انجمن آبیاری و زهکشی ایراننشریه آبیاری و زهکشی ایران2008-794212220180622The Impact of Drought on Changes and Prediction of the Hydrological Characteristics of the Kashafroud River Basinتاثیرخشکسالی بر روند تغییر و پیشبینی خصوصیات هیدرولوژیکی حوضه آبریز موثر بر دبی مطالعه موردی (حوضه کشفرود)23924768405FAآتناپزشکیدانشجوی کارشناسی ارشد سازههای آبی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهدکاظماسماعیلیعلوم ومهندسی آب- دانشگاه فردوسی مشهد- مشهد - ایران0000-0001-5354-0949علیرضافرید حسینیدانشیار گروه علوم ومهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهدJournal Article20170509Many disasters such as flood, drought and changes in meteorological parameters are threating our planet, which mostly caused by climate change and global warming. By monitoring and accurate prediction of climatic and hydrological variables, these are the effective ways to make strategic decision. By studying the most effective meteorological parameters on river flow, besides, studying the changes in river flow for Kashafroud basin by monitoring and predicting hydrological drought (for time period of 2018-2047); it was tried to display a picture of changes for future condition of basin. In this study, for estimating the effective parameters on river flow for annual time scale, two synoptic datasets (Mashhad and Golmakan) and two hydrometric station datasets (Oulang and Moushang) for time period of 1987 to 2014, were used. In Mashhad synoptic station (upstream), the most effective parameters in significant level of 5%, maximum temperature, precipitation, and sunshine hours were calculated. In Golmakan synoptic station, which is almost located in downstream, the precipitation and sunshine hours that is effective parameters on flow, were calculated as well. For the base time period, for both Mashhad and Golmakan synoptic stations, 2001 and 2008 were the driest years. By using LARS-WG with HadCM3 model and A2 scenario, future metrological parameters were simulated. The results showed that in upcoming years, for Mashhad synoptic station, significant flow will be occurred in comparison with the base flow for last 30 years; such that the maximum flow rate of 5.5 cubic meters per second will be expected for future Mashhad synoptic station. Conversely, the flow reduction and hydrological drought in comparison with the base flow, were observed.با بروز پدیدهی تغییراقلیم ،گرمایش زمین سبب بروز آسیبهای بیشماری در نقاط مختلف جهان شدهاست. پایش و پیشبینی دقیق متغیرهای آب و هوایی و هیدرولوژیکی راه را برای ایجاد تصمیمات موثر و کلیدی هموار میسازد. در این مطالعه با بررسی پارامترهای تاثیرگذار هواشناسی موثر بر دبی و بررسی تغییرات دبی در رودخانههای حوضهی کشفرود به همراه پایش و پیشبینی (1426-1397) خشکسالی هیدرولوژیکی، تصویری از تغییرات آیندهی دبی درحوضه را ترسیم شد. در این مطالعه با استفاده از دادههای هواشناسی دو ایستگاه سینوپتیک مشهد و گلمکان (1393-1366) و دادههای دبی دو ایستگاه هیدرومتری منتخب (اولنگ اسدی و موشنگ)، پارامترهای موثر بر دبی در مقایسه سالانه بدست آمد نتایج نشان داد که در مشهد (بالادست حوزه) موثرترین پارامترها در سطح معنیداری 05/0دمای حداکثر، بارش و ساعت آفتابی است. در گلمکان که تقریبا در پاییندست حوزه قراردارد، پارامترهای موثر بر دبی، دمای حداقل و بارش بود. در دورهی پایه هر دو ایستگاه مشهد و گلمکان، سالهای 1380 و 1387 خشکترین سالها بدست آمد. با استفاده از مدل LARS-WG5.5تحت مدل HadCM3 و سناریوی A2، پارامترهای هواشناسی در آینده شبیهسازی شد. در مشهد در سالهای آینده، روند تغییرات دبی افزایش چشمگیری نسبت به 30 سال دبی پایه داشت بهطوری که بیشینهی مقدار دبی به 5/5 مترمکعب بر ثانیه رسیده و میتوان یک دورهی تر سالی را در آینده برای ایستگاه مشهد پیشبینی کرد. اما در گلمکان روند کاهشی دبی و افزایش خشکسالی هیدرولوژیکی نسبت به دورهی پایه مشاهده شد.https://idj.iaid.ir/article_68405_0919d367853e433be2634e4a2f1f583a.pdfانجمن آبیاری و زهکشی ایراننشریه آبیاری و زهکشی ایران2008-794212220180622Investigation the Effect of Longitudinal Profile of Stepped Spillway on Flow Energy Dissipationبررسی تاثیر پروفیل طولی سرریز پلکانی بر استهلاک انرژی جریان24825968406FAفرشتهترومیدهدانشآموخته مقطع کارشناسیارشد، گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساریرامینفضل اولیگروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران0000-0002-8324-5550علیرضاعمادیگروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایرانمحمدمیرناصریمربی گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساریJournal Article20170707In a stepped spillway, the steps can considerably reduce the flow energy<strong>.</strong> The purpose of this study was to investigate and comparing the amounts of energy dissipation in stepped spillways with different longitudinal profiles using physical models. For this purpose the experiments were done in a channel with 12 meters of length, 0.5 meter of width and 0.8 meter of height. For doing this research, the stepped spillways that had plexi glass gender with 4 ratios of = 0.5, 0.67, 1 and 2 was designed and constructed. The results showed that the amount of energy dissipation in have maximum value, in the other words, when step length and step height be equal causes energy dissipation will be more. The results showed for , increasing height of steps has been increase the energy dissipation. In a constant , the increase in the number of steps Increases relative energy dissipation and increasing dimensionless parameter , reduces energy dissipation almost 5 %. Finally, third degree equations for relative energy dissipation extracted, that the calculated statistical parameters indicate high accuracy of equivalents. The results showed relative energy dissipation in our study was in agreement with Chanson equations and Fratino-Piccinni equations.در سرریز پلکانی، پلهها میتوانند به طور قابلملاحظهای انرژی جریان را کاهش دهند. هدف از انجام این تحقیق، بررسی و مقایسه میزان استهلاک انرژی در سرریزهای پلکانی برای چند مقطع طولی متفاوت با استفاده از مدل فیزیکی است. برای این منظور آزمایشها در کانالی به طول 12 متر و عرض 5/0 متر انجام شد. برای انجام تحقیق از چهار مدل سرریز پلکانی با نسبتهای متفاوت (h، ارتفاع پله و L، طول پله) معادل: 5/0، 67/0، 1 و 2 از جنس پلکسی گلاس استفاده شد. مقایسه مدلها نشان داد میزان افت انرژی در 1 <em>= </em> بیشترین مقدار را دارد. مشخص شد برای 1 ، با افزایش ارتفاع پلهها، افت انرژی افزایش یافته است و به ازای ثابت، ضمن افزایش تعداد پلهها بر میزان استهلاک انرژی نسبی افزوده میشود، با افزایش پارامتر بیبعد ، میزان افت انرژی حدود 5% کاهش مییابد. در نهایت روابطی با درجه سه برای تخمین افت انرژی نسبی استخراج شد که نتایج حاصل از شاخصهای آماری حاکی ازدقت بالای روابط میباشد. نتایج نشان دادروند تغییرات استهلاک انرژی نسبی تحقیق حاضر با روابط ارایه شده توسط چانسون و فراتینو– پیچینی تقریبا مشابه است.https://idj.iaid.ir/article_68406_94155bf29be8a357cdcebb8843b340ed.pdfانجمن آبیاری و زهکشی ایراننشریه آبیاری و زهکشی ایران2008-794212220180622تاثیر کودهای زیستی و شیمیایی بر کارایی مصرف آب و شاخصهای فیزیولوژیکی رشد گیاه دارویی حنا در شرایط کمآبیاریتاثیر کودهای زیستی و شیمیایی بر کارایی مصرف آب و شاخصهای فیزیولوژیکی رشد گیاه دارویی حنا در شرایط کمآبیاری26027468407FAعلیرضاوحیدیدانشجوی دکتری آبیاری و زهکشی دانشگاه فردوسی مشهدامینعلیزادهاستاد گروه مهندسی آب،
دانشکده کشاورزی،
دانشگاه فردوسی مشهدامینباقی زادهدانشیار گروه بیوتکنولوژی، پژوهشگاه علوم و تکنولوژی پیشرفته و علوم محیطی، دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته0000-0001-5587-2621حسینانصاریاستاد گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهدJournal Article20170728The effect of biofertilizer and chemical fertilizer on water use efficiency and physiological growth indices of henna as medicinal plant was studied at three water regimes in 2014-2015 grows. The research was carried out in an greenhouse experiment using a factorial based randomized complete bloch design with three replications. The factors were fertilizers ( without any fertilizer (), humic acid(), application of mycorrhizae and vermicompost (), vermicompost () and chemical fertilizer () and water deficit condition ( 100% W.R, 80% W.R and 60% W.R). Results showed that the application of arbuscular mycorrhizae, humic acid and normal condition (no water deficit), increased Plant height, Stem diameter, Leaf dry weight, Leaf fresh weight, No.khur, Plant dry weight and No.sub stem.The above mentioned characteristics were decreased under water deficit condition, non application of mycorrhizae and non application of humic acid. Application of mycorrhizae and humic acid significantly increased water use efficiency. The intraction effects of water deficit and mycorrhizae, was statisticaly significant. The highest water use efficiency (89.5 ) ocuured under water deficit condition (60%W.R) and application mycorrhizae and vermicompost. The lowest amount of water use efficiency (37.42 ) observed without any fertilizer under normal condition ( no water deficit). تأثیر کودهای زیستی و شیمیایی بر کارایی مصرف آب و شاخصهای فیزیولوژیکی گیاه دارویی حنا در سه رژیم آبیاری در یک آزمایش گلخانهای، در سال زراعی 1393-1394 مورد مطالعه قرار گرفت. این آزمایش در قالب طرح فاکتوریل بر پایه بلوک کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. عاملهای کودی ( بدون کود ()، اسیدهیومیک()، تلقیح میکوریزایی × ورمیکمپوست()، ورمیکمپوست() و کود شیمیایی NPK ()) و عاملهای تنش آبی (100 درصد نیاز آبی ()، 80 درصد نیاز آبی ()، 60 درصد نیاز آبی()) میباشد. نتایج نشان داد که همزیستی قارچ میکوریزا، کاربرد اسیدهیومیک و شرایط بدون تنش آبی، ارتفاع بوته، قطر بوته، وزن خشک برگ، وزن خشک بوته، تعداد گرهها، فاصله میان گرهها، تعداد برگ و تعداد شاخه فرعی را افزایش داد. ضمن اینکه صفات فوق در شرایط تنش کمآبی، بدون همزیستی میکوریزایی و کاربرد کود کاهش یافتند. تلقیح میکوریزایی و کاربرد اسیدهیومیک به طور معنیداری کارایی مصرف آب را افزایش داد. اثر متقابل تنش کمآبی و تلقیح میکوریزایی × ورمیکمپوست بر کارایی مصرف آب در گیاه حنا معنیدار بود. بیشترین کارایی مصرف آب از کاربرد تلقیح میکوریزایی × ورمیکمپوست () و شرایط تنش شدید () و کمترین میزان آن از تیمار شاهد () به ترتیب 50/89 و 42/37 حاصل شد. https://idj.iaid.ir/article_68407_86dacb82bfa5fc1f7fc85d6b63e1e9c8.pdfانجمن آبیاری و زهکشی ایراننشریه آبیاری و زهکشی ایران2008-794212220180622The usage of extended non-linear filter kalman in improvement of groundwater simulation results in unconfined aquiferکاربرد فیلتر کالمن غیرخطی توسعهیافته در بهبود نتایج مدلسازی جریان آب زیرزمینی در آبخوان آزاد27528268408FAساراساریخانیدانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی عمران- مهندسی و مدیریت منابع آب، دانشگاه بیرجندمهدیناصریا ستادیار گروه عمران، دانشگاه بیرجندابوالفضلاکبرپوردانشیار گروه مهندسی عمران، دانشکده مهندسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران0000-0002-9693-1998محمدباقرشریفیدانشیار گروه عمران، دانشگاه فردوسی مشهدJournal Article20170730GMS, is the software that simulate groundwater flow, with using ModFlow based on finite difference method. With comparing the acquired result from GMS and observation data, the existence of error is clear and obvious. One of the methods that decrease simulation error is the usage of filter kalman algorithm. In this study, extended non-linear filter kalman was used in order to improve the simulation results in Birjand unconfined aquifer in southern Khorasan province. The results showed that using this algorithm revealed satisfactory results in prediction of groundwater head. As the mean error (ME), mean absolute error (MAE) and root mean square error (RMSE) are -0.246, 1.125 and 1.341 meter respectively. With influencing extended filter kalman on results these errors decrease to -0.007, 0.015 and 0.019 meter. Also with investigation the results of extended non-linear filter kalman and non-linear filter kalman, it was found extended non-linear filter kalman is better choice for reducing simulation errors.نرمافزار مدلسازی آب زیرزمینی جی.ام.اس<sup>4</sup> با استفاده از کد مودفلو<sup>5</sup> بر مبنای تفاضل محدود به حل معادلات حاکم بر آبهای زیرزمینی میپردازد. با مقایسه نتایج سطح آب زیرزمینی محاسباتی با مقادیر مشاهداتی میتوان به وجود خطا در نتایج نرمافزار پی برد. از روشهای کاهش خطای مدلسازی استفاده از الگوریتم فیلتر کالمن<sup>6</sup> میباشد. در این مطالعه از روش فیلتر کالمن غیرخطی توسعه یافته<sup>7</sup> بهمنظور بهبود نتایج مدلسازی آبخوان بیرجند در استان خراسانجنوبی استفاده شد. نتایج نشان داد که استفاده از فیلتر کالمن غیرخطی توسعه یافته در بهبود پیشبینی سطح آب زیرزمینی آبخوان رضایتبخش بود، به طوریکه خطای میانگین و خطای مطلق میانگین و خطای جذر میانگین مربعات نتایج مدلسازی بهترتیب از 246/0-، 125/1 و 341/1 متر با تاثیر فیلتر کالمن توسعه یافته به 007/0-، 015/0 و 019/0متر کاهش یافت. همچنین با بررسی نتایج دو روش فیلتر کالمن غیرخطی توسعه یافته و فیلتر کالمن غیرخطی مشخص شد فیلتر کالمن غیرخطی توسعه یافته گزینه بسیار مناسبتری در کاهش خطای مدلسازی در این تحقیق میباشد.https://idj.iaid.ir/article_68408_333494fc52dd73abee70515d63ab2d13.pdfانجمن آبیاری و زهکشی ایراننشریه آبیاری و زهکشی ایران2008-794212220180622Technical and economical comparison of two irrigation systems, tape and furrow irrigation and different levels of nitrogen on yield, water use efficiency of garlic productمقایسه فنی و اقتصادی دو سیستم آبیاری قطرهای نواری و نشتی و سطوح مختلف ازت بر میزان عملکرد و کارایی مصرف آب محصول سیر28329268409FAعلیقدمی فیروزآبادیاستادیار پژوهش بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات، آموزش0000-0002-4391-887Xعلی احساننصرتیمربی پژوهش بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، همدان، ایرانحسیندهقانی سانیجدانشیار پژوهش، موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، کرج، ایرانعلی محمدجعفریاستادیار پژوهش بخش تحقیقات اقتصادی، اجتماعی و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، همدان، ایران.رضابهراملوبخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،0000-0003-3007-7204Journal Article20170917Recent droughts and water crisis require the use of modern irrigation systems In order to properly use and increase the productivity of water resources. Therefore, this study was carried out to investigate the effect of two irrigation systems (Tape and Furrow Irrigation system) and different nitrogen levels (0,60,120 kg .ha<sup>-1</sup>) on yield, water use efficiency of garlic product at Ekbatan station, Hamedan Agricultural and Natural Resources Research Center. Experiment was laid out in a randomized complete block design arranged in a split plot with three replication. Two irrigation systems (Tape and Furrow Irrigation) were as main plot and different amount of N (0, 60, 120 kg.ha<sup>-1</sup>) were as sub plots. The results of analysis showed that effect of different irrigation system on yield and bulb weight wasn’t significant and the yield was equal in two irrigation systems approximately. The average of water productivity in two irrigation systems was 5.6 and 2.4 Kg. m<sup>-3</sup>. Water consumption in Tape irrigation relative to Furrow irrigation decreased about 54 %. The amount of water productivity in tape irrigation was increased about 103 percent relative to furrow irrigation. Respectively. The maximum of water productivity (4.27 kg/m<sup>3</sup>) related to 60 kg.ha<sup>-1</sup> of N treatment. Considering that the cost-benefit ratio in two scenarios: increasing the area under cultivation and preservation of water resources was 2.84 and 2.54 respectively, therefore the use of drip irrigation system is economical for the garlic product.وقوع خشکسالیهای اخیر و بحران کمآبی لزوم استفاده از سیستمهای نوین آبیاری به منظور استفاده مناسب و افزایش بهرهوری از منابع آب را میطلبد. بنابراین این پژوهش بهمنظور بررسی اثر دو سیستم آبیاری تیپ و نشتی و سطوح مختلف ازت بر میزان عملکرد، کارایی مصرف آب محصول سیر در ایستگاه اکباتان مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی همدان، بهصورت کرتهای خرد شده در قالب بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار اجرا گردید. سیستم آبیاری در دو سطح نشتی و تیپ بهعنوان عامل اصلی (A) و کود ازته در سه سطح 0، 60 و 120 کیلوگرم ازت بهعنوان فاکتور فرعی (B) منظور شد. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثر دو سیسستم آبیاری بر میزان عملکرد محصول و وزن سیرچه معنیدار نبوده و دو سیستم مورد استفاده، عملکرد تقریبا یکسانی داشتهاند. میانگین کارایی مصرف آب در دو روش آبیاری تیپ و نشتی بهترتیب kg/m<sup>3</sup> 6/5 و kg/m<sup>3</sup>4/2 کیلوگرم بر مترمکعب تعیین شد. سیستم آبیاری تیپ با کاهش 54 درصدی در آب مصرفی نسبت به روش نشتی باعث افزایش 138 درصدی کارایی مصرف آب شد. بیشترین میزان کارایی مصرف آب مربوط به سطح کودی kg/ha 60 با میزان kg/m<sup>3</sup> 27/4 شد. با توجه به اینکه نسبت منفعت به هزینه در دو سناریوی افزایش سطح زیر کشت و حفظ منابع آب بهترتیب 84/2 و 54/2 میباشد. بنابراین بکارگیری سیستم آبیاری قطرهای نواری در زراعت سیر اقتصادی است.https://idj.iaid.ir/article_68409_4d1e4ae231d15747722cb11d984637cb.pdfانجمن آبیاری و زهکشی ایراننشریه آبیاری و زهکشی ایران2008-794212220180622Investigation of Design Vulnerability of Pressurized Irrigation Systems Under Climate Change Conditions (Case Study of Pressurized Systems implemented in Sonqor)بررسی آسیبپذیری طراحی سیستمهای آبیاری تحتفشار در شرایط تغییر اقلیم (مطالعه موردی سیستمهای تحت فشار اجرا شده در شهرستان سنقر)29330868410FAسمیرااخواناستادیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایرانعلیرضاباقرخانیدانشجوی دکتری گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی سیناحمیدزارع ابیانهاستاد گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا0000-0001-7293-5030Journal Article20170919The main objective of this study was to investigate the vulnerability of pressurized irrigation systems performed in the Sonqor region in terms of climate change during the period 2011-2030 based on different scenarios (A1B, A2 and B1) compared to the base period using the LARS-WG sub-scale model. In this study, the reference evapotranspiration and irrigation requirement under climate change scenarios for the present cropping pattern were calculated and then the performance of irrigation systems and defined indices (such as pressure and flow distribution adequacy) were evaluated for further investigation. Based on the results obtained, crop evapotranspiration in all three scenarios A1B, A2 and B1 will increase by 9.53, 9.6 and 9.54%, respectively. The average flow amount of the studied systems will change from 6.8 lit s<sup>-1</sup> to 9.74 lit s<sup>-1</sup> in the future period. Average values of water velocity, are considered to increase 19.6, 20.6 and 19.6 percent in three scenarios A1B, A2 and B1, respectively. In the studied systems, the average values of pressure drop per 100 meters were 1, 19.1, 21.1, and 19.1 meters in the base period and three scenarios (A1B, A2 and B2), respectively, so there is no need to change the sprinkler or pressure adjustment at the beginning of the line. The results of irrigation area stability index, pressure and flow adequacy index showed that the values of this index would be less than 100% in the future in all fields studied. هدف اصلی این پژوهش بررسی آسیبپذیری عملکرد سیستمهای آبیاری تحتفشار اجرا شده در شهرستان سنقر در شرایط تغییر اقلیم در دوره 2030- 2011 بـر اساس سناریوهای مختلف (A1B، A2 وB1 ) در مقایسه با دوره پایه با استفاده از مدل ریز مقیاس LARS-WG میباشد. در این مطالعه تبخیر و تعرق مرجع و نیاز آبیاری تحت سناریوهای تغییر اقلیم برای الگوی کشت حاضر محاسبه و عملکرد سیستمهای آبیاری (به طور عمده) شاخصهای تعریف شده (شاخصهایی مانند کفایت توزیع فشار و دبی) مورد ارزیابی قرار گرفت. براساس نتایج بدست آمده تبخیر و تعرق گیاهی مطـابق هـر سـه سـناریویA1B ، A2 و B1 به ترتیب 53/9، 6/9 و 54/9 درصد افزایش خواهد یافت. متوسط دبی سیستمهای مورد مطالعه از 6/8 لیتر بر ثانیه در شرایط فعلی به 74/9 لیتر بر ثانیه در دوره آینده تغییر خواهد یافت. متوسط مقادیر سرعت سرعت آب، 6/19، 6/20 و 6/19 درصد به ترتیب در سه سـناریویA1B ، A2 و B1 افزایش پیدا کرد. در سیستمهای مورد مطالعه مقادیر متوسط افت فشار در هر صد متر، در دوره پایه و سه سناریو مذکور بهطور متوسط بهترتیب 1، 19/1، 21/1 و 19/1 متر بود که احتیاج به تغییر آبپاش و یا تنظیم فشار در ابتدا خط نداشت. نتایج بررسیهای شاخص پایداری مساحت آبیاری، شاخص کفایت دبی و فشار نشان داد که مقادیر این شاخص در آینده در تمامی مزارع مورد مطالعه کمتر از 100 خواهد شد.https://idj.iaid.ir/article_68410_42cb563a2a9c18b0f02e6b4fd92073e6.pdfانجمن آبیاری و زهکشی ایراننشریه آبیاری و زهکشی ایران2008-794212220180622تعیین ضریب آبگذری سرریز نوک اردکی با بکارگیری دریچه جانبی در شبکههای آبیاریتعیین ضریب آبگذری سرریز نوک اردکی با بکارگیری دریچه جانبی در شبکههای آبیاری30932368411FAمهلاتجریدانشجوی کارشناسی ارشد سازههای آبی، گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگانامیراحمددهقانیدانشیار گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگانمهدیمفتاح هلقیگروه مهندسی آب دانشکده آب و خاک دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان،ۀ گرگان، ایران0000-0001-8109-5336Journal Article20170925Due to extensively used of duckbill weirs in irrigation networks the study of these structures is very important. In this study flow pattern and discharge coefficient of duckbill weir have been studied when the gates are installed in both front and side wall of the weir. The Flow-3D software has been also used for simulation of flow pattern. The velocity measurement have been used for calibrating the model. The results show that the flow capacity of weir can be increased by 14% when the gates are used in side wall of the weir. The results also showed that by diverting some part of flow from side gates, the sediment can transfer to downstream. The results showed that variation of discharge coefficient of weir is more affected by gate opening rather than the gate length. Comparison of numerical and laboratory data shows that the Flow-3D software can simulate water surface profile and flow pattern with high accuracy. The maximum relatived error for simulation of water surface profile and longitudinal velocity is 2.09 and 1.33 respectively. به دلیل کاربرد سرریزهای نوک اردکی در شبکههای آبیاری مطالعه روی آنها از اهمیت زیادی برخوردار است. در این تحقیق با انجام مطالعات آزمایشگاهی، الگوی جریان و ضریب آبگذری سرریز نوک اردکی برای حالتی که دریچه علاوه بر دماغه سرریز در بالهای جانبی آن هم تعبیه شده است، مورد مطالعه قرار گرفته است. همچنین در این تحقیق از نرمافزار Flow-3D جهت تحلیل هیدرودینامیکی و شبیهسازی الگوی جریان استفاده شده است. جهت کالیبراسیون نرمافزار نیز از دادههای سرعت اندازهگیری شده در مقاطع مختلف استفاده شده است. نتایج تحقیق نشان داد که وجود دریچه جانبی باعث شده نسبت آبگذری جریان نسبت به مدل بدون دریچه جانبی به طور میانگین تا 14 درصد افزایش یابد و با انحراف بخشی از جریان از طرفین سرریز میتواند باعث انتقال رسوبات تجمع یافته در بالادست سرریز شود. همچنین نتایج نشان داد که افزایش طول دریچههای واقع در بالهای جانبی نسبت به افزایش میزان بازشدگی آنها، تاثیر کمتری بر تغییر ضریب آبگذری دارد. مقایسه نتایج عددی و آزمایشگاهی نشان داد که نرمافزار Flow-3D به خوبی قادر است، پروفیل سطح آب و الگوی جریان را برای مدل ترکیبی سرریز- دریچه نوک اردکی شبیهسازی نماید. حداکثر خطای نسبی در محاسبه پروفیل سطح آب و سرعت طولی در شرایط هیدرولیکی مختلف (بازهی دبی 10 تا 30 لیتر بر ثانیه) به ترتیب 09/2 و 33/1 درصد بود.https://idj.iaid.ir/article_68411_c473068c996b99b373d603e347fc8859.pdfانجمن آبیاری و زهکشی ایراننشریه آبیاری و زهکشی ایران2008-794212220180622The evaluation of the three downscaling methods in Meteorological droughts forecastingunder the effects of climate changeارزیابی سه روش ریزمقیاسنمایی در پیشبینی خشکسالی هواشناسی تحت تاثیرتغییراقلیم32333468412FAمصطفییعقوبزادهاستادیارگروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه بیرجند، بیرجند، بیرجند، ایران0000-0002-1041-1941مهدیامیرآبادیزادهاستادیارگروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه بیرجند، بیرجندحسینخزیمه نژاددانشیارگروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه بیرجند، بیرجند0000-0002-2731-1170زهرازراعتکاردانشجوی دکتری مهندسی منابع آب دانشگاه بیرجند، بیرجندJournal Article20171013Increasing frequency and intensity of drought extremes associated with global change are a key challenge for Agriculture and water resource. In the study, Standardized Precipitation droughts Index (SPI) was calculated with different time scale and by fifth report data and three method of downscaling for Neyshabour station and were compared with together. Drought Index (SPI) was determinate for baseline period (1992-2011) and future period (2020-2039) by precipitation data. Precipitation data was determinate by use fifth report model of CANESM2 and two emissions scenarios(RCP 4.5 and 8.5) and by three downscaling method of SDSM, LARS-WG and change factor. The SPI value was determinate for four time scale equal of 3, 6, 12 and 24 months. The result showed that had a slight increases of precipitation for three downscaling method for future period. Also the value of SPI index was showed that drought intensity had more for long time scale. In competition of three downscaling method, change factor method had the value of SPI index in range of drought equal of slight to intense.افزایش فراوانی و شدت خشکسالی همراه با تغییرجهانی اقلیم یک مسئله مهم در بخش کشاورزی و منابع آب میباشد. بدین منظور در این تحقیق، شاخص خشکسالی بارش استاندارد شده (SPI) با مقیاس زمانیهای مختلف به کمک دادههای گزارش پنجم و سه روش ریزمقیاس بر ایستگاه نیشابور محاسبه شده و با یکدیگر مقایسه شدند. شاخص خشکسالیSPI برای دوره پایه (2011-1992) و دوره آتی (2039-2020) با استفاده ازداده بارش تعیین شد. دادهبارش به کمک مدل گزارش پنجم CANESM2 و دو سناریو انتشار 5/8 و 5/4 و با استفاده از سه روش ریزمقیاسSDSM،LARS-WG و فاکتور تغییر تعیین گردید. مقادیرSPI نیز برای چهار مقیاس زمانی 3، 6، 12 و 24 ماهه تعیین شد. نتایج افزایش بارش بسیار کمی را برای هر سه روش ریزمقیاس در دوره آتی نشان میدهند. همچنین مقادیر شاخص SPI در مقیاس زمانیهای طولانی مدت شدت خشکسالی بیشتر را نشان میدهد. در مقایسه سه روش ریزمقیاس نیز،روش فاکتور تغییر، مقادیرشاخص SPI را در محدوده خشکسالی خفیف تا شدید نشان میدهد.https://idj.iaid.ir/article_68412_6f00eda6c515358bb970bc6ae9eaa2d7.pdfانجمن آبیاری و زهکشی ایراننشریه آبیاری و زهکشی ایران2008-794212220180622Hydraulic study and Design of modified flap gate to automate the water level control in canalsبررسی هیدرولیکی و طراحی دریچه فلپ اصلاح شده برای کنترل خودکار سطح آب در کانال-های آب33534368413FAعلیربیعی مقدمدانش آموخته کارشناسی ارشد سازههای آبی، گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهدسعیدرضاخداشناساستاد گروه مهندسی آب،دانشکده کشاورزی،دانشگاه فردوسی مشهد،ایرانعلی نقیضیاییدانشیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد0000-0001-6477-5719Journal Article20171013Nowadays, considering the importance of water, the hydraulic structures that can accurately control the amount of water is very important. One of the automatic hydraulic gates that fixes the upstream water level is the flap gate. Despite the development of the use of this gate, the existence of problems during operation makes it less accurate.These gates have some disadvantages such as, flow separation, vibration and cavitation. These phenomenon can change the configuration of gate. In this study, a new flap gate has been developed to reduce the disadvantages of the classic flap gate. For this purpose, a hydraulic model was made. In modified flap gate, a round-edge was used to prevent the flow separation. Additionally, a new counterbalance provided a better balance in gate. For static analyzes, the pressure applied to the gate was measured in different discharges and using a general equation for estimating the force and gate opening moment. These equations can be used for similar gates. Finally, the parameters for valve design were presented.امروزه با توجه به اهمیت مصرف آب، استفاده از سازههای هیدرولیکی که بتوانند با دقت مناسب میزان آب را تنظیم و کنترل نمایند بسیار با اهمیت میباشد. از سازههای هیدرولیکی که تراز آب بالادست خود را تثبیت میکند، دریچه فلپ میباشد. با وجود افزایش استفاده از این دریچه، وجود مشکلاتی حین بهرهبرداری از آن باعث شده دقت آن کاهش یابد. جدایش جریان از لبههای آن و ایجاد لرزش و کاویتاسیون و به هم خوردن تنظیمات آن از مهمترین مشکلات آن میباشد. در این تحقیق برای کاهش معایب دریچه فلپ، اصلاحاتی بر روی آن ایجاد شد. بدین منظور مدلی هیدرولیکی از دریچه فلپ اصلاح شده ساخته شد. در دریچه جدید از لبه گرد گوشه استفاده شد که باعث انطباق بهتر خطوط جریان بر لبه آن و عدم ایجاد نوسان و جدایش جریان شد. علاوه بر این، نوع وزنه تعادل در دریچه اصلاح شده باعث تعادل بهتر دریچه شد. برای تحلیلهای استاتیکی، میزان فشار وارد بر دریچه در دبیهای مختلف اندازهگیری شد و با استفاده از آن معادلهی عمومی برای تخمین نیرو و گشتاور بازکنندهی دریچه بدست آمد که قابل بهکارگیری برای دریچههای مشابه میباشد. در انتها پارامترهای لازم برای طراحی دریچه مانند وزن، وزنه تعادل و شعاع انحنای لبه دریچه، ارایه شده است.https://idj.iaid.ir/article_68413_b9b0c8b6beb69bd0c5a213b9422459ce.pdfانجمن آبیاری و زهکشی ایراننشریه آبیاری و زهکشی ایران2008-794212220180622Evaluating calibrated rainfall data obtained from the TRMM satellite for monitoring droughtارزیابی دادههای واسنجیشده بارندگی ماهوارهTRMM در پایش خشکسالی34435468414FAمهدیدستورانیاستادیار گروه علوم ومهندسی آب ، دانشکده کشاورزی ، دانشگاه بیرجندعباسخاشعی سیوکیدانشیار گروه علوم و مهندسی آب دانشگاه بیرجندسحربابایی حصارداﻧﺸﺠﻮی دﮐﺘﺮیﮔﺮوه ﻣﻬﻨﺪﺳﯽ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ آﺑﺨﯿـﺰدارای، داﻧﺸـﮑﺪه ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﯿﻌﯽ، داﻧﺸﮕﺎه ﮐﺎﺷﺎنJournal Article20171027Drought is aclimatic phenomenon that can occur in all climatic conditions and in all parts of the planet.But its effects and abundance appear more in dry and semi-dry zones.Drought monitoring is one of the key factors in drought management,especially in vulnerable areas.The purpose of this study was to evaluate the TRMM calibrated images and to prepare SPI maps.The purpose of this study was to evaluate the TRMM calibrated images in the preparation of SPI maps. For this purpose, SPI maps were prepared at intervals of 3,6,9 and 12 months. To evaluate these maps, the statistics of 14 stations were usedin the region.Aftercalculatingthe drought index by the station’s data, the corresponding points of these stations were extracted from the SPI maps.To verify the validity of the maps, certain criteria for conformity were used such as the FAR and SR.By calculating the conformity index and comparing the drought categories, it was found that there is a very good agreement between the SPI index with satellite imagery and ground data. The SPI of the sixth and ninth month showed a conformity of more than 80%, while the SPI of the third and twelfth month showed conformities of 73% and 61%, respectively.خشکسالی از پدیدههای آب و هوایی است که در همه شرایط اقلیمی و در همه مناطق کره زمین به وقوع میپیوندد. اما اثرات و فراوانی آن در رژیمهای خشک و نیمهخشک بیشتر نمایان میشود. پایش خشکسالی از عوامل مهم و کلیدی در مدیریت خشکسالی، به ویژه در مناطق مستعد و در معرض خطر است. این تحقیق با هدف ارزیابی تصاویر واسنجی شده TRMMدر تهیه نقشههای SPI در استانهای خراسان شمالی، رضوی و جنوبی انجام شد. برای این منظور نقشههای SPI در مقیاسهای 3، 6، 9 و 12 ماهه برای سالهای 1380 تا 1395 تهیه گردید. برای ارزیابی این نقشهها از آمار 14 ایستگاه همدیدی واقع در منطقه استفاده شد و پس از محاسبه شاخص خشکسالی توسط دادههای ایستگاهی، نقاط متناظر این ایستگاهها از نقشههای SPI استخراج گردید. برای بررسی اعتبار نقشههای تهیه شده، از شاخصهای مطابقت شامل FAR و SR استفاده شد. از محاسبه معیارهای مطابقت و مقایسه کلاسهای خشکسالی معلوم شد تطابق بسیار خوبی میان شاخص SPI برآورد شده با تصاویر ماهواره و دادههای زمینی وجود دارد. در SPI شش و نه ماهه مطابقت بیش از 80 درصدی و در مقیاس سه و 12 ماهه به ترتیب تشابه73 و 61 درصدی ملاحظه گردید.https://idj.iaid.ir/article_68414_aaa6e15348de10bb505dc2c65ae701c1.pdfانجمن آبیاری و زهکشی ایراننشریه آبیاری و زهکشی ایران2008-794212220180622Investigation the Effect of Electromagnetic on Emitters Clogging at Irrigation with Agricultural Wastewaterبررسی تأثیر الکترومغناطیس بر گرفتگی قطرهچکانها در شرایط آبیاری با پساب کشاورزی35536468415FAمریمصمدیدانشجوی کارشناسی ارشد، آبیاری و زهکشی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساریمجتبیخوش روشاستادیار گروه مهندسی آب دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری0000-0001-8635-3322محمدعلیغلامی سفیدکوهیدانشیار گروه مهندسی آب دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی، ساری، ایرانJournal Article20171031Emitters’ clogging is one of the main problems of trickle irrigation systems. In order to decrease this problem’s negative effects, the use of magnetized water beside the use of water filtering systems is proposed. The current study investigated the effect of using well water and magnetized wastewater on emitters’ clogging at Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University (SANRU). The experiment was arranged during 10 irrigation periods at 2016 in split-split plot based on completely randomized block design with 3 replications in which water types were main factor (non-magnetized water, magnetized water, magnetized agricultural wastewater and non-magnetized agricultural wastewater) and the emitter type (Netafim, Polirood, Irritec, Axios, Corona and Paya) as the sub factor. The results of the analysis of variances showed that the effect of irrigation water and type of irrigation water on the emitters discharge, uniformity coefficient and variation coefficient of emitters was significant at 1% probability level. According to the results the Netafim and Axios emitters had the best and worst discharge and uniformity conditions with an average discharge reducing of 20.19% and 28.48% respectively. The uniformity coefficient of emitters in well water with electromagnetic in comparison with well water without electromagnetic was 0.25% and 7.27% more at the beginning and the end of the irrigation respectively. In addition, it was 0.9% and 14.05% more at the beginning and the end of the irrigation respectively for agricultural wastewater with electromagnetic in comparison with agricultural wastewater without electromagnetic. The amount of emitter's discharge and uniformity coefficient in wastewater treatment was 8% and 10% lower than well water treatment, respectively. The amount of discharge reducing in non-magnetized agricultural wastewater as compared to magnetized agricultural wastewater in Corona, Netafim, Axios and Irritec was equal to 11%, 9%, 9% and 11%, respectively. Also, the discharge reducing in non-magnetized well water as compared to magnetized well water in Corona, Netafim, Axios and Irritec was equal to 8%, 10%, 9% and 7%, respectively.از مشکلات اساسی در سامانههای آبیاری قطرهای، گرفتگی قطرهچکان است که برای کاهش اثرات آن، علاوه بر استفاده از سامانههای تصفیه آب، راهکار استفاده از آب مغناطیسی مطرح میباشد. در این پژوهش، گرفتگی قطرهچکانها با استفاده از آب چاه و پساب مغناطیسی، در مزرعه پژوهشی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، مورد بررسی قرار گرفت. آزمایش طی 10 دوره آبیاری شامل چهار عامل اصلی نوع آب (آب غیرمغناطیسی، آب مغناطیسی، پساب کشاورزی مغناطیسی و پساب کشاورزی غیرمغناطیسی) و شش عامل فرعی نوع قطرهچکان (نتافیم، پلیرود، ایریتک، آکسیوس، کرونا و پایا ) بود که در قالب طرح کرتهای دو بار خرد شده بلوک کامل تصادفی در سه تکرار در سال 1395 انجام شد. نتایج تجزیه واریانس دادههای اندازهگیری شده نشان داد که اثر تیمار آب آبیاری و نوع آب بر آبدهی، ضریب یکنواختی و ضریب تغییرات قطرهچکانها در سطح احتمال 1% معنیدار بود. در شرایط مورد مطالعه، قطرهچکان نتافیم با میانگین کاهش آبدهی 20 درصد و قطرهچکان آکسیوس با میانگین کاهش آبدهی 28 درصد، بهترتیب بهترین و بدترین شرایط را از لحاظ آبدهی و یکنواختی توزیع آب داشتند. ضریب یکنواختی قطرهچکانها در ابتدا و انتهای آبیاری در تیمار چاه با الکترومغناطیس بهترتیب 25/0 و 27/7 درصد بیشتر از تیمار چاه بدون الکترومغناطیس بهدست آمد. همچنین، ضریب یکنواختی قطرهچکانها در ابتدا و انتهای آبیاری، در تیمار پساب با الکترومغناطیس بهترتیب 9/0 و 14 درصد بیشتر از تیمار پساب بدون الکترومغناطیس شد. مقادیر آبـدهی و ضـریب یکنواختی قطرهچکانهای تیمار پساب کشاورزی بهترتیب 8 درصد و 10 درصد کمتر از تیمار آب چاه شد. میزان کاهش آبدهی تیمار پساب بدون الکترومغناطیس نسبت به پساب با الکترومغناطیس در قطرهچکانهای کرونا، نتافیم، آکسیوس و ایریتک بهترتیب برابر 11، 9، 9 و 11 درصد بیشتر بود. همچنین میزان کاهش آبدهی تیمار آب چاه نسبت به تیمار آب چاه با الکترومغناطیس در قطرهچکانهای کرونا، نتافیم، آکسیوس و ایریتک بهترتیب 8، 10، 9 و 7 درصد بیشتر شد.https://idj.iaid.ir/article_68415_16e9357e5637f35074fb75f4f1e03d66.pdfانجمن آبیاری و زهکشی ایراننشریه آبیاری و زهکشی ایران2008-794212220180622Analyzing the consequences of fertilization management in increasing water and nitrogen productivity under rainfed maize cultivation: Scenarios assessment by using the HYDRUS modelتحلیل اثرات مدیریت کوددهی در افزایش بهرهوری آب و کود در کشت دیم ذرت: تحلیل سناریوها با استفاده از مدل HDYRUS36537568416FAنرگسابراهیمیدانشجوی کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی، گروه مهندسی آب، دانشگاه زابلفاطمهکاراندیشدانشیار گروه مهندسی آب، دانشگاه زابل، زابل، ایرانپریساکهخا مقدممربی گروه مهندسی آب، دانشگاه زابلJournal Article20171120Nitrogen (N) loss from the agricultural lands is one of the most important point-source of N which pollutes natural aquifers. While N is one of the driving nutrition in fulfilling crop growth cycle, unmanaged fertilization beyond crop demand leads to increased N leaching to groundwater resources and causes environmental unsustainability. This issue is more highlighted in rainfed cultivation due to unexpected rainfall events which might be beyond crop water requirement. Hence, we determined optimal N fertilizer rate under rainfed maize cultivation in Mazandaran province. In this regard, HYDRUS-2Dwas first calibrated and validated for soil hydraulic and chemical parameters based on data collected during a two-year maize field investigation. The model was then used for simulating the amount of nitrate leaching, N uptake and N residual in soil under 9 fertilization levels treatments including no fertilization (only 10 kg ha-1 was considered as initial soil N nitrogen), 50, 100, 150, 200, 250, 300, 350 and 400 kg ha<sup>-1</sup>. Finally, optimal fertilization rate for rainfed maize was determined based on N use efficiency and the ratio of crop yield to N fertilization rate.While according to RMSE (0.8-1.18 mm for water content, 0.38-7.95 mg l-1 for nitrate concentration, and 3.96-8.96 kg ha-1 for crop N uptake),HYDRUS-2D was capable enough for simulating soil water and solute dynamics, the lower variation in soil water content and solute concentration during the cropping cycle caused the model to be more accurate for simulating soil water and solute dynamics in these layers compared to the surface layer.Based on the simulated results, N uptake will increased by 20 kg ha<sup>-1 </sup>on average in response to every 50 kg ha<sup>-1</sup> increase in N fertilization rate beyond 200 kg ha<sup>-1</sup>. N leaching below different soil depths increased along with reduced crop N uptake, which led to nutrient removal from the surface soil layers and its aggregation in underlying soil layers at the end of the growing season. Fertilizer use efficiency had its highest value at fertilization rate of 150 kg ha<sup>-1</sup>, while it remained unchanged at higher N rates. Nevertheless, increased N rate always lead to yield reduction per unit applied fertilizer.آبشویی از اراضی کشاورزی از مهمترین منابع نقطهای نیتروژن محسوب میشود که باعث آلودگی آبخوانهای طبیعی میشود. اگرچه نیتروژن یکی از مهمترین عناصر غذایی در تکمیل فرآیند رشد گیاه است، اما کوددهیِ بدون مدیریت و فراتر از حد نیاز گیاه، باعث افزایش آبشویی نیتروژن به منابع آب زیرزمینی شده و منتج به ناپایداری زیستمحیطی میشود. این مساله به ویژه در کشت دیم به دلیل وقوع بارندگیهای ناخواسته که ممکن است بیشتر از ظرفیت نگهداشت آب در خاک باشد، از اهمیت بیشتری برخوردار خواهد بود. به همین دلیل در این پژوهش، سطح بهینهی کود نیتروژن در کشت ذرت دیم در استان مازندران تعیین شد. بدین منظور، ابتدا مدل HYDRUS-2D با استفاده از دادههای جمعآوری شده طی تحقیقی دو ساله در مزرعه ذرت، برای پارامترهای هیدرولیکی و شیمیایی واسنجی و صحتسنجی شد. سپس، از مدل برای شبیهسازی میزان آبشویی نیترات، نیتروژن جذب شده و نیتروژن باقیمانده در خاک در 9 سناریوی شدت کودی شامل تیمارِ بدون کود (تنها در نظر گرفتن 10 کیلوگرم در هکتار نیتروژن اولیه در خاک)، 50، 100، 150، 200، 250، 300، 350 و 400 کیلوگرم در هکتار استفاده شد. در نهایت، ضمن تحلیل این پارامترها، از معیارهای کارآیی مصرف نیتروژن و نسبت عملکرد محصول به شدت کود نیتروژن، بهترین سطح کوددهی در کشت دیم ذرت تعیین شد. اگرچه بر اساس معیارهای جذرمیانگین مربعات خطا (18/1-8/0 میلیمتر برای رطوبت، 95/7-38/0 میلیگرم در لیتر برای غلظت نیترات و 8/96-96/3کیلوگرم در هکتار برای میزان نیتروژن جذب شده بهوسیلهی گیاه)، مدل HYDRUS-2D از دقت مقبولی در شبیهسازی انتقال آب و املاح در خاک برخوردار است، اما، تغییرات کمتر رطوبت و غلظت املاح در لایههای پایینی خاک در طول فصل رشد سبب شد تا دقت مدل در شبیهسازی حرکت آب و املاح در این لایهها بیشتر از لایههای سطحی باشد. بر اساس نتایج شبیهسازی شده با مدل معلوم شد به ازای هر 50 کیلوگرم در هکتار افزایش در میزان کود تا 200 کیلوگرم در هکتار، میزان جذب به طور متوسط 20 کیلوگرم در هکتار افزایش مییابد، اما پس از آن، به ویژه برای سطوح بالاتر از 250 کیلوگرم در هکتار، میزان جذب کمتر از 15 درصد افزایش مییابد. همگام با کاهش جذب نیتروژن به وسیلهی گیاه، میزان آبشویی نیتروژن از محدودههای عمقی مختلف خاک نیز افزایش یافته و باعث خروج عناصر غذایی از لایههای سطحی و تجمع آن در لایههای زیرین در انتهای فصل رشد میشود. شاخص کارآیی مصرف کود بیشترین مقدار خود را در سطح کوددهی 150 کیلوگرم در هکتار داشته و در سطوح بالاتر، ثابت مانده و یا کاهش مییابد. این در حالی است که افزایش شدت کود نیتروژن همواره باعث کاهش میزان عملکرد تولیدی به ازای واحد کود مصرفی شد.https://idj.iaid.ir/article_68416_639a51b38828b98d1f41256fb07bbc39.pdfانجمن آبیاری و زهکشی ایراننشریه آبیاری و زهکشی ایران2008-794212220180622Analyzing temporal and spatial variations of nitrate concentration and its health risks in groundwater in Mazandaran provinceبررسی تغییرات زمانی و مکانی غلظت نیترات و خطرات بهداشتی آن در منابع آب زیرزمینی استان مازندران37638668417FAسیده رقیهرسولیدانشجوی کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی، گروه مهندسی آب دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساریعبد االهدرزی نفت چالیعضو هیات علمی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری0000-0002-4118-4737فرهادمشهدی خلردیکارشناس ارشد شرکت آب منطقهای استان مازندرانJournal Article20171123Intensive agriculture along with increasing urban and industrial wastewater, intensify health risks from nitrate contamination in groundwater resources. In this study, spatial and temporal changes in groundwater nitrate concentration and its health hazards were investigated in Mazandaran Province as one of the major agricultural poles with high population density in the country. For this purpose, nitrate concentration data of 1333 drinking and agriculture wells were collected from 2011 to 2016.Using these data, annual and seasonal changes in nitrate concentration were analyzed using GIS software. Human health hazard (HQ) due to exposure to this pollutant were calculated by the methods proposed by the United States Environmental Protection Agency. In addition, the relationship between groundwater depth and nitrate concentration was investigated in different season. During the study period, nitrate concentration in groundwater ranged from 0.1 to 218 mg L<sup>-1</sup>. The annual average concentration of groundwater nitrate in the province increased steadily, mainly due to agricultural activities and the use of chemical fertilizers. The average nitrate concentration in the autumn was 15.1 mg L<sup>-1 </sup>and in the spring was 14.5 mg L<sup>-1</sup>.In addition, the shallow water table depth was effective in increasing groundwater nitrate in rice paddies. The lowest and highest HQs were 0.002 (in 2011) and 3.88 (in 2016), respectively. During 2011 to 2016, the average of nitrate concentration in agricultural lands, rice fields, residential lands and gardens increased by 78.9, 84.5, 85.6 and 87 percent, respectively. Based on the results, improving the level of health of residents in the study area requires control of groundwater pollution, especially through improving management of water and agricultural inputs. کشاورزی فشرده به همراه افزایش فاضلابهای شهری و صنعتی، خطرات بهداشتی منشعب از آلودگی نیتراتی منابع آب زیرزمینی را تشدید میکند. در این مطالعه، تغییرات مکانی و زمانی غلظت نیترات آب زیرزمینی و خطرات بهداشتی آن در استان مازندران، بهعنوان یکی از قطبهای مهم کشاورزی و دارای تراکم جمعیت بالا در کشور، مورد بررسی قرار گرفت. برای این منظور، دادههای غلظت نیترات 1333 چاه شرب و کشاورزی این استان طی سالهای 1390 تا 1395 تهیه شد. با استفاده از این دادهها، روند تغییرات سالانه و فصلی غلظت نیترات آب زیرزمینی با استفاده از نرمافزار ArcGIS10.3 تحلیل شد. خطرات بهداشتی (HQ) انسانها بهواسطه قرار گرفتن در معرض این آلاینده نیز با روش پیشنهادی بهوسیله سازمان محیط زیست ایالات متحده آمریکا محاسبه شد. علاوه بر این، رابطه عمق آب زیرزمینی و غلظت نیترات آن در فصول مختلف بررسی شد. در طول مدت مطالعه، غلظت نیترات آب زیرزمینی در محدودهی 218-1/0 میلیگرم بر لیتر متغیر بود. میانگین سالانه غلظت نیترات آب زیرزمینی استان مرتبا افزایش یافت که دلیل اصلی آن فعالیتهای کشاورزی و استفاده از کودهای شیمیایی بود. میانگین غلظت نیترات در فصل پاییز 1/15 میلیگرم بر لیتر و در فصل بهار 5/14 میلیگرم بر لیتر بود. علاوه بر این، کم بودن عمق سطح ایستابی در اراضی شالیزاری در افزایش غلظت نیترات آب زیرزمینی موثر بود. در مدت مطالعه، کمترین و بیشترین HQ بهترتیب 002/0 (سال 1390) و 88/3 (سال 1395) بود. در فاصله سالهای 1390 تا 1395، میانگین غلظت نیترات آب زیرزمینی در کاربریهای زراعی، شالیزاری، مسکونی و باغات بهترتیب 6/83، 3/88، 4/81 و 7/93 افزایش یافت. در این دوره، میزان افزایش HQ در این کاربریها به ترتیب 9/78، 5/84، 6/85 و87 درصد بود. بر اساس نتایج، ارتقای سطح سلامت ساکنین منطقه مطالعه مستلزم کنترل آلودگی آب زیرزمینی بهویژه از طریق بهبود مدیریت آب و نهادههای کشاورزی میباشد.https://idj.iaid.ir/article_68417_5999d574e8875e9a4f7e6aeddbfd4899.pdfانجمن آبیاری و زهکشی ایراننشریه آبیاری و زهکشی ایران2008-794212220180622Hydraulic evaluation of loop and pair connection of the lateral ends in dripirrigation systemارزیابی هیدرولیکی اتصال حلقوی و دو به دوی انتهای لاترالهای سیستم آبیاری قطرهای38739668418FAجعفرنیکبختدانشیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجانصباحکرمیدانشآموخته کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجانJournal Article20171130The aim of this research was evaluate end connection types of drip irrigation system laterals affecting on uniformity of water distribution. To carry out research, a drip irrigation system was installed on flat plot with dimensions of 80m × 90 m in Zanjan University Research Farm. Experiments was carried out in 3 different treatments including conventional laterals layout (C.L.) connecting laterals end as pairs (P.C.), and loop (L.C.). Also 3 different input pressures i.e., 0.5, 1.0 and 1.5 bar were used. Results showed, at 0.5 bar input pressure, emitters average discharge (), variability coefficient (Cv) and Christiansen’s uniformity coefficient (Uc) were 2.9LPH, 11.0% and 92% (respectively) for P.C., 3.0LPH, 10.7% and 91%, for L.C. and 2.8LPH, 13.1% and 89 % for C.L. At 1.0 bar input pressure, Cv in C.L., P.C. and L.C. were obtained 9.1%, 5.7% and 4.9% (respectively), and and Uc for 3 different connects were 4.8 LPH and 92% for C.L., 4.1LPH 96% for P.C. and L.C. for C.L. (for both). At 1.5 bar input pressure, due to inflict excess pressure to the system, were calculated 5.0 (C.L.), 4.9 (P.L.) and 5.0 (L.C.) LPH. In this input pressure, Cv values for C.L., P.C. and L.C. were 9.7%, 8.4% and 5.5% (respectively), and Uc were 93%, 94% and 96% (respectively). As the results of the research in the case study site, connecting of lateral ends (as pair or loop) were improved and increased water distribution uniformity compared conventional connecting which the increasing was more for loop connection.هدف از این پژوهش ارزیابی تاثیر اتصال انتهای لاترالهای سیستم آبیاری قطرهای بر یکنواختی توزیع آب بود. به این منظور سیستم آبیاری قطرهای در زمینی کاملا مسطح به ابعاد 80 در 90 متر در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه زنجان ایجاد گردید. آزمایش در 3 شرایط متفاوت چیدمان شامل چیدمان مرسوم لاترالها (C.L.)، اتصال دو به دو (P.C.) و کامل انتهای لاترالها به یکدیگر (L.C.) و 3 فشار ورودی 5/0، 0/1 و 5/1 بار انجام گرفت. براساس نتایج، در فشار ورودی 5/0 بار، دبی متوسط قطرهچکانها ()، ضریب تغییرات (Cv) و ضریب یکنواختی کریستیانسن<sup>3</sup> (Uc) در P.C. به ترتیب LPH9/2، 0/11 و 92 درصد، در L.C.، LPH0/3، 7/10 و 91 درصد و در C.L.، LPH8/2، 1/13 و 89 درصد بود. در فشار ورودی 0/1 بار Cv در C.L.، P.C. و L.C. بهترتیب 1/9، 7/5 و 9/4 درصد بود و Uc و برای C.L. به ترتیب LPH8/4 و 92 درصد و برای P.C. و L.C.، LPH1/4 و 96 درصد بود. در فشار ورودی 5/1 بار به دلیل تحمیل فشار اضافی بر سیستم، مقدار به ترتیب 0/5 (C.L.)، 9/4 (P.C.) و 0/5 (L.C.) لیتر در ساعت بود. در این فشار ورودی مقادیر Cv برای 3 حالت C.L.، P.C. و L.C. به ترتیب 7/9، 4/8 و 5/5 درصد و Uc 93، 94 و 96 درصد شد. براساس نتایج، اتصال انتهای لاترالها به یکدیگر (دو به دو و یا لوپ) موجب ارتقای یکنواختی توزیع آب در سیستم آبیاری نسبت به چیدمان مرسوم شد که این مسئله در اتصال حلقوی بیشتر بود.https://idj.iaid.ir/article_68418_1ff3377fa04a7b724cef3609a7a2f4dd.pdfانجمن آبیاری و زهکشی ایراننشریه آبیاری و زهکشی ایران2008-794212220180622Simulation of Flow Local Pressure loss in Quick Valves for Sprinkler Irrigation Systemsشبیهسازی افت فشار موضعی جریان در شیرهای خودکار سیستمهای آبیاری بارانی39740868419FAپریساقره باغیکارشناسی ارشد سازه آبی، دانشگاه ارومیهحجتاحمدیدانشیار گروه مهندسی آب، دانشگاه ارومیهمحمدهمتیاستادیار گروه مهندسی آب، دانشگاه ارومیهوحیدرضا وردی نژاددانشیار گروه مهندسی آب، دانشگاه ارومیه0000-0002-1350-3227Journal Article20171201The improper estimation of the pressure loss inside the quick valve is one of the reasons for low pressure in the sprinklers, which can lead to improper operation of the sprinklers. By studying the pressure loss and flow pattern, it will be possible to modify and reduce the amount of flow pressure loss in quick valve. In this study, using Computational Fluid Dynamics (CFD), flow behavior in the quick valve has been investigated to obtain the speed and pressure distribution and relation between pressure loss and flow rate in 1.35, 2, 2.5, 3, 3.8 liters per second discharges. For this purpose, the dimensions of different sections of a quick valve are determined using a digitally caliper, then the flow inside the valve has been simulated by various turbulent models. The results of the numerical solution showed that simulation results in the K-ε Standard turbulence model are more in line with the experimental results and the average of prediction error rate in five flow rates is 2.5 percent and the average amount of local pressure loss coefficient is 8.86 based on this model.تخمین نادرست افت فشار در داخل شیر خودکار یکی از دلایل پایین بودن فشار در آبپاشها میباشد که میتواند منجر به عملکرد نامناسب آبپاشها گردد. لذا با بررسی افت فشار و مطالعه الگوی جریان میتوان نسبت به اصلاح و کاهش میزان افت جریان در آن اقدام نمود. در این مطالعه با استفاده از دینامیک سیالات محاسباتی (CFD)، رفتار جریان داخل شیر خودکار برای به دست آوردن نحوه توزیع سرعت و فشار و رابطه بین افت فشار و میزان دبی، تحت دبیهای 35/1، 2، 5/2، 3، 8/3 بر ثانیه بررسی شده است. بدین منظور ابعاد بخشهای مختلف یک شیر خودکار با استفاده از ریزسنج دیجیتالی تعیین شد. سپس جریان درون شیر خودکار توسط مدلهای تلاطمی مختلف شبیهسازی گردید. نتایج حاصل از حل عددی نشان داد که دادههای بهدستآمده از شبیهسازی در مدل تلاطمی K-ε Standard مطابقت بیشتری با دادههای آزمایشگاهی دارد و متوسط خطاهای نسبی پیشبینی در پنج دبی در این مدل برابر با 5/2 درصد و مقدار متوسط ضریب افت فشار موضعی بر اساس این مدل برابر با 86/8 میباشد.https://idj.iaid.ir/article_68419_5742b33b0a8dce1730546467b4750305.pdfانجمن آبیاری و زهکشی ایراننشریه آبیاری و زهکشی ایران2008-794212220180622Evaluation of Climate Change effect on Evapotranspiration and Yield of Rainfed Wheat in Aharارزیابی تاثیر تغییر اقلیم بر تبخیر-تعرق و عملکرد گندم دیم در شهرستان اهر40942368420FAقادردشتیاستاد اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، ایرانپریاباقریدانش اموخته کارشناسی ارشد اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، ایراناسماعیلپیش بهاردانشیار اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، ایرانابوالفضلمجنونیدانشیار مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، ایرانJournal Article20171202Climate is one of the basic factors in nature that its change is one of the most important challenges in the current century. The increasing of emission of greenhouse gases is as the most important affecting factor on climate change that leads to change temperature, precipitation and other climatic parameters. Evapotranspiration is one of the important meteorological variables that are influenced by crop characteristics, soil and meteorological parameters, such as temperature, humidity and radiation, and in fact it creates the relationship between important elements of atmosphere and earth. Hence, it is always affected by climate change. In addition, evapotranspiration is one of the most important parameters that effect on crops' yield. Hence, in this present study, we investigated the effect of climate change on evapotranspiration and wheat yield in Ahar County for the future period (2016-2045); for this, we applied HadCM3 general circulation model under A2 emission scenarios. The results showed that due to climate change, evapotranspiration will increase and its variation will be equal to 18.48 millimeters per year, which is 47.1 percent of the annual average of period 1986-1989. Compared to observed and simulated data for base period, the simulated yield average for the future period (2016-2045) will increase. According to weather variables change, the average of yield will increase from 0.954 in the base period to 0.999 tons per hectare in the future period (2016-2045). The increasing of evapotranspiration caused by temperature increasing is the only factor that has a negative effect on yield, which reduces the amount of available water for the plant and has a negative effect on the yield. Therefore, it is recommended that farmers use the natural mulch, like fiberglass and plastic layers, and artificial mulch, like chaff and leaf litter, to reduce evaporation from the soil surface.اقلیم یکی از اساسیترین عوامل طبیعی است که تغییر آن از مهمترین چالشهای قرن جاری میباشد. انتشار روز افزون گازهای گلخانهای به عنوان مهمترین عامل تأثیرگذار بر تغییر اقلیم منجر به تغییر دما، بارندگی و دیگر پارامترهای اقلیمی میشود. تبخیر-تعرق یکی از متغیرهای مهم هواشناسی میباشد که تحت تأثیر مشخصههای گیاهی، خاک و پارامترهای هواشناسی از قبیل دما، رطوبت و تشعشع قرار میگیرد و در واقع ایجادکننده ارتباط ما بین المانهای مهم کره زمین و اتمسفر محسوب میشود، از این رو همواره تحت تأثیر تغییر اقلیم قرار خواهد گرفت. علاوه بر این تبخیر-تعرق یکی از مهمترین پارامترهایی است که عملکرد محصولات را تحت تأثیر قرار میدهد. از این رو در این مطالعه به بررسی تأثیر تغییر اقلیم بر تبخیر-تعرق و عملکرد گندم دیم شهرستان اهر در دوره (2045-2016) با استفاده از مدل گردش عمومی جو HadCM3 تحت سناریو انتشار A2 پرداخته شده است. نتایج مطالعه نشان میدهد که تغییر تبخیر-تعرق در اثر تغییر اقلیم افزایشی است و میزان تغییرات 48/18 میلیمتر در سال بدست آمد که 47/1 درصد متوسط سالانه 2015-1986 میباشد. در مورد عملکرد محصول نیز متوسط میزان عملکرد شبیهسازی شده برای دوره (2045-2016) در مقایسه با حالت مشاهداتی و شبیهسازی شده برای دوره پایه افزایشی است که براساس تغییر متغیرهای آب و هوایی متوسط عملکرد در دوره پایه از 954/0 به میزان 999/0 تن در هکتار در دوره آتی افزایش یافت. تنها عاملی که تأثیر منفی بر افزایش عملکرد دارد افزایش قدرت تبخیر جو ناشی از افزایش دما است که با کاهش میزان آب در دسترس گیاه روی عملکرد تأثیر منفی بگذارد. از این رو برای کاهش تبخیر استفاده از خاکپوشهای مصنوعی مثل پشم شیشه و لایههای پلاستیکی و خاکپوشهای طبیعی مانند کلش و لاشبرگ توصیه میشود.https://idj.iaid.ir/article_68420_0a68dd43c227b0e66d52665d6c3ca8ba.pdfانجمن آبیاری و زهکشی ایراننشریه آبیاری و زهکشی ایران2008-794212220180622Evaluation of 30 Years changing of River Flow Discharges in Urmia Lake Basinبررسی تغییرات 30 ساله دبی جریان رودخانههای حوضه دریاچه ارومیه42443368421FAمحمدناظری تهرودیباشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران0000-0002-6871-2771فرشاداحمدیباشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایرانکیوانخلیلیاستادیار گروه مهندسی آب دانشگاه ارومیه0000-0002-8950-3741Journal Article20171206Changes in the amount and distribution of flow discharge are a remarkable manifestation of climate change. Reducing or increasing the amount of flow discharge affects many other climatic and environmental phenomena such as runoff, flood, humidity and also affect many human activities such as agriculture, economics, the fight against soil erosion and so on. In this study, the trend of river flow discharge in the Urmia lake basin was investigated in two annual and monthly scales using modified non-parametric Mann-Kendall test (MMK) with complete removal of the self-correlation structure. In this study, 26 hydrometric stations were surveyed in the Urmia Lake basin during the statistical period of 1984-1984. Also, a non-parametric Pettett test was used to determine the time of change in flow trend. The results of the study of the trend of the studied stations at the Urmia lake basin showed that the course of the changes in the flow of water is decreasing in most months. On a yearly scale, at all stations, there was a trend of decreasing flow at the basin level. Also, the trend of flow discharge decline is more intense in both autumn and winter. The time of change in the decreasing trend of the flow discharge in the Urmia Lake basin was also taking place between 1994 and 1998. With evaluation the time of changing in the trend of the Urmia Lake water level and its hydrometric stations found that the decreasing trend of Urmia Lake water level data occurred one year after the decreasing trend in flow data.تغییر در میزان و رژیم بارندگی از جمله مظاهر قابل توجه تغییرات اقلیمی است. کاهش یا افزایش میزان بارندگی بر بسـیاری دیگـر از پدیـدههـای اقلیمـی و محیطـی ماننـد روانـاب، سیلاب، دمای هوا، رطوبت هوا و همچنین بر بسیاری از فعالیتهای بشری مانند کشاورزی، اقتصاد، مبارزه با فرسایش خاک و غیره اثر دارد. بنابراین بررسی روند تغییرات زمانی بارش و دبی جریان در برنامهریزی و طراحی دقیقتر پروژههای آبی در آینده از اهمیت زیادی برخوردار میباشد. در این مطالعه روند تغییرات دبی جریان رودخانههای حوضه دریاچه ارومیه در دو مقیاس سالانه و ماهانه با استفاده از آزمون ناپارامتری من- کندال اصلاح شده (MMK) با حذف کامل ساختار خودهمبستگی مورد بررسی قرار گرفت. به این منظور 25 ایستگاه هیدرومتری در حوضه دریاچه ارومیه در دوره آماری 1392-1363 مورد بررسی قرار گرفتند. همچنین به منظور تعیین زمان تغییر روند سری زمانی دبی جریان از آزمون ناپارامتری پتیت استفاده شد. نتایج بررسی روند تغییرات دبی ایستگاههای مورد مطالعه در سطح حوضه دریاچه ارومیه نشان داد که روند تغییرات دبی در اکثر ماهها کاهشی میباشد. در مقیاس سالانه نیز در تمامی ایستگاهها روند کاهشی جریان در سطح حوضه مشهود بود. همچنین روند کاهشی دبی جریان در دو فصل پاییز و زمستان شدیدتر میباشد. زمان تغییر روند کاهشی دبی جریان رودخانههای حوضه دریاچه ارومیه نیز در بین سالهای 1373 تا 1377 اتفاق افتاده است. با بررسی زمان تغییر روند دادههای تراز سطح آب دریاچه ارومیه و دبی ایستگاههای هیدرومتری حوضه آن مشخص گردید که کاهش تراز آب دریاچه ارومیه یک سال بعد از شکست کاهشی در دادههای دبی رخ داده است.https://idj.iaid.ir/article_68421_0a68ae40b7c207b90fde324d4364a2ea.pdfانجمن آبیاری و زهکشی ایراننشریه آبیاری و زهکشی ایران2008-794212220180622An Experimental Investigation of Roughness Effect of flood plain with zigzag arrangement on velocity and shear stress in Compound Channelبررسی آزمایشگاهی اثر زبری سیلابدشت با آرایش زیگزاگیروی سرعت و تنش برشی در کانال مرکب43444568422FAسمیهعزیزیدانش آموخته کارشناسیارشد سازههای آبی، گروه مهندسی آب، دانشگاه تبریزاکرمعباسپوردانشیار گروه مهندسی آب، دانشگاه تبریزعلیحسین زاده دلیراستاد گروه مهندسی آب، دانشگاه تبریزJournal Article20171212The rough in flood plains in a compound canal and its impact on hydraulic parameters such as the shear stress and their estimation are one of the problems that have attracted the attention of engineers. The purpose of this study is determining of the shear stress distribution in the walls and bed of the semi-compound channel and the variation of the velocity profile for smooth and rough bed conditions. Four types of rigid wood roughness were used to investigate the effect of these parameters. These roughness elements were arranged with zigzag state with two distances of 4k and 8k in the floodplain. A total of 90 experiments have been conducted, with a flow rate in the range of 21.66-54.4 liters per second. A Preston tube with an external diameter of 3 mm that equipped with dynamic pressure sensors was used to compute the shear stress. In order to convert the difference between the static and dynamic pressure measured by the Preston tube to the shear stress values, the Patel calibration curve was used. The results were showed that the zigzag arrangement with the density of 4k, the shear stress is reduced due to the high roughness density and the greater area of roughness. In a rough bed, the shear stress in flood plain was significantly higher than smooth bed, and the stress distribution is such that it has descending trend from the main channel toward the wall of the floodplain. The shear stress increase for roughness with a spacing of 8k is 27% to 38% higher than the similar hydraulic condition in a smooth bed. By increasing the flow velocity for arrangements of b<sub>2</sub> and d<sub>2</sub>, the shear stress of the bed has decreased about 5% to 12% for discharges Q3 to Q5 compared to the roughness with a spacing of 8k. زبری سیلابدشت درکانال مرکب و تاثیر آن بر پارامترهای هیدرولیکی نظیر تنش برشی مرزی و برآورد آن یکی از مسائلی است که توجه مهندسین را به خود جلب کرده است. هدف از تحقیق حاضر تعیین نحوه و نسبت توزیع تنش برشی در جدارهها وکف مقطع نیمه مرکب و تغییرات پروفیل سرعت در شرایط بستر صاف و زبر است. جهت بررسی اثر زبری بر این پارامترها، از چهار نوع زبری صلب از جنس چوب استفاده شد. این زبریها با آرایش زیگزاگی با دو فاصلهk 4 و k8 درسیلابدشت قرار داده شد. در مجموع 90 آزمایش انجام شد که دبی جریان در محدوده 4/54 -66/21 لیتر بر ثانیه بود. جهت محاسبه تنش برشی از پرستون تیوب با قطر خارجی 3 میلیمتر و مجهز به حسگرهای فشار دینامیکی استفاده گردید. جهت تبدیل تفاضل فشار استاتیکی و دینامیکی قرائت شده توسط لوله پرستون به تنش برشی از منحنی کالیبراسیون پاتل استفاده شد. نتایج نشان داد که برای آرایش زیگزاگی با تراکم k4 به دلیل اینکه تراکم زبریها زیاد بود و مساحت بیشتری از سیلابدشت پوشیده از زبری است تنش برشی کاهش یافته است. در بستر زبر تنش برشی درسیلابدشت افزایش قابل ملاحظهای نسبت به بستر صاف داشت و توزیع تنش طوری بود که روند نزولی آن از کانال اصلی تا دیواره سیلابدشت بود. میزان افزایش تنش برشی با زبری به فاصله k8، 27% تا 38% بیشتر از شرایط هیدرولیکی مشابه در بستر صاف بود. با افزایش سرعت جریان روی زبری با آرایش2b و2d، به ازای دبیهای 3Q تا 5Q تنش برشی بستر در مقایسه با فاصله k8 تقریبا %5 تا %12 کاهش یافت.https://idj.iaid.ir/article_68422_300f831677bc6170a1163cf4c4b375bd.pdfانجمن آبیاری و زهکشی ایراننشریه آبیاری و زهکشی ایران2008-794212220180622Prediction of Manning roughness coefficient in open channels with dune bedforms using evolutionary algorithm methodپیشبینی ضریب زبری مانینگ در کانالهای روباز با فرم بستر تلماسه با استفاده از روش الگوریتم تکاملی44645768423FAکیومرثروشنگردانشیار گروه آب دانشکده عمران دانشگاه تبریزمحمد تقیاعلمیاستاد گروه آب دانشکده عمران دانشگاه تبریز0000-0002-5845-9776سیدمهدیثاقبیاندانشجوی دکتری عمران سازه های هیدرولیکی دانشگاه تبریز و گروه عمران، واحد اهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اهر – ایران0000-0002-6699-0831Journal Article20171214An accurate prediction of the roughness coefficient in open channels with bedforms has a significant impact on the planning, design and operation of water resources projects, including water transport and river systems. Different bedforms such as dunes have obvious effects on flow resistance. However, due to the impact of various parameters on the roughness coefficient, accurate estimation of this parameter is difficult. In this paper, the efficiency of Gene Expression Programming (GEP) method in estimating manning roughness coefficient in open-channel channels with dune bedforms has been evaluated. In this regard, various models were defined based on flow, bedform, and sediment particles characteristics and were tested using four laboratory data series. The results proved capability of GEP in predicting Manning roughness coefficient and it was observed that the applied method is more accurate than semi-theoretical relationships. It was also found that the model with input parameters related to both flow and sediment particles characteristics is more successful in estimating Manning roughness coefficient. According to the results of the sensitivity analysis, the Reynolds number parameter has the most significant impact in predicting the roughness coefficient.پیشبینی دقیق ضریب زبری در کانالهای روباز با شکل بستر تاثیر بسزایی در برنامهریزی، طراحی و بهرهبرداری پروژههای منابع آبی شامل انتقالآب و سیستمهای رودخانهای دارد. شکلهای مختلف بستر مانند تلماسهها اثراتبارزی بر روی مقاومت جریان دارند. با این وجود، به دلیل تاثیر پارامترهای مختلف بر ضریب زبری جریان تخمین دقیق این پارامتر مشکل میباشد. در این مقاله کارایی روش برنامهریزی بیان ژن (GEP) در تخمین ضریب زبری مانینگ درکانالهای روباز با شکل بستر تلماسه مورد ارزیابی قرارگرفته است. بدین منظور مدلهای مختلفی بر اساس مشخصات جریان، فرم بستر و ذرات رسوبی تعریف شد و با استفاده از چهار سری داده آزمایشگاهی مورد آزمون قرار گرفت. نتایج حاصله ضمن تائید قابلیت روش بهکاررفته در تحقیق، برتری این روش را نسبت به روابط کلاسیک در تخمین ضریب زبری مانینگ به اثبات رساند. همچنین مشخص گردید که مدل با پارامترهای ورودی مربوط به هر دو مشخصات جریان و ذرات رسوبی در تخمین ضریب زبری مانینگ موفقتر میباشد. مطابق با نتایج آنالیز حساسیت پارامتر عدد رینولدز بیشترین تاثیر را در پیشبینی ضریب زبری دارا است.https://idj.iaid.ir/article_68423_31dee6c36bfb8c1ef1cad155a0bc001a.pdfانجمن آبیاری و زهکشی ایراننشریه آبیاری و زهکشی ایران2008-794212220180622Detecting abrupt and gradual changes in water quality parameters at the downstream stations of Gotvand-Olia Damشناسایی تغییرات ناگهانی و تدریجی پارامترهای کیفی آب در ایستگاههای پاییندست سد گتوندعلیا45847168424FAحسینرحمتیدانشجو دکتری آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی علوم آب، دانشگاه شهید چمران اهوازسعیدبرومندنسباستاد گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی علوم آب، دانشگاه شهید چمران اهواززهراایزد پناهاستادیار گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی علوم آب، دانشگاه شهید چمران اهوازمحمدالباجیاستادیار گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی علوم آب، دانشگاه شهید چمران اهوازJournal Article20171226In this study, the trend of changes in water quality parameters of Karoon River was investigated at three downstream stations of Gotvand-Olia Dam using Mann-Kendall test. In addition, Theil-Sen test was employed to determine the slope of the trend line. Furthermore, two change point tests including Pettit and Lombard tests were used to detect the abrupt and gradual change point of quality parameters time series. The results of Man-Kendall test showed that apart from pH, all of the parameters were of a positive trend in the studied period 1985 to 2016. Notably, that 80% of the parameters had a significant positive trend. The results of the slope test showed that water quality in Karoon River has been decreasing in all the three stations. The results of Lombard and Pettit tests respectively showed that 76% and 96% of the parameters had a chance point. Moreover, the Lombard test detected that 20% and 63% of the parameters experienced abrupt and gradual changes, respectively. Hydrological conditions such as the droughts happened in the late 70's and the mid-80's can be mentioned as one of the reasons identified for the cause of the change point in the time series of parameters.در این مطالعه با استفاده از آزمون من-کندال، روند تغییرات پارامترهای کیفی آب رودخانه کارون در سه ایستگاه پاییندست سد گتوندعلیا بررسی و همچنین برای تعیین مقدار شیب خط روند پارامترهای کیفی، از آزمون تخمینگر شیب سن استفاده شد. علاوه براین با استفاده از دو آزمون تعیین نقطه شکست پتیت و لامبارد نقطه یا نقاط شکست ناگهانی و تدریجی سری زمانی پارامترهای کیفی جریان رودخانه در ایستگاههای منتخب شناسایی شد. نتایج آزمون من-کندال نشان داد که در بازه زمانی سالهای آبی 1364 تا 1395 تمامی پارامترها (به جز pH) از خود روند مثبت نشان دادند. قابل ذکر است که 80% از متغیرها دارای روند مثبت معنیدار بودند. نتایج آزمون شیب خط روند نیز نشان داد که در دوره آماری مورد مطالعه کیفیت آب رودخانه کارون در هر سه ایستگاه رو به کاهش بوده است. نتایج دو آزمون لامبارد و پتیت نشان داد که بهترتیب 76% و 96% از پارامترها دارای نقطه شکست بودند. همچنین آزمون لامبارد نشان داد که بهترتیب 20 و 63 درصد از پارامترها یک تغییر ناگهانی و تدریجی را تجربه کردند. از جمله دلایلی که میتوان برای علت وقوع نقطه شکست نام برد، تغییر غلظت پارامترها بهدلیل پدیدههای حدی از جمله خشکسالیهای اواخر دهه 70 و اواسط دهه 80 است.https://idj.iaid.ir/article_68424_311360f465688acb32c91e7dc4f8fa96.pdfانجمن آبیاری و زهکشی ایراننشریه آبیاری و زهکشی ایران2008-794212220180622Investigation the effect of different magnetized water intensities on quantitative and qualitative yield of radishبررسی تاثیر شدتهای مختلف آب مغناطیسی بر عملکرد کمی و کیفی گیاه تربچه47248068425FAمعصومهمتانتدانشجوی کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهدحسینبانژاددانشیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهدمصطفیقلی زادهاستاد گروه شیمی دانشکده علوم، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهدمرتضیگلدانیدانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهدJournal Article20171230Water shortages and over-exploitation of underground reservoirs have led to a reduction in water quality and quantity. Due to the increased efficiency of magnetized water based on the positive effects on plants, the present study was conducted to investigate the effect of various intensity magnetized water on radish plants yield in a research greenhouse of Ferdowsi University of Mashhad in 2017 as a completely randomized design a factorial with seven Treatments and three replications was performed. Treatments included ordinary water as control, magnetized water with intensities of 0.633, 0.367 and 0.12 Tesla, and two frequencies of 50 and 30 Hz. The results showed that magnetized water with an intensity of 0.633 Tesla and a frequency of 50 Hz could be selected as superior treatment because it increased 48% in shoot fresh weight, 42% in shoot dry weight, 53% in fresh weight tuber, 35% in dry weight of tuber, 46% in tuber mass, 50% in tuber circumference and 18% in chlorophyll a in 5% level compared to treatment. In general, the results showed that magnetized water had a significant and positive effect on the factors studied, as well as changes in the intensity of the magnetizad field could have different effects.کمبود آب و بهرهبرداری بیشاز حد از مخازن زیرزمینی منجر به کاهش کمی و کیفی آب شده است. با توجه به افزایش کارایی آب مغناطیسشده، مبنیبر تاثیر مثبت روی گیاهان، پژوهش حاضر به منظور بررسی اثر شدتهای مختلف آب مغناطیسی بر عملکرد گیاه تربچه در گلخانه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد در سال 1396 به صورت طرح کاملا تصادفی یک فاکتوریل با هفت تیمار و در سه تکرار اجرا شد. تیمارها شامل آب معمولی بهعنوان شاهد، آب مغناطیسی با شدتهای 633/0، 367/0 و 12/0 تسلا و شدت جریان عبوری آب با دو فرکانس 50 و 30 هرتز انجام شد. نتایج نشان داد که آب مغناطیسی با شدت 633/0 تسلا و با فرکانس 50 هرتز را میتوان بهعنوان تیمار برتر انتخاب کرد زیرا باعث افزایش %48 در وزن تر اندام هوایی، %42 در وزن خشک اندام هوایی، %53 در وزن تر غده، %35 در وزن خشک غده، %46 در حجم غده، %50 در محیط غده و %18 در کلروفیل a در سطح %5 نسبت به تیمار شاهد شده است. به طور کلی نتایج نشان داد که آب مغناطیسی اثرات معنیدار و مثبتی بر فاکتورهای مورد مطالعه داشته است، همچنین تغییر در شدت میدان مغناطیسی نیز میتواند تاثیرات متفاوتی برجای بگذارد.https://idj.iaid.ir/article_68425_a9f9ef04f6c8bcc449084e0cc4183cf7.pdfانجمن آبیاری و زهکشی ایراننشریه آبیاری و زهکشی ایران2008-794212220180622Experimental study of mulch effect on distribution of soil moisture and salt in Fallow Seasonمطالعه آزمایشگاهی اثر مالچ بر توزیع رطوبت و املاح در خاک خارج از فصل کشت48149068426FAشیماکریمیدانش آموخته کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)، قزوینهادیرمضانی اعتدالیاستادیار گروه مهندسی آب، دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران0000-0002-4840-0201پیماندانش کار آراستهدانشیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)، قزوینJournal Article20180101In arid and semi-arid areas during fallow seasons, saline groundwater movement toward soil surface not only leads to soil moisture loss, but also leads to accumulation of salts in the soil salinity. In this study in order to examine the effects of mulch on soil moisture and salinity in fallow season, two laboratory model with 1×1×0.5 m which underground saline water was injected by using subsurface drainage to its soil was used. Part of soil surface was covered with wheat straw. During the 122-day simulation period, moisture and salinity were measured with HH2 sensors in three locations and five depths (10, 20, 30, 40 and 50 cm), soil samples were taken from the same locations and extraction saturate was measured. The Duncan’s test and t test are used for mean comparisons. Salinity of 0-20 cm depth in the control treatment has increased two times compared to the mulch treatment. In the final twenty days, humidity of 0-10 cm depths of mulch treatment was more than control and this difference was significant at the 5% level. So using of mulch in fallow season with the high groundwater table, it prevents the salinity of the soil surface layer.در مناطق خشک و نیمهخشک در طول دوره آیش حرکت آب زیرزمینی شور توسط نیروی مویینگی به سطح خاک نه تنها منجر به کاهش رطوبت خاک خواهد شد بلکه املاح نیز در سطح خاک تجمع مییابند که موجب شوری خاک میگردند. در این پژوهش برای بررسی تاثیر مالچ بر رطوبت و شوری خاک در خارج از فصل کشت، از دو لایسیمتر آزمایشگاهی به طول 1 متر، عرض 5/0 متر و ارتفاع 1 متر که آب شور زیرزمینی توسط زهکشهای زیرسطحی به خاک آن تزریق میشد استفاده گردید. سطح خاک یکی از مدلها با کاه و کلش گندم پوشانده شد. طی دورهی شبیهسازی 122 روزه مقادیر رطوبت و شوری توسط سنسور دستگاه HH2 از پنج عمق پروفیل خاک (10، 20، 30، 40 و 50 سانتیمتر) و در سه موقعیت اندازهگیری شده و در پایان دوره نمونههای خاک از همان نقاط برداشته و مقدار شوری عصاره اشباع سنجیده شد. برای مقایسه میانگینها در هر تیمار و برای مقایسه میانگینهای هر تیمار با یکدیگر از آزمون t استفاده شد. نتایج نشان داد شوری عمقهای 0 تا 20 سانتیمتر در تیمار کنترل نسبت به تیمار مالچ حدود دو برابر افزایش یافته است. در بیست روز پایانی دوره اندازهگیری، رطوبت عمق 0 تا 10 سانتیمتر در تیمار مالچ نسبت به شاهد بیشتر و این اختلاف در سطح 5% معنیدار بود. بنابراین استفاده از مالچ خارج از فصل کشت در مناطق با سطح ایستابی بالا مانع از شوری لایه سطحی خاک خواهد شد.https://idj.iaid.ir/article_68426_05c4a81e2dc88cb87f92c878d0d6dfb1.pdfانجمن آبیاری و زهکشی ایراننشریه آبیاری و زهکشی ایران2008-794212220180622Application of AHP method for optimization of nonlinea multi - criteria water allocation of reservoirs in terms of equality and efficiency criteria (case study: water allocation of reservoir of Givi dam)استفاده از روش AHP در بهینهسازی چند معیاره غیرخطی تخصیص آب مخازن با لحاظ معیارهای برابری و کارایی (مطالعه موردی: تخصیص آب مخزن سد گیوی)49150268427FAمحمد تقیاعلمیاستاد دانشکده فنی دانشگاه تبریز0000-0002-5845-9776حمیدفضائلیدانشجوی دکتری مهندسی عمران – آب، دانشگاه تبریزJournal Article20170917The allocation of water reservoirs with three basic conditions, equality, efficiency and sustainability is a prerequisite for sustainable development. Due to the limited availability of renewable water sources at the river basin level and the increasing demand for water in various uses (agriculture, domestic, industry and the environment) due to population growth and competition over resource use, the need to pay attention to The allocation of water resources has increased, and this calls for attention to different ways of optimizing water resources allocation. Therefore, in this research, we have tried to provide a model that can consider different criteria for water allocation, especially two basic criteria of justice and efficiency, and to comply with different environmental criteria.The new constructed dam of Givi With a normal volume of 54 million cubic meters is located in the catchment area of the Givi Chai River With an area of about 600 square kilometers from the subbasins of the Ghezel Ozan River and due to the fact that the dam's irrigation network has not been constructed and reservoir allocation details are not known yet, In this study, we tried to provide a model for the sustainable development of the area by paying attention to the agricultural and industrial potential of the region, as well as the needs of domestic in the present and in the 20 years horizons.The output of the model was obtained for various coefficients for the objective functions (efficiency and equity) and the results were shown by increasing the coefficient of efficiency function and reducing the function of justice (the function of Gini) and finally, using the AHP method and obtaining the Paired Comparison matrix, The optimal model and thus the coefficients of optimal efficiency and equity functions were calculated. The results show that the coefficients of the target functions (0.6 and 0.4) are optimal for the functions of efficiency and equity, respectively. And in fact it's a global optimum point.تخصیص آب مخازن با سه شرط اساسی، برابری، کارآمدی و پایداری از ملزومات توسعه پایدار است. با توجه به محدود بودن منابع آب تجدیدپذیر در سطح حوضه رودخانهها و نیز افزایش تقاضا برای آب در مصارف مختلف (کشاورزی، شرب، صنعت و محیط زیست) در اثر افزایش جمعیت و نیز رقابت بر سر استفاده از منابع، ضرورت توجه به مباحث تخصیص منابع آب افزایش یافته است. این امر لزوم توجه به روشهای مختلف بهینهسازی جهت تخصیص منابع آب را دو چندان میکند. بنابراین در پژوهش حاضر سعی شد تا مدلی ارایه گردد که بتواند معیارهای مختلف تخصیص آب بهخصوص دو معیار اساسی عدالت و کارایی در نظر گرفته شود و در کنار آن معیارهای مختلف زیست محیطی رعایت گردد. در حوضه آبریز مورد مطالعه، رودخانه گیوی چای با مساحت حدود 600 کیلومترمربع از زیر حوضههای اصلی رودخانه قزلاوزن میباشد مخزن سد جدید گیوی با حجم نرمال 54 میلیون مترمکعب در این حوضه واقع شده است و با توجه به اینکه شبکه آبیاری سد مزبور احداث نشده و جزئیات تخصیص مخزن سد فعلا مشخص نیست در این مطالعه سعی شد با بررسی اراضی پاییندست سد مذکور و با توجه به پتانسیلهای کشاورزی و صنعت در منطقه و همچنین نیازهای شرب در حال حاضر و در افق 20 ساله، مدلی ارایه گردد که به توسعه پایدار منطقه کمکی شایان توجه نماید. خروجی مدل به ازای ضرایب مختلف برای توابع هدف( سود و عدالت) بدست آمد و نتایج با افزایش ضریب تابع سود و کاهش ضریب تابع عدالت (تابع جینی) نشان داده شد. در نهایت با استفاده از روش AHP و بدست آوردن ماتریس مقایسات زوجی، مدل بهینه و نتیجه ضرایب توابع سود و عدالت بهینه محاسبه گردید. نتایج نشان میدهد ضرایب توابع هدف (6/0و4/0) به ترتیب برای توابع سود و عدالت بهینهترین حالت خواهد بود و یک نقطه بهینه سراسری است.https://idj.iaid.ir/article_68427_bdffd8ee443a9507462b7015aa990494.pdf