیررضا بهره بر شرکت اب منطقه ای استان کهگیلویه و بویراحمد، یاسوج، ایران. رسول فرهادی مدیرعامل شرکت اب منطقه ای استان کهگیلویه و بویراحمد Journal Article 2021 01 17 Abstract <br />Lateral overflow is one of the important structures in irrigation irrigation networks, which serve as a protective structure upstream of the reversed siphons and as a final overflow for excess water discharge due to improper operation of upstream ponds at the bottom of the main channels, it is also important to collect a certain amount of water from a river or canal continuously and deeply. Circular sections are widely used in the water supply industry due to the technology of GRP pipes with a diameter greater than 4 meters, and have low priority over conventional sections that require digging and compacting soil In this study, using laboratory data, a new relationship based on the critical depth of upstream flow is proposed to determine the discharge capacity of lateral overflow in circular canals. This relationship depends on the effective parameters of the overflow canopy height to the depth of flow at the beginning of the overflow P / y_1, the flow depth over the overflow canopy to the overflow height (y_1-P) / P. سرریزهای جانبی یکی از مهمترین سازه‌های حفاظتی در بالادست سازه‌های نظیر سیفون معکوس و زیر گذر جاده‌ها در شبکه‌های آبیاری و زهکشی هستند. همچنین این سازه به‌عنوان سرریز انتهایی برای تخلیه آب مازاد ناشی از بهره برداری غیر صحیح آبگیرهای بالادست در انتهای کانال های اصلی قرار می‌گیرد. این سازه برای برداشت مقدار معینی آب از رودخانه یا کانال بطور پیوسته و بصورت ثقلی از اهمیت ویژه ای برخوردار می‌باشد. مقاطع دایره‌ای به جهت تکنولوژی ساخت لوله‌های GRP به قطرهای زیاد حتی بیشتر از 4 متر دارای کاربردهای زیادی در صنعت آبرسانی هستند و به جهت هزینه کم نسبت به مقاطع معمول که نیاز به خاکریزی و متراکم کردن خاک دارند، دارای اولویت هستند. در این تحقیق با استفاده از داده‌های آزمایشگاهی و حل عددی در حالت جریان بصورت آزاد در لوله روابطه جدیدی بر اساس عمق بحرانی جریان بالادست برای تعیین ظرفیت تخلیه سرریز‌های جانبی در کانال‌های دایره‌ای (لوله) در حالات بحرانی و فوق بحرانی ارائه شده است. این رابطه به پارامترهای موثر از قبیل P/y1 ، ارتفاع تاج سرریز به عمق جریان در ابتدای سرریز، ارتفاع جریان روی تاج سرریز به ارتفاع سرریز ((y1-p)/p) و عمق بحرانی جریان گذرنده روی تاج سرریز بستگی دارد. https://idj.iaid.ir/article_131276_6b28499feb3d04e36f82afb9515b917f.pdf

انجمن آبیاری و زهکشی ایران نشریه آبیاری و زهکشی ایران 2008-7942 15 3 2021 07 23 Multi-Objective Uncertainty Analysis of Agro-Hydrological Modeling of a Sugarcane Farming System with Subsurface Drainage through Restrained Monte-Carlo Simulations تحلیل عدم‌ قطعیت چندهدفه مدلسازی زراعی-هیدرولوژیکی یک مزرعه نیشکر با زهکشی زیرزمینی از طریق شبیه‌سازی‌های مهار شده مونت‌کارلو 543 557 131291 FA فرزین پرچمی عراقی بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل (مغان)، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج 0000-0002-2622-9976 عدنان صادقی لاری دانشگاه هرمزگان، دانشکده کشاورزی، گروه مهندسی آب، بندرعباس، ایران. Journal Article 2021 03 03 The agro-hydrologic simulations are subject to varying degrees of uncertainty. In this regard, uncertainty analysis can provide useful insights into the level of robustness of the model outputs. In this study, a hybrid multi-objective uncertainty analysis scheme, GLUE-UPSO, based on strained Monte-Carlo simulations was developed, combining Generalized Likelihood Uncertainty Estimation (GLUE) and Unified Particle Swarm Optimization (UPSO). The developed scheme was used for uncertainty analysis of distributed agro-hydrological modeling with SWAP for a sugarcane farming system with subsurface drainage located at Shoaybiyeh Sugarcane Agro-industrial Company farms, Khuzestan, Iran. The results highlighted the strong nonuniqueness of most of the calibrated parameters and the importance of uncertainty analysis of the SWAP simulations. Strong parameter correlations revealed the need for the simultaneous calibration of the model parameters against diverse calibration data. The 95% prediction uncertainty bands obtained for the model's hydrology (soil water content, water table level, sub-surface drainage outflow), solute transport (soil water solute concentration and sub-surface drainage outflow salinity), and biophysical (leaf area index, cane, and sucrose dry yield) components enveloped 67%-90%, 23%-71%, and 75%-100% of the corresponding observed data (including both calibration and validation datasets), respectively, with an r-factor of 0.58-1.34, 0.43-1.07, and 0.70-0.98. The results of the study indicated the acceptable level of model uncertainty and the capability of the developed framework for simultaneous calibration and uncertainty quantification of model components. شبیه‌سازی‌های زراعی-هیدرولوژیکی در معرض درجات مختلفی از عدم قطعیت قرار دارد. در این رابطه، تحلیل عدم قطعیت می‌تواند بینش مفیدی در خصوص درجه استحکام خروجی‌های مدل فراهم آورد. در این مطالعه، با تلفیق روش برآورد عدم قطعیت درست‌نمایی تعمیم یافته (GLUE) و گونه‌ یکپارچه‌سازی شده الگوریتم بهینه‌سازی رفتار جمعی اجزا (UPSO) یک طرح تحلیل عدم قطعیت چندهدفه ترکیبی (GLUE-UPSO) مبتنی بر شبیه‌سازی‌های مهار شده مونت‌کارلو توسعه یافت. طرح توسعه یافته به‌منظور تحلیل عدم قطعیت مدل‌سازی زراعی-هیدرولوژیکی توزیعی با استفاده از مدل SWAP برای یک مزرعه نیشکر با زهکشی زیرزمینی، واقع در کشت و صنعت نیشکر شعیبیه، خوزستان مورد کاربرد قرار گرفت. نتایج این بررسی حاکی از غیریکتایی قوی اکثر پارامترهای واسنجی شده و اهمیت تحلیل عدم قطعیت شبیه‌سازی‌های مدل SWAP بود. وجود ضرایب همبستگی قوی بین پارامترهای واسنجی شده حاکی از اهمیت واسنجی مولفه‌های مختلف مدل به‌ازای داده‌های اندازه‌گیری شده معیار متنوع به‌صورت هم‌زمان بود. محدوده‌های عدم قطعیت پیش‌بینی 95 درصد اشتقاق یافته برای مولفه‌های هیدرولوژی (رطوبت خاک، نوسانات سطح ایستابی و جریان زه‌آب خروجی از زهکش زیرزمینی)، انتقال املاح (نیم‌رخ غلظت املاح آب خاک و شوری زه‌آب) و بیوفیزیکی مدل (شاخص سطح برگ، عملکرد نی و عملکرد ساکارز) به‌ترتیب، بین 67 تا 90، 23 تا 71 و 75 تا 100 درصد از کل داده‌های اندازه‌گیری شده (اعم از هردو مجموعه داده‌های واسنجی و صحت‌سنجی) را با r-factor بین 58/0 تا 34/1، 43/0 تا 07/1 و 70/0 تا 98/0 در بر گرفتند. نتایج این مطالعه، حاکی از سطح قابل قبول عدم قطعیت مدل و قابلیت روش تلفیقی توسعه یافته در واسنجی و کمی‌سازی عدم قطعیت مولفه‌های مختلف مدل به‌طور هم‌زمان بود. https://idj.iaid.ir/article_131291_44a90d25302446cc08921c7c614c715b.pdf

انجمن آبیاری و زهکشی ایران نشریه آبیاری و زهکشی ایران 2008-7942 15 3 2021 07 23 Effect of different mulches on evaporation reduction and salinity changes in soils with different texture اثر مالچ‌های مختلف بر کاهش تبخیر و تغییرات شوری در خاک‌هایی با بافت متفاوت 558 566 131285 FA حسین بیرامی استادیار مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران 0000-0001-7967-8495 حسین رضائی استادیار گروه علوم و مهندسی خاک دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Journal Article 2021 02 08 Reducing irrigation losses due to surface evaporation using mulch layer on soil surface can help in maintaining water in the current situation that our country is suffering from water deficit. In this research, the effect three types of mulch layer on evaporation reduction was evaluated on three soil textures (sandy loam, loam and clay loam). For this purpose, a layer of three centimeters mulches (water repellent layer, fine gravel and manure) was placed on the soil surface, and their effect and control (without mulch layers) on the evaporation rate of small lysimeters in Yazd city was investigated. The experiments were performed in a in a factorial experiment with completely randomized design with four treatments and three replications. The results showed that the surface mulch layer significantly decreased evaporation in the mentioned three soils. The maximum evaporation reduction in fine gravel layer compared to the control was 59.8, 58.2 and 61.4% in the sandy loam, loam and clay loam soil, respectively. After fine gravel, the manure was more effective than the water repellent layer mulch in evaporation reduction. The effect of mulches on salinity changes in soil depth was different, so that the lowest amount of salinity was observed in the treatment of fine gravel and manure mulches on the surface of the three soils. Water repellent mulch had less effect on reducing the salinity of topsoil than the other two mulches and more salts were transferred from the depth to the soil surface. کاهش تلفات آبیاری تبخیر سطحی با استفاده از لایه مالچ در سطح خاک می‌تواند کمک قابل‌توجهی در حفظ آب در شرایط کنونی که کشورمان دچار کمبود آب است، داشته باشد. در پژوهش حاضر، اثر سه نوع مالچ در کاهش تبخیر در سه خاک‌ لوم شنی، لوم و لوم رسی بررسی شد. بدین منظور لایه سه سانتی‌متری از مالچ‌ها (لایه آبگریز، سنگریزه ریز و کود دامی) در سطح خاک قرار داده شده و اثر آن‌ها همراه با یک شاهد (بدون لایه مالچ) بر میزان تبخیر از لایسیمترهای کوچک در مزرعه‌ای در شهرستان یزد بررسی گردید. آزمایش‌ها به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تیمار و در سه تکرار اجرا شد. نتایج نشان‌دهنده کاهش معنی‌دار مقدار تبخیر در هر سه خاک دارای لایه سطحی مالچ بود. همچنین بیشترین میزان کاهش تبخیر در مالچ سنگریزه ریز نسبت به تیمار شاهد در خاک‌های لوم شنی، لوم و ‌ لوم‌رسی به‌ترتیب 8/59، 2/58 و 4/61 درصد بود. پس از مالچ سنگریزه ریز، کارایی مالچ کود دامی بیشتر از مالچ لایه آبگریز بود. اثر مالچ‌ها بر تغییرات شوری در عمق خاک متفاوت بود به‌طوری‌که در تیمار مالچ سنگریزه ریز و کود دامی کمترین مقدار شوری در سطح هر سه خاک مشاهده شد. مالچ آبگریز اثر کمتری در کاهش شوری خاک سطحی نسبت به دو مالچ دیگر داشت و مقدار بیشتری از نمک‎‌ها از عمق به سطح خاک‌ انتقال یافته بودند. https://idj.iaid.ir/article_131285_9e73c416ee0ff9f879907fc70d614094.pdf

انجمن آبیاری و زهکشی ایران نشریه آبیاری و زهکشی ایران 2008-7942 15 3 2021 07 23 Dynamic Analysis of Sustainable Water Resources Management Based on Water-Food-Energy Nexus Case Study: Khuzestan Province تحلیل دینامیکی مدیریت پایدار منابع آب مبتنی بر همبست منابع آب-غذا-انرژی مورد مطالعه: استان خوزستان 567 581 131277 FA محمدجواد کیهان پور گروه عمران دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهر قدس، تهران، ایران 0000-0002-7029-5516 سید حبیب موسوی جهرمی استاد گروه عمران-مهندسی و مدیریت منابع آب، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهر قدس، تهران، ایران 0000-0002-9450-460X حسین ابراهیمی دانشیار گروه عمران-مهندسی و مدیریت منابع آب، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهر قدس، تهران، ایران 0000-0002-0749-7254 Journal Article 2021 01 15 The present study dynamically analyzes the policies of sustainable water resources management based on the security of water, food and energy resources of Nexus with respect to changes in demand resulting from population growth and economic growth over a 20-year horizon using the system dynamics approach. The initial modeling and simulation of the model was performed based on the data of Khuzestan Plain as a large structural unit of water-food-energy resources and according to the continuation of the current situation. Based on the results of Monte Carlo Sensitivity Analysis, the model develops water resources sustainability policy in the form of four policy categories including: water demand management, water supply management, food resource management and energy demand management, as well as combining policies in an ideal system. As a result of simulating the proposed solutions, a combination of water demand management policy and food resource management was selected as the best solution. So that with the development of lands covered by pressurized irrigation network, 16% improvement of irrigation efficiency and 10% modification of cultivation pattern and also 6% reduction of agricultural crop losses in food supply management and also 5% reduction of food demand due to food losses An annual increase of 5% improves crop performance as a selection of sustainable water resources management policies. پژوهش حاضر به تحلیل دینامیکی سیاست‌های مدیریت پایدار منابع آب مبتنی بر همبست منابع آب، غذا و انرژی با توجه به تغییرات تقاضای حاصل از رشد جمعیت و رشد اقتصادی در افق بیست ساله با استفاده از رویکرد پویایی سیستم پرداخته است. مدلسازی و شبیه-سازی اولیه مدل بر مبنای داده‌های استان خوزستان به عنوان یک کلان واحد ساختاری منابع آب-غذا-انرژی و با توجه به ادامه روند وضعیت موجود صورت گرفت. بر اساس نتایج تحلیل حساسیت مونت کارلو مدل، به توسعه سیاستگذاری پایداری منابع آب در قالب چهار دسته سیاست شامل: مدیریت تقاضای آب، مدیریت عرضه آب، مدیریت منابع غذا و مدیریت تقاضای منابع انرژی و نیز ترکیب سیاست‌ها در یک سیستم ایده آل پرداخته شد. در نتیجه شبیه‌سازی راه‌کارهای پیشنهادی، ترکیبی از سیاست مدیریت تقاضای آب و مدیریت منابع غذا به عنوان بهترین راه‌کار، انتخاب گردید. به طوری که با توسعه اراضی تحت پوشش شبکه آبیاری تحت فشار، بهبود 16 درصدی راندمان آبیاری و اصلاح 10 درصدی الگوی کشت و نیز کاهش 6 درصدی تلفات محصولات کشاورزی در مدیریت عرضه منابع غذایی و نیز کاهش 5 درصدی تقاضای غذا ناشی از تلفات غذایی مصرف و افزایش سالیانه 5 درصدی بهبود عملکرد محصولات به عنوان منتخب سیاست‌های مدیریت پایدار منابع آب می‌باشد. https://idj.iaid.ir/article_131277_ce364a2e496b9fd266f3793c307823c1.pdf

انجمن آبیاری و زهکشی ایران نشریه آبیاری و زهکشی ایران 2008-7942 15 3 2021 07 23 Assessment effects of data preprocessing and modeling parameters of Gene Expression Programming on accuracy of time series forecasting بررسی تاثیر پیش‌پردازش داده‌ها و عوامل مدل‌سازی برنامه‌ریزی بیان‌ژن در دقت پیش‌بینی سری‌های ‌زمانی 582 597 131278 FA مریم صالحی کارشناس ارشد مهندسی منابع آب، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران سید احسان فاطمی استادیار گروه مهندسی آب، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران 0000-0002-5016-8245 Journal Article 2021 01 19 Hydrological time-series is a time-dependent hydrological variable that finding the model of changes and predicting is the most important goal of time-series analysis. The purpose of this study is to simultaneously study the characteristics of time series and their prediction and the important parameters of the GEP for high-precision predictions in the training and validation. In this study, groundwater depth time-series of Chamchamal plain station located in Kermanshah province with a 12-year period and mountainous climate and the monthly time-series of Alaska temperature with a 50-year period and cold and dry climate have been used. Genexprotools5.0 software has been used to model time-series by GEP.<br />The results of studying with GEP showed that the periodicity of data properties that existed in the time series of temperature caused correlation results above 90% in different stages of training and validation. So that the effect of different parameters of GEP is less than 10% in improving results. On the other hand, by examining the time-series of groundwater depth, which lacks periodicity and has a descending ACF shape, the prediction results of the GEP with any effective expression parameter, R more than 44% in the validation wasn't obtained. This means that the time-series preprocessing has a greater impact on the prediction results. So that by eliminating the semester, the prediction results in all stages of modeling are significantly reduced. In this case, the best R for the validation is 50%. سری‌‌زمانی هیدرولوژیک عاملی وابسته به زمان است که یافتن نحوه تغییرات و پیش‌بینی آن مهم‌ترین هدف تجزیه و تحلیل سری‌های‌زمانی می‌باشد. هدف این تحقیق بررسی همزمان خصوصیات سری‌زمانی و پیش‌پردازش آنها و پارامترهای مهم مدل برنامه‌ریزی بیان‌ژن جهت پیش-بینی‌های با دقت بالا در مراحل آموزش و صحت‌سنجی می‌باشد. در این پژوهش از سری‌های‌زمانی عمق آب زیرزمینی ایستگاه دشت چمچمال واقع در استان کرمانشاه با دوره‌زمانی 12‌ساله و اقلیم کوهستانی و سری‌زمانی ماهانه دمای آلاسکا با دوره‌زمانی 50‌ساله و اقلیم سرد و خشک استفاده شده‌است. برای مدل‌سازی سری‌های‌‌زمانی مذکور از نرم‌‌افزارGenexprotools5.0 استفاده‌شده‌است. <br />نتایج این تحقیق، نشان‌داد تناوبی بودن خصوصیات داده موجود در سری‌زمانی دما، سبب بروز نتایج همبستگی بالای 90% در مراحل مختلف آموزش و صحت‌سنجی گردید به‌طوریکه اثر پارامترهای مختلف بیان‌ژن کمتر از 10‌درصد در بهبود نتایج می‌باشد. از سوی دیگر با بررسی سری-زمانی عمق آب زیرزمینی که فاقد خصوصیت تناوبی و دارای شکلACF نزولی است، نتایج پیش‌بینی مدل GEP با هر پارامتر تاثیرگذار بیان‌ژن،R بیش از 44% در مرحله صحت‌سنجی حاصل‌نشد. این بدان معنی است که پیش‌پردازش سری‌زمانی اثرگذاری بیشتری در نتایج پیش-بینی دارد. به‌طوریکه با حذف ترم تناوب نتایج پیش‌بینی در همه مراحل مدل‌سازی به طرز معنی‌داری کاهش‌می‌یابد. در این حالت بهترین R‌ برای قسمت صحت‌سنجی50 درصد می‌باشد. https://idj.iaid.ir/article_131278_f3c4a8aa451ae5fece71d75b226f0424.pdf

انجمن آبیاری و زهکشی ایران نشریه آبیاری و زهکشی ایران 2008-7942 15 3 2021 07 23 Inverse estimation of Manning roughness coefficient using WinSRFR model and investigating its variations in different irrigation events تخمین معکوس ضریب زبری مانینگ با استفاده از مدل WinSRFR و بررسی تغییرات آن در رخدادهای مختلف آبیاری 598 610 131279 FA هادی رضایی راد گروه مهندسی آبیاری و آبادانی دانشگاه تهران حامد ابراهیمیان دانشیار گروه مهندسی آبیاری و آبادانی دانشکده کشاوزی دانشگاه تهران 0000-0002-1350-3227 عبدالمجید لیاقت گروه مهندسی آبیاری و آبادانی دانشگاه تهران 0000-0002-3224-6529 Journal Article 2021 01 26 Various methods have been developed to estimate the Manning roughness coefficient, of which the inverse method is widely used. This study aimed to estimate the inverse of Manning roughness coefficient using the WinSRFR model and estimating infiltration parameters of Kostiakov-Lewis equation in furrow irrigation and to investigate their variations in different irrigation events. For this purpose, two inflow discharges (average 0.27 and 0.53 liters per second), two irrigation cycles (5 and 10 days), two fields with different soil texture (E and F) in three irrigation events (first to third) were considered in three replications. Model error in estimating advance and recession time, and volume of infiltrated water was investigated using statistical indices including RE, RMSE and NRMSE. The values of these indices in estimating the advance time in the field E were 0.44%, 0.21 min and 1.11% in the total three irrigation events, respectively. Also, the values of these indices were 1.58%, 5.25 min and 2.78% in the recession time and 0.59%, 5.5 liters and 0.50% in the volume of infiltrated water, respectively. There was less error in estimating the advance and recession time in the field F which showed the excellent accuracy of the inverse estimation method using the WinSRFR model in determining the Manning roughness coefficient. The results also showed that in the field E, the minimum and maximum values of Manning roughness coefficient were estimated as 0.017 and 0.34 and on average 0.075 in the total three irrigation events, respectively. In the field F, the minimum, maximum and the average values of Manning roughness coefficient in three irrigation events were 0.015 and 0.09 and 0.041, respectively. روش‌های مختلفی به منظور تخمین ضریب زبری مانینگ توسعه یافته است که از این بین روش‌ معکوس کاربرد فراوانی دارد. این تحقیق با هدف تخمین معکوس ضریب زبری مانینگ و ضرایب نفوذ معادله کوستیاکف-لوئیس با استفاده از مدل WinSRFR در آبیاری جویچه ای و بررسی تغییرات آن‌ها در آبیاری‌های مختلف انجام شد. بدین منظور دو دبی ورودی (به طور متوسط 27/0 و 53/0 لیتر بر ثانیه)، دو دور آبیاری (5 و 10 روز)، دو مزرعه با بافت خاک متفاوت (E و F) و در سه واقعه آبیاری (اول تا سوم) و در سه تکرار در نظر گرفته شد. خطای مدل در تخمین زمان پیشروی، زمان پسروی و حجم آب نفوذ یافته با استفاده از شاخص‌های آماری خطای نسبی (RE)، ریشه دوم میانگین مجذور خطا (RMSE) و ریشه دوم میانگین مجذور خطای نرمال شده (NRMSE) بررسی شد. مقادیر این شاخص‌ها در تخمین زمان پیشروی در مزرعه E به ترتیب 44/0 درصد، 21/0 دقیقه و 11/1 درصد در مجموع هر سه رخداد آبیاری تعیین شد. همچنین مقادیر این شاخص‌ها به ترتیب 58/1 درصد، 25/5 دقیقه و 78/2 درصد در زمان پسروی و 59/0 درصد، 05/5 لیتر و 50/0 درصد در حجم آب نفوذ یافته به دست آمد. خطای تخمین زمان پیشروی و پسروی در مزرعه F کمتر بود که این نتایج دقت بسیار خوب روش تخمین معکوس را در تعیین ضریب زبری مانینگ نمایان کرد. نتایج همچنین نشان داد که در مزرعه E حداقل و حداکثر مقدار ضریب زبری مانینگ به ترتیب 017/0 و 34/0 و به طور متوسط 075/0 در مجموع هر سه رخداد آبیاری بود و در مزرعه F ضریب زبری مانینگ در هر سه رخداد آبیاری حداقل 015/0، حداکثر 09/0 و به طور متوسط 041/0 برآورد شد. https://idj.iaid.ir/article_131279_5c4aa99a6e962904418957526c0e8918.pdf

انجمن آبیاری و زهکشی ایران نشریه آبیاری و زهکشی ایران 2008-7942 15 3 2021 07 23 Sensitivity Analysis of Safflower Growth Parameters in AquaCrop Model with Different Irrigation Managements تحلیل حساسیت پارامترهای رشدی گلرنگ در مدل AquaCrop با مدیریت‌های مختلف آبیاری 611 623 131287 FA عبدالله بهمنش دانشجوی کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی، گروه علوم و مهندسی آب، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران. اصلان اگدرنژاد استادیار، گروه علوم و مهندسی آب، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران 0000-0002-6160-5009 سالومه سپهری عضو هیات علمی بخش آبیاری و زهکشی موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی Journal Article 2021 02 12 AquaCrop model is one of the water-driven models that has been developed to simulate the growth of crops under different amounts of irrigation water. However, to use this model, it is necessary to perform calibration. For calibration, it is necessary to determine the sensitivity of changing in input parameters. Therefore, the present study performed to evaluate the sensitivity of AquaCrop in simulating safflower biomass to changes in crop growth parameters. So, normalized water productivity (WP*), maximum transpiration coefficient (KcTrx), initial canopy cover (CC0), crop growth coefficient (CGC) and crop reduction coefficient (CDC) was evaluated using Baven method. In this study, data collected from an agricultural research station in Kermanshah, Iran, was used. Data consisted of surface drip irrigation at three levels (T1, T2 and T3 represent the supply of 100, 66 and 33% of water requirement, respectively), furrow irrigation at two levels (T4: 100% water supply and T5: application of 50 mm irrigation water at the same time in flowering period) and rainfed (T6). The results showed that AquaCrop was the most sensitive to change WP*. The lowest sensitivity was assigned to CDC. The sensitivity of this model to CDC parameter changes was negative and for other treatments was positive. Therefore, increasing the amount of CDC decreased safflower biomass while increasing other parameters increased safflower biomass. The sensitivity of each parameter depended on the irrigation treatment. So that increasing the amount of irrigation water for WP* and Kc increased the sensitivity. مدل AquaCrop یکی از مدل‌های گیاهی آب-‌محور است که به منظور شبیه‌سازی رشد گیاهان زراعی تحت مقادیر مختلف آب آبیاری بسط داده شده است. برای استفاده از این مدل لازم است واسنجی انجام شود و برای واسنجی، بایستی میزان حساسیت مدل نسبت به تغییرات پارامترهای ورودی تعیین شود. این پژوهش به‌منظور بررسی حساسیت مدل AquaCrop در شبیه‌سازی زیست‌توده گلرنگ نسبت به تغییرات پارامترهای رشد گیاهی بهره‌وری آب نرمال شده (WP*)، حداکثر ضریب تعرق گیاهی (KCTrx)، پوشش گیاهی اولیه (CCo)، ضریب رشد پوشش گیاهی (CGC) و ضریب کاهش پوشش گیاهی (CDC) با استفاده از روش باون انجام شد. در این پژوهش، از داده‌های برداشت شده از یک مزرعه تحقیقاتی در شهرستان کرمانشاه استفاده شد. این داده‌ها شامل آبیاری قطره‌ای سطحی در سه سطح (T1، T2 و T3 به ترتیب نشان دهنده تأمین 100، 66 و 33 درصد نیاز آبی)، آبیاری جویچه‌ای در دو سطح (T4: تأمین 100 درصد نیاز آبی، T5: اعمال 50 میلی‌متر آب آبیاری در یک نوبت در دوره گلدهی) و شرایط دیم (T6) بود. نتایج نشان داد که مدل AquaCrop نسبت به تغییرات پارامتر WP* بیشترین حساسیت را داشت. کمترین حساسیت نیز به پارامتر CDC اختصاص داشت. حساسیت این مدل نسبت به تغییرات پارامتر CDC منفی و برای سایر تیمارها مثبت بود. بنابراین افزایش مقدار CDC سبب کاهش زیست‌توده گلرنگ شد در حالی که افزایش سایر پارامترها سبب افزایش زیست‌توده گلرنگ شد. میزان حساسیت هر پارامتر به تیمار آبیاری وابسته بود. به طوری که افزایش مقدار آب آبیاری برای پارامترهای WP* و Kc سبب افزایش حساسیت شد. https://idj.iaid.ir/article_131287_f689e8500c97e07617015a6ccbd03710.pdf

انجمن آبیاری و زهکشی ایران نشریه آبیاری و زهکشی ایران 2008-7942 15 3 2021 07 23 Investigation of applied water and water productivity of potato fields in the conditions of farmers in Fars province بررسی میزان آب کاربردی و بهره‌وری آب مزارع سیب‌زمینی در شرایط زارعین استان فارس 624 635 131280 FA محمدعلی شاهرخ نیا دانشیارپژوهشی بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش جواد باغانی موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران. Journal Article 2021 01 25 Due to the scarcity of water resources in agriculture, improving the irrigation management of potato fields can reduce applied water and increase the productivity of this important crop. For this purpose, it is necessary to have sufficient and accurate information about the status of applied water and water productivity in the conditions of farmers'' management. Therefore, the amount of water applied and water productivity in the conditions of farmers'' management of the three major potato production areas in Fars province were investigated. Three areas of Abadeh, Eghlid and Khorrambid and three systems of surface, sprinkler and drip irrigation were considered as experimental treatments. T-test was used for statistical comparison of the results. The correlation between different factors was examined by determining the correlation coefficient. Results showed that the differences in applied water, yield and water productivity in different regions were not significant at the level of 5%. The average yield and water productivity were 43.6 tons/ha and 4.87 kg/m3, respectively. The use of sprinkler and drip irrigation systems reduced the applied water by 1100 cubic meters per hectare, increased the yield by 10.5 tons per hectare and increased productivity by about 1.8 kg/m3. However, these differences were not statistically significant at the 5% level. The average amount of water used in potato fields was 9420 m3/ha, which was 3350 m3/ha less than the average required water. If irrigation is based solely on the farmer''s experience and irrigation scheduling is not considered, there may be no difference between applied water in different irrigation systems and the water supplied may be less than required. Therefore, in order to reduce the effects of water stress, increase crop and water productivity, in addition to the irrigation system, serious attention should be paid to field irrigation scheduling and volumetric water delivery با توجه به کمبود منابع آب در کشاورزی، بهبود مدیریت آبیاری مزارع سیب‌زمینی می‌تواند منجر به کاهش مصرف آب و افزایش بهره‌وری این محصول مهم شود. بدین منظور، لازم است اطلاع کافی و دقیقی از وضعیت میزان آب کاربردی و بهره‌وری آب در شرایط مدیریت زارعین وجود داشته باشد. از این رو، میزان آب کاربردی و بهره‌وری آب در شرایط مدیریت زارعین سه منطقه عمده تولید سیب‌زمینی در استان فارس بررسی شد. سه منطقه آباده، اقلید و خرمبید و سه سامانه آبیاری سطحی، بارانی و قطره ای بعنوان تیمارهای آزمایش در نظر گرفته شدند. برای مقایسه آماری نتایج بدست آمده از آزمون تی استفاده شد. همچنین همبستگی عوامل مختلف باهم، با تعیین ضریب همبستگی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج این تحقیق، نشان داد که تفاوت آب کاربردی، عملکرد و بهره‌وری آب در مناطق مختلف در سطح 5 درصد معنی‌دار نبود. متوسط مقدار عملکرد محصول و بهره‌وری آب بترتیب 6/43 تن در هکتار و 87/4 کیلوگرم بر مترمکعب بدست آمد. استفاده از سامانه-های آبیاری بارانی و قطره‌ای، باعث کاهش آب کاربردی به میزان 1100 مترمکعب در هکتار، افزایش محصول به میزان 5/10 تن در هکتار و افزایش بهره‌وری به میزان حدود 8/1 کیلوگرم بر متر مکعب شد، لیکن این تفاوت‌ها از نظر آماری در سطح 5 درصد معنی‌دار نبود. متوسط مقدار آب کاربردی در مزارع سیب‌زمینی معادل9420 مترمکعب در هکتار بوده که 3350 مترمکعب در هکتار از میانگین نیاز آبی ناخالص کمتر بود. اگر آبیاری فقط بر اساس تجربه کشاورز انجام و به برنامه‌ریزی آبیاری توجه نشود، ممکن است تفاوتی بین مصرف آب در سامانه-های مختلف آبیاری مشاهده نشود و آب داده شده کمتر از حد مورد نیاز باشد. بنابراین بایستی برای کاهش اثرات کم آبی، افزایش محصول و بهره‌وری آب، علاوه بر سامانه آبیاری، به برنامه‌ریزی آبیاری مزارع و تحویل حجمی آب توجه جدی شود. https://idj.iaid.ir/article_131280_776ab2fb6bd90016886c672f5e69151f.pdf

انجمن آبیاری و زهکشی ایران نشریه آبیاری و زهکشی ایران 2008-7942 15 3 2021 07 23 Comparison of water productivity indices and virtual water in major rice producing provinces in Iran ارزیابی شاخص های بهره‎وری آب در استان‎های عمده تولید کننده برنج در ایران 634 644 131281 FA گلناز رضایی دانشجوی کارشناسی ارشد گروه مهندسی آب دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان محمدرضا خالدیان گروه مهندسی آب دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان رشت ایران محمد کاوسی کلاشمی 3- استادیار گروه اقتصاد کشاورزی دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان مجتبی رضایی موسسه تحقیقات برنج کشور سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران 0000-0002-5539-2131 Journal Article 2021 01 29 Drought and water scarcity in Iran is a climatic reality, and given the increasing need of different sectors for water, the problem of water scarcity in the coming years threatens the sustainability of cultivating some strategic crops with high water requirement. Rice cultivation requires high irrigation and is susceptible to water stress, so the best way to save water is to improve its water productivity. In this regard, in the present study, the estimation of rice water productivity indices was done in four major rice producing provinces of the country, including: Guilan, Mazandaran, Khuzestan, and Fars provinces. This study uses cross-sectional data from 2014-2015 rice production cost plan of Ministry of Jihad-e-Agriculture collected by cluster sampling from each province's farmers and estimated water requirement through remote sensing to calculate water productivity indices. The results showed that Mazandaran and Guilan provinces had the highest water productivity (yield/water requirement) with average of 0.99 and 0.88 kg/m3, respectively, Fars and Khuzestan provinces were in third and fourth places with averages of 0.65 and 0.52 kg/m3, respectively. The results showed that the highest net benefit of water consumption were in Guilan and Mazandaran provinces with averages of 9310 and 6590 Rials/m3, respectively. According to the results of this study, it is recommended to limit rice cultivation in Khuzestan and Fars provinces, especially in years with water deficiency. خشکسالی و کم‌آبی در ایران یک واقعیت اقلیمی است و با توجه به روند روزافزون نیاز بخش‎های مختلف به آب، مشکل کم‌آبی در سال‌های آینده پایداری کشت برخی محصولات راهبردی با پیشران آب بالا را تهدید می‌کند. کشت برنج نیاز آبیاری بالایی دارد و نسبت به کم‎آبیاری حساس است، بنابراین، بهترین راهکار صرفه‌جویی در مصرف آب، بهبود بهره‌وری آن است. در مطالعه حاضر شاخص‌های بهره‌وری آب در تولید محصول برنج را برای چهار استان مهم تولید کننده این محصول شامل گیلان، مازندران، خوزستان و فارس مورد بررسی قرار داد. در این راستا، از داده‎های مقطعی سال زراعی 94-1393 طرح هزینه تولید برنج وزارت جهاد کشاورزی که به‌روش نمونه‎گیری خوشه‌ای از برنج-کاران هر استان جمع‎آوری شده، استفاده شد. نیاز آبی برنج در این استان‌ها از طریق سنجش از دور برآورد شد. نتایج شاخص عملکرد به‌ازاء واحد نیاز آبی نشان داد استان مازندران و گیلان به‎ترتیب با میانگین 99/0 و 88/0 کیلوگرم بر متر مکعب به‌ترتیب بیشترین مقدار بهره‌وری آب را دارا می‎باشند. استان‌های فارس و خوزستان نیز به‎ترتیب با میانگین 65/0 و 52/0 کیلوگرم بر متر مکعب در رتبه سوم و چهارم قرار دارند. نتایج شاخص سود خالص به‌ازای آب مصرفی نشان داد که استان گیلان و مازندران به‎ترتیب با میانگین 9310 و 6590 ریال بر متر مکعب بیشترین مقدار این شاخص را دارا می‌باشند. با توجه به نتایج مطالعه حاضر، توصیه می‌شود کشت برنج در استان‌های خوزستان و فارس به‌خصوص در سال‌های کم‌آب محدود شود. https://idj.iaid.ir/article_131281_a6c8b585d68efe1b2ea4912d21e31b67.pdf

انجمن آبیاری و زهکشی ایران نشریه آبیاری و زهکشی ایران 2008-7942 15 3 2021 07 23 Analysis of Application of Hydrological and Hydromorphocological Approaches in Estimating the Ecological Water Demand and Habitat Suitability Salmo trutta in the Liqvanchay River تحلیل کاربرد رویکردهای هیدرولوژیکی و هیدرومورفواکولوژیکی در برآورد نیاز آبی اکولوژیکی و مطلوبیت زیستگاهی ماهی قزل‌آلای خال‌قرمز در رودخانه لیقوان‌چای 645 664 131288 FA محمدحسن نادری کارشناس ارشد مهندسی منابع آب دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان 0009-0000-1049-3943 امید جهاندیده کارشناس ارشد مهندسی آبیاری و زهکشی، گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی آب و خاک، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران. عماد خان احمدی دانش‌آموخته کارشناسی ارشد مهندسی سازه‌های آبی، گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران نرگس عرب دانشجوی دکتری آمایش محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران عاطفه عرب دانش‌آموخته کارشناسی ارشد مهندسی سازه‌های آبی، گروه مهندسی علوم آب، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران میثم سالاری جزی گروه مهندسی آب دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Journal Article 2021 02 21 Investigation of ecological, hydrological and habitat suitability status of aquatic communities is one of the key elements in river ecosystem management. In this regard, in the present study, the determination of the minimum environmental flow of Liqvanchay River using hydrological method of Tennant based on hydrological Information and estimation of ecologically optimal water requirement using Habitat Simulation Model as well as hydromorphocological analysis and habitat suitability of index fish Salmo trutta L.1758 were investigated. For this purpose, mesohabitat simulation based on curves habitat suitability index were performed by field studies and sampling of hydraulic (depth, velocity and bed index) and ecological parameters and accordingly, a new method of classifying the ecological flow regime according to the echohydraulic indices of habitat suitability (water depth, flow velocity and bed) was considered. First, the geometry of the Liqvanchay River model and cross sections was created using the topography map of Liqvanchay River and Arc-GIS software. Then the hydraulic simulation of the river was performed with HEC-RAS software. In the next step, hydromorphocological and habitat simulation were performed in MesoHABSIM model. In this Echohydraulic Model, the relationship between the hydraulic flow and the habitat needs of the species Salmo trutta was established by Weighted Usable Area, and the discharge- habitat suitability curves of the target species were extracted in different discharges in both adult and juvenile life stages. By extracting the discharge- habitat suitability curve, the desirability of the river in terms of quantity and location was investigated. The results showed that the optimal ecological flow velocity should be in the range between 0.27 to 0.76 m/s and the ecological water depth should be in the range between 0.3 to 0.7 m in different seasons and parts of the river. بررسی وضعیت اکولوژیکی، هیدرولوژیکی و مطلوبیت زیستگاه جوامع آبزی، از عناصر کلیدی در مدیریت اکوسیستمی رودخانه است. در این راستا در پژوهش حاضر، تعیین حداقل جریان زیستمحیطی رودخانه لیقوان‌چای با استفاده از روش هیدرولوژیکی تنانت بر اساس اطلاعات هیدرولوژیکی و برآورد نیاز آبی مطلوب اکولوژیکی با کاربرد مدل شبیه‌سازی زیستگاه و نیز تحلیل هیدرومورفواکولوژیکی و مطلوبیت زیستگاهی گونه ماهی قزل‌آلای خال‌قرمز، مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور، شبیه‌سازی مزوزیستگاه بر مبنای منحنی‌های شاخص مطلوبیت زیستگاه با مطالعات میدانی و نمونه‌برداری پارامترهای هیدرولیکی (عمق، سرعت و شاخص بستر) و اکولوژیکی انجام گرفت و مطابق با آن یک روش طبقهبندی جدید رژیم جریان اکولوژیکی با توجه به شاخصهای اکوهیدرولیکی مطلوبیت زیستگاه (عمق آب، سرعت جریان و بستر)، در نظر گرفته شد. ابتدا با استفاده از نقشه توپوگرافی رودخانه لیقوان‌چای و نرم‌افزار ARC-GIS، هندسه مدل رودخانه و مقاطع عرضی، ایجاد شد. سپس شبیه‌سازی هیدرولیکی رودخانه با نرمافزار HEC-RAS انجام گرفت. در مرحله بعد شبیه‌سازی هیدرومورفواکولوژیکی و زیستگاهی در مدل MesoHABSIM، صورت گرفت. در این مدل اکوهیدرولیکی، رابطه بین هیدرولیک جریان و نیازهای زیستگاهی گونه ماهی قزل‌آلای خال‌قرمز با استفاده از مساحت قابل استفاده وزنی، برقرار گردیده و منحنی‌های دبی - مطلوبیت زیستگاه گونه شاخص در دبی‌های مختلف استخراج شد. با استخراج منحنی دبی - مطلوبیت زیستگاه، مطلوبیت رودخانه از لحاظ مقدار و موقعیت، مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد سرعت جریان مطلوب اکولوژیکی در محدوده بین 0/27 تا 0/76 متر بر ثانیه و عمق آب اکولوژیکی در محدوده بین 0/3 تا 0/7 متر در فصول و بخش‌های مختلف رودخانه، بایستی برقرار باشد. بر اساس محاسبات، محدوده رژیم جریان اکولوژیکی مطلوب برای تأمین نیازهای زیستگاهی گونه قزل‌آلای خال‌قرمز در رودخانه مورد مطالعه، بین 0/27 تا 2/84 مترمکعب برثانیه به ترتیب در ماه‌های مهر و اردیبهشت، می‌باشد. https://idj.iaid.ir/article_131288_8bca5595924928177031c3e210cb61d4.pdf

انجمن آبیاری و زهکشی ایران نشریه آبیاری و زهکشی ایران 2008-7942 15 3 2021 07 23 Field Evaluation of Physical and Economical Water Productivity of Wheat (case study in Ahwaz and Dasht-e-Azadegan) ارزیابی مزرعه ای بهره وری فیزیکی و اقتصادی آب در تولید گندم (مطالعه موردی در شهرستان‌های اهواز و دشت آزادگان) 665 678 131282 FA پیمان ورجاوند بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی جواد باغانی استادیار پژوهش مؤسسة تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران فریبرز عباسی استاد موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج 0000-0002-0662-7723 Journal Article 2021 02 06 Limited water resources and the need for better water management indicate the importance of precisely determining the applied water of crops and orchards. In this study, applied irrigation water and physical and economical water productivity of wheat were evaluated in Ahwaz and Dasht-e-Azadegan in Khuzestan province. Discharge of flow was measured in each irrigation event using WSC flumes in the randomly selected farms with blocked-end border irrigation method. Results showed that the average applied water in selected farms in Ahwaz and Dasht-e Azadegan were 4837 and 5605 m3/ha, respectively. According to wheat yield for each studied farm in these two regions, the average of water productivity was 1.06 and 0.89 kg/m3, respectively. Net economic water productivity for Ahwaz and Dasht-e-Azadegan were 4756 and 5377 IRR/m3, respectively. Due to setting up and operating costs of the pump, which increases the cost of irrigation operations in farms equipped with pump stations on river water resources, the number of irrigation rounds and irrigation depth in each irrigation round decreased and increased, respectively, relative to farms irrigation canal water resources. Comparing physical, gross, and net economic water productivity showed 15.7, 28.5, and 67.6 percent increase in pump station farms relative to canal farms. محدودیت منابع آب کشور و لزوم اعمال مدیریت بهتر اهمیت تعیین دقیق آب آبیاری محصولات زراعی و باغی را نشان می‌دهد. در مطالعه حاضر، با انجام مطالعات میدانی در مزارع گندم شهرستان‌های اهواز و دشت آزادگان در استان خوزستان، حجم آب آبیاری و بهره‌وری فیزیکی و اقتصادی گندم ارزیابی شد. بدین منظور حجم آب ورودی به مزرعه در هر نوبت آبیاری با استفاده از فلوم‌های WSC اندازهگیری و با توجه به تعداد نوبت‌های آبیاری، زمان هر نوبت آبیاری و سطح آبیاری شده، حجم آب آبیاری در طول فصل کشت گندم در سطح مزرعه تعیین شد. نتایج تحقیق حاضر نشان داد، میانگین حجم آب آبیاری مزارع انتخابی در شهرستان‌های اهواز و دشت آزادگان به‌ ترتیب 4837 و 5605 مترمکعب در هکتار است. با توجه به عملکرد مزارع، متوسط بهره‌وری فیزیکی آب آبیاری در این دو شهرستان به ترتیب 06/1 و 89/0 کیلوگرم در مترمکعب به‌دست آمد. بهرهوری اقتصادی آب آبیاری برای شهرستان اهواز بصورت خالص 7456 و برای دشت آزادگان این مقدار 5377 ریال به ازای هر مترمکعب آب آبیاری محاسبه شد. نتایج نشان داد، در مزارعی که دارای پمپ شخصی هستند، با توجه به هزینه راهاندازی و بهرهبرداری از پمپ که باعث بیشتر شدن هزینه عملیات آبیاری نسبت به مزارع زیر شبکه شده است، تعداد دفعات آبیاری کمتر و با عمق بیشتر بوده حال آنکه بهرهوری فیزیکی و اقتصادی ناخالص و خالص به ترتیب 7/15، 5/28 و 6/67 درصد افزایش نشان داده است. https://idj.iaid.ir/article_131282_1b4b06061780bcd36f904094d8403e87.pdf

انجمن آبیاری و زهکشی ایران نشریه آبیاری و زهکشی ایران 2008-7942 15 3 2021 07 23 Effect of Treflan Injection on Decline of Emitter Clogging by Roots of Two Grass Species under Subsurface Drip Irrigation تاثیر تزریق تری‌فلوراین در کاهش گرفتگی قطره چکان‌های توسط ریشه دو گونه چمن در آبیاری قطره‌ای زیر سطحی 679 689 131283 FA علی اکبر شهیدانی ، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران مهدی قیصری گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی ، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0003-2487-7301 علی نیکبخت گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان زهرا مشرفیان علوم و مهندسی آب- دانشگاه صنعتی اصفهان Journal Article 2021 02 04 The emitter clogging by crop roots is a main problem for using subsurface drip irrigation system in an arid area under water stress condition. The goals of this study were to investigate the effect of treflan injection for preventing of emitter clogging by grass roots in subsurface drip irrigation (SDI) and the effect of these treflan on the visual quality of two grass species. The experiment was conducted in a factorial experiment according to completely randomized block design with three replications from 2012 to 2013. The experiment included three levels of treflan contain 0 (C0), 100 (C1) and 300 (C2) mg net Treflan per emitter per year, and two grass species of Festuca (F) and Brmudagrass ( B). The results showed that the injection of Treflan into SDI system decreased roots around the emitter outlet and consequently no emitter clogging was observed. Root penetrate and severe clogging problem was more for Brmudagrass in compared to Festuca. The results showed after two growing seasons there was no emitters clogging in high Treflan level injection. Also, increasing the concentration of treflan up to 300 mg per year per emitter had not effect on the visual quality of grass species. Due to the importance of environmental protection, it is recommended to use a high-tech emitter and dripline for subsurface drip irrigation with no or lower herbicides injection to prevent clogging of the emitter. گرفتگی قطره چکان ها به وسیله ریشه گیاهان یکی از مشکلات استفاده از سیستم آبیاری قطره ای زیر سطحی در مناطق خشک در شرایط استرس آبی می‌باشد. اهداف این مطالعه بررسی اثر تزریق تری‌فلوراین در جلوگیری از انسداد قطره چکان‌ها در آبیاری قطره‌ای زیر سطحی و تاثیر این مواد بر خصوصیات ظاهری دو گونه چمن بود که در قالب طرح فاکتوریل با سه تکرار طی سال‌های 1391 تا 1392 انجام گرفت. تیمارهای آزمایش شامل سه غلظت تزریق علف کش تری‌فلوراین شامل صفر میلی گرم (C0)، 100 میلی گرم (C1) و 300 میلی گرم (C2) تری‌فلوراین خالص به ازای هر قطره چکان در سال و دو گونه چمن فستوکا (F) و برموداگراس (B) بود. نتایج نشان داد نفوذ ریشه به قطره چکان‌ها تحت تاثیر تزریق تری‌فلوراین بود، در تیمار شاهد(بدون تزریق تری‌فلوراین) برای 7% از قطره چکان‌ها گرفتگی کامل توسط ریشه مشاهده شد ولی در تیمارهای C1 و C2 این نوع گرفتگی مشاهده نشد. در گونه برموداگراس نسبت به فستوکا نفوذ ریشه و مشکل گرفتگی شدیدتر رخ داد. نتایج شاخص‌های هیدرولیکی پس از دو فصل رشد بیانگر این بود که تری‌فلوراین موجب جلوگیری از گرفتگی قطره چکان‌ها گردید. همچنین افزایش غلظت تری‌فلوراین تا 300 میلی گرم در سال به ازای هر قطره چکان تاثیری بر شاخص‌های ظاهری چمن نداشتند. اگرچه تزریق تری‌فلوراین بر کاهش گرفتگی موثر بود، با توجه به اهمیت حفظ محیط زیست توصیه می‌شود از لوله‌های دریپردار زیرسطحی مخصوص با سیستم حفاظتی ریشه در سیستم‌های آبیاری قطره‌ای زیر سطحی استفاده شود، تا برای جلوگیری از گرفتگی قطره‌چکان‌ها نیاز به استفاده از علف‌کش با غلظت زیاد نباشد. https://idj.iaid.ir/article_131283_7e6ab090b3e324c565038f1d679391bc.pdf

انجمن آبیاری و زهکشی ایران نشریه آبیاری و زهکشی ایران 2008-7942 15 3 2021 07 23 Effects of different levels of water, salinity and nitrogen fertilizer on growth indices and water use efficiency of spinach اثرات سطوح مختلف آب، شوری و کود نیتروژن بر شاخص‌های رشد و کارآیی مصرف آب اسفناج 690 700 131284 FA حمید رمضانی فر دانشجوی دکتری گروه مهندسی آب، واحد فردوس، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد. نجمه یزدان پناه دانشیار گروه مهندسی آب، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان. حمیدرضا گل‌کار حمزیی یزد استادیار گروه مهندسی آب، واحد فردوس، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد. مجتبی طاوسی استادیار گروه مهندسی آب، واحد فردوس، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد. مجید محمودآبادی استاد گروه مهندسی علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان. Journal Article 2021 02 07 The aim of this study was to evaluate the effects of salinity of irrigation water in interaction with different levels of irrigation water and nitrogen requirements on growth characteristics and water use efficiency of spinach. A combination of five salinity levels (1, 4, 7, 9 and 11 dS/m) with three levels of water requirement including (75, 100 and 125% of irrigation water requirement) and four levels of nitrogen from the source of urea with a purity of 46% (0, 100, 150 and 200 mg/kg soil) under controlled greenhouse conditions in three repetitions were considered as the studied factors. The results showed that salinity in combination with water stress and nitrogen deficiency caused a significant reduction in plant growth. Yield in treatments 75 and 125% of water requirement was 22.7 and 10.8% less than 100% of water requirement, respectively. Salinity in the treatment of 75 and 100% water requirement had a significant effect on leaf area index; such that the treatment of 75% of water requirement with the salinity level 11 ds/m decreased the leaf area index 46% tward control treatment. By increasing the application of fertilizer at the optimal level of 150 mg N/kg soil, plant growth and yield for all salinity levels showed a significant increase. Water use efficiency increased in W1, W2 and W3 treatments at salinity levels 4, 7 and 4-7 ds/m, then decreased significantly with increasing salinity for all treatments of water requirement and nitrogen levels. Also, 125% treatment caused a further reduction in water use efficiency compared to 75% and 100% water requirement treatments for all salinity levels. Finally, the best treatment in terms of water use efficiency was observed in the treatment of 75% of water requirement at moderate salinity levels (4- 7 dS/m). این پژوهش با هدف ارزیابی اثرات شوری آب آبیاری در تعامل با سطوح مختلف نیاز آب آبیاری و نیتروژن بر صفات رشد گیاه و کارآیی مصرف آب اسفناج انجام شد. ترکیبی از پنج سطح شوری (یک، چهار، هفت، نه و 11 دسی‌زیمنس بر متر) با سه سطح نیاز آب آبیاری (75، 100 و 125 درصد) و چهار سطح نیتروژن از منبع اوره با خلوص 46 درصد (0، 100، 150 و 200 میلی‌گرم بر کیلوگرم خاک) تحت شرایط کنترل‌شده گلخانه‌ای و در سه تکرار به عنوان فاکتورهای مورد مطالعه در نظر گرفته شدند. نتایج نشان داد که شوری آب در ترکیب با کمبود آب و نیتروژن سبب کاهش معنی‌داری در سطح پنج درصد رشد گیاه شد. عملکرد در تیمارهای 75 و 125 درصد نیاز آب آبیاری به‌ترتیب 7/22 و 8/10 درصد کم‌تر از تیمار 100 درصد نیاز آب آبیاری بود. شوری در تیمار 75 و 100 درصد نیاز آب آبیاری باعث کاهش معنی‌دار شاخص سطح برگ گردید. به‌طوری‌که، تیمار 75 درصد نیاز آب آبیاری همراه با سطح شوری 11 دسی‌زیمنس بر متر، 46 درصد شاخص سطح برگ را نسبت به تیمار شاهد کاهش داد. با کاربرد کود در سطح بهینه 150 میلی‌گرم نیتروژن بر کیلوگرم خاک، رشد گیاه و عملکرد آن برای همه سطوح شوری افزایش معنی‌داری نشان داد. کارآیی مصرف آب در تمام تیمارها در مقادیر شوری چهار و هفت دسی‌زیمنس بر متر افزایش یافت، سپس به‌طور قابل توجهی با افزایش شوری برای کل تیمارهای نیاز آب آبیاری و سطوح نیتروژن کاهش داشت. همچنین، تیمار 125 درصد باعث کاهش بیش‌تر در کارآیی مصرف آب در مقایسه با تیمارهای 75 و 100 درصد نیاز آب آبیاری برای کل سطوح شوری شد. در نهایت بهترین تیمار از نظر کارآیی مصرف آب در تیمار 75 درصد نیاز آب آبیاری در سطوح متوسط شوری (4 و 7 دسی‌زیمنس بر متر) مشاهده گردید. https://idj.iaid.ir/article_131284_fd822c611d46dbc391fa1bff58ce8c02.pdf

انجمن آبیاری و زهکشی ایران نشریه آبیاری و زهکشی ایران 2008-7942 15 3 2021 07 23 The Effect of Deficit irrigation on yield and water use efficiency of wheat: a case study of Bardsir plain اثر کم‌آبیاری بر عملکرد و بهره‌وری آب گندم مطالعه موردی ( دشت بردسیر) 701 709 131289 FA مرتضی رجبی دانشجوی دکتری گروه مهندسی عمران، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران نوید جلال کمالی استادیار گروه مهندسی آب، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران مهدی نقی زاده استادیار گروه تولیدات گیاهی دانشکده کشاورزی بردسیر Journal Article 2021 02 26 Water scarcity is one of the limiting factors for agricultural production in arid and semi-arid regions of the world. Being located on a major global dry belt, many parts of Iran tend to experience frequent fluctuations in precipitation levels. Under these conditions, it is necessary to make the best use unit volume of water. To achieve the maximum possible water use efficiency in agriculture, the plants should be given just enough water to reach an acceptable crop yield. This study investigated the effect of deficit irrigation on wheat yield in the Bardsir plain of Kerman, Iran, in the crop year 2019-2020. The experiment was performed in Randomized Complete Block Design (RCBD), using 4 treatments and 3 replications, 100, 85, 70 and 60 percent of water irrigation requirements were considered as 4 different treatments. The highest crop yield was observed in the treatment with 100% irrigation and the highest water use efficiency was achieved in the treatment with 15%deficit irrigation. Therefore, to maximize the water efficiency of wheat production in the Bardsir region, wheat farms in this area should receive water in amounts equivalent to 85% of their irrigation water requirement. کمبود آب یکی از عوامل محدودکننده تولید محصولات کشاورزی در نواحی خشک و نیمه‌خشک جهان است. واقع‌شدن کشور ما بر روی کمربند خشک جهانی موجب شده مقادیر بارندگی همواره دچار نوسانات شدید باشد. لذا در این شرایط استفاده حداکثر از واحد حجم آب الزامی است در چنین شرایطی آب به میزان لزوم ولی به‌‌قدر کافی تا جایی که راندمان کاربرد مصرف آب حداکثر و عملکرد محصول قابل‌قبول باشد به گیاه داده می‌‌شود. در این مطالعه اثر کم‌آبیاری روی گندم در دشت بردسیر استان کرمان در سال زراعی 99-98 انجام شد. آزمایش در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با4 تیمار در 3 تکرار موردبررسی قرار گرفت. چهار تیمار آبیاری به ترتیب شامل تأمین 100 ، 85 ،70 و60درصد نیاز آبی در نظر گرفته شدند. نتایج نشان داد که حداکثر تولید در تیمار آبیاری کامل به دست می‌‌آید و در حالت محدودیت آب با کاهش 15درصدی آب مصرفی، بهره‌‌وری آب حداکثر می‌‌شود. لذا برای منطقه بردسیر تأمین 85 درصد نیاز آبی برای صرفه‌جویی در مصرف آب و بیشینه نمودن بهره‌وری آب گندم پیشنهاد می‌شود. https://idj.iaid.ir/article_131289_855d05149c8915538dbad94c796751cc.pdf

انجمن آبیاری و زهکشی ایران نشریه آبیاری و زهکشی ایران 2008-7942 15 3 2021 07 23 Effect of Barley Cultivation on the Reducing of Soil Salinity Amount, under Different Levels of Salinity and Irrigation اثر کاشت جو بر کاهش مقدار شوری خاک، تحت سطوح مختلف شوری و آبیاری 710 720 131290 FA رضا سعیدی دکترای آبیاری و زهکشی، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران. عباس ستوده نیا دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران. Journal Article 2021 03 03 The possibility of modification the saline lands by planting the salt-resistant crops, prevents the production of wastewater and drainage costs. In this study, the possibility of modifying saline soils by planting barley at different irrigation levels and soil salinity, was investigated. Salinity treatments included 6(S1), 9.5(S2) and 13(S3) (dS.m-1) and irrigation treatments included the amount of 100(I1), 75(I2) and 50(I3) percent based on the barley water requirement. This research was done as a factorial experiment in a completely randomized design with three replications. Due to increasing soil salinity (from S1 to S3) at irrigation levels of I1, I2 and I3, the amount of evapotranspiration was reduced to 25.5, 30.6 and 36 percent, respectively. The amount of reduced soil salinity in S1, S2 and S3 treatments were equal to 4.34, 6.88 and 9.42 (in I1 treatment), 3.76, 4.92 and 6.08 (in I2 treatment) and 3.64, 3.58 and 3.52 dS.m-1 (in I3 treatment), respectively. Low irrigation reduced the soil modification efficiency. Also, increasing the soil salinity in low irrigation treatments had a high effect on this work. Due to drought stress, the amount of soil modification efficiency decreased to 16% (in S1 treatment), 48% (in S2 treatment) and 62.6% (in S3 treatment). However, at full irrigation level, increasing the soil salinity (up to S3 treatment) did not had effect on the soil modification efficiency. Regression functions were used to estimate the final soil salinity, by the initial soil salinity and irrigation level. The exponential model had the best fit between the two variables of EC_f/EC_i and I_i/I_1 . The overall result showed that achieving to the highest soil modification efficiency and optimal modeling, required to the full irrigation of the crop. امکان اصلاح اراضی شور با کشت گیاهان مقاوم به شوری، از تولید زه‌آب شور و صرف هزینه‌های زهکشی جلوگیری می‌کند. در این پژوهش، احتمال اصلاح خاک‌های شور از طریق کاشت گیاه جو، در سطوح مختلف آبیاری و شوری خاک بررسی شد. تیمارهای شوری شامل مقادیر (S1)6، (S2)5/9 و (S3)13 دسی‌زیمنس بر متر و تیمارهای آبیاری شامل آبیاری به‌مقدار (I1) 100، (I2)75 و (I3) 50 درصد نیاز آبی گیاه جو بود. آزمایش به‌صورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملاً تصادفی، با سه تکرار اجرا شد. در اثر افزایش شوری خاک (از S1 به S3) در سطوح آبیاری I1، I2 و I3، به‌ترتیب 5/25، 6/30 و 36 درصد از مقدار تبخیر-تعرق گیاه کاسته شد. مقدار شوری کم‌شده از خاک در تیمار‌های S1، S2 و S3 به‌ترتیب برابر با 34/4، 88/6 و 42/9 (در تیمار I1)، 76/3، 92/4 و 08/6 (در تیمار I2) و 64/3، 58/3 و 52/3 دسی‌زیمنس بر متر (در تیمار I3) بود. کم‌آبیاری باعث کاهش راندمان اصلاح خاک توسط گیاه جو شد. افزایش شوری اولیه خاک در تیمارهای کم‌آبیاری نیز تأثیر زیادی بر این کار داشت. به‌طوری که با اعمال تنش خشکی، مقدار راندمان اصلاح خاک 16 درصد (در تیمار S1)، 48 درصد (در تیمار S2) و 6/62 درصد (در تیمار S3) کاهش یافت. اما در سطح آبیاری کامل، افزایش شوری اولیه خاک (تا تیمار S3)، تأثیری بر راندمان اصلاح خاک نداشت. برای تخمین مقدار شوری نهایی خاک از روی مقدار شوری اولیه خاک و سطح آبیاری، از توابع رگرسیونی استفاده شد. مدل نمایی، بهترین برازش را بین دو متغیر EC_f/EC_i و I_i/I_1 داشت. نتیجه کلی نشان داد که دستیابی به بالاترین راندمان اصلاح خاک و مدل‌سازی بهینه در این فرایند، نیازمند آبیاری کامل گیاه بوده است. https://idj.iaid.ir/article_131290_bde8824adfa836c3a9150e97b036912b.pdf

انجمن آبیاری و زهکشی ایران نشریه آبیاری و زهکشی ایران 2008-7942 15 3 2021 07 23 Calibration of WetSpa Distributed Hydrological Model using NSGA-II and Black Widow Multi-Objective Optimization Algorithms کالیبراسیون ﻣﺪل توزیعی ﻫﻴﺪروﻟﻮژﻳﻜﻰ WetSpa ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده ازالگوریتم‌های ﺑﻬﻴﻨﻪﺳﺎزى ﭼﻨﺪﻫﺪﻓﻪ عنکبوت بیوه سیاه و NSGA-II 721 736 131292 FA علیرضا دنیائی کارشناس حفاظت و بهره‌برداری شرکت آب منطقه‌ای گلستان امیرپویا صراف گروه مهندسی عمران، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران Journal Article 2021 02 26 Conceptual rainfall-runoff (RR) models are one of the simple and efficient tools in hydrological modeling. These models simulate the flow regime using mathematical equations using input data such as precipitation, evapotranspiration and measured temperature, and basin topographic information. Calibration of RR models, e.g. WetSpa which has been developed in Belgium, is a process in which parameter adjustment are made so as to match the dynamic behavior of the RR model to the observed behavior of the catchment. This research presents an application of the Non-dominated Sorting Genetic Algorithm II (NSGA-II) and Black Widow Optimization (BWO) for multi-objective calibration of WetSpa in Gorganroud river basin, Iran to optimize 11 global parameters of the WetSpa model. The objective functions are Nash–Sutcliffe and logarithmic Nash–Sutcliffe efficiencies in order to improve the model's performance. The WetSpa model then was applied for a period of 1-year flood simulation in the basin and the results were analyzed. Results showed that the evolutionary NSGA-II and BWO algorithms are capable of locating optimal parameter sets in the search space. The measured correlation coefficient in the calibration process was 0.69 and 0.81 for the NSGA-II and BWO algorithms, respectively. Moreover, a sensitivity analysis was conducted on the global parameters in which the surface runoff coefficient was the most sensitive parameter of the model. استفاده از ﻣﺪلﻫﺎى ﺑﺎرش-رواﻧﺎب ﻣﻔﻬﻮﻣﻰ بهعنوان یکی اﺑﺰارﻫﺎى ﺳﺎده و در ﻋﻴﻦ ﺣﺎل ﻛﺎرآﻣﺪ در ﻣﺪلﺳﺎزىﻫﺎى ﻫﻴﺪروﻟﻮژﻳﻜﻰ کاربرد فراوان دارند. اﻳﻦ ﻣﺪلﻫﺎ ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ اﻃﻼﻋﺎت ورودى از ﻗﺒﻴﻞ ﺑﺎرش، ﺗﺒﺨﻴﺮ-ﺗﻌﺮق و دﻣﺎى اﻧﺪازهﮔﻴﺮى ﺷﺪه و اﻃﻼﻋﺎت ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓﻰ ﺣﻮﺿﻪ، رژﻳﻢ ﺟﺮﻳﺎن را ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از رواﺑﻂ رﻳﺎﺿﻰ ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزى ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ. در پژوهش حاضر، ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ اﻟﮕﻮرﻳﺘﻢهای ﺑﻬﻴﻨﻪﺳﺎزى عنکبوت بیوه سیاه(BWO) و NSGA-II در واﺳﻨﺠﻰ ﻣﺪل توزیعی ﻫﻴﺪروﻟﻮژﻳﻜﻰ WetSpa ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزى ﺑﺎرش- رواﻧﺎب ﺣﻮﺿﻪ گرگانرود مورد ارزیابی قرار گرفتهاست. اﻟﮕﻮرﻳﺘﻢهای ﺑﻬﻴﻨﻪﺳﺎزى ﻓﻮق ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭼﻨﺪﻫﺪﻓﻪ ﺑﺮاى واﺳﻨﺠﻰ ١١ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺳﺮاﺳﺮى ﻣﺪل WetSpa اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪند. ﺗﻮاﺑﻊ ﻫﺪف در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه در اﻳﻦ پژوهش ﺷﺎﻣﻞ دو ﺷﺎﺧﺺ ﻧﺶ-ﺳﺎﺗﻜﻠﻴﻒ و ﻧﺶ-ﺳﺎﺗﻜﻠﻴﻒﻟﮕﺎرﻳﺘﻤﻰ بوده ﺗﺎ ﺑﻪوﺳﻴﻠﻪ آﻧﻬﺎ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻣﺪل در ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻰ دﺑﻰﻫﺎى ﺣﺪاﻛﺜﺮى و ﺣﺪاﻗﻠﻰ ﺑﻬﺒﻮد ﻳﺎﺑﺪ. ﭘﺲ از واﺳﻨﺠﻰ و ﺻﺤﺖ‌ﺳﻨﺠﻰ ﻣﺪل، از آن ﺑﺮاى ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزى ﺳﻴﻼب در ﻳﻚدوره ﻳﻚ ﺳـﺎﻟﻪ در ﺣﻮﺿﻪ ﻣﺬﻛﻮر اﺳﺘﻔﺎده ﮔﺮدﻳﺪ و ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻣﺪل ارزﻳﺎﺑﻰ ﺷﺪ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻧﺸﺎن داد ﻛﻪ اﻟﮕﻮرﻳﺘﻢهای ﺑﻬﻴﻨﻪﺳﺎزى BWO و NSGA-IIﺑﺎ ﺿﺮﻳﺐ همبستگی 8١/٠و 69/0 بهترتیب ﻋﻤﻠﻜﺮد خوب و قابل قبولی را در واﺳﻨﺠﻰ ﻣﺪل داﺷﺘﻪاﻧﺪ. بنابراین عملکرد اﻟﮕﻮرﻳﺘﻢ ﺑﻬﻴﻨﻪﺳﺎزىBWO بسیار بهتر از NSGAII ارزیابی شد. ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ، آﻧﺎﻟﻴﺰ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎى ﻣﻮﺛﺮ ﻧﺸﺎن داد ﻛﻪ ﺿﺮﻳﺐ رواﻧﺎب ﺳﻄﺤﻰ، ﺣﺴﺎسﺗﺮﻳﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺳﺮاﺳﺮى ﻣﺪل WetSpa ﺑﻮده اﺳﺖ. https://idj.iaid.ir/article_131292_f96e169b280474c7e9a4ba1a006db7bf.pdf