بررسی اثر متقابل تنش های شوری و کم آبیاری بر برخی شاخص های مورفولوژیک و فیزولوژیک گیاه دارویی گل مغربی(Oenohera biennis L.)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجو- دانشگاه فردوسی

2 گروه علوم مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

3 استادیار گروه مهندسی آب، دانشگاه فردوسی مشهد

4 استاد گروه علوم باغبانی و مهندسی فضای سبز، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

گل‌مغربی از جمله گیاهان دارویی است که دارای پتانسیل بالایی برای تولید اسیدگامالینولنیک است که به عنوان یک واسطه در متابولیسم بدن انسان و سنتز پروستاگلاندی‌ها ضروری می‌باشد. به منظور ارزیابی تأثیر شوری و سطوح مختلف آبیاری بر روی صفات مورفولوژیک و فیزیولوژیک گیاه دارویی گل‌مغربی، آزمایشی گلدانی بصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با چهار تکرار در بهار سال 1397 در محیط ایستگاه هواشناسی دانشکده‌ی کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد انجام شد. فاکتورهای آزمایش شامل تیمارهای آبیاری در 4 سطح( 100، 85، 70 و 55 درصد ظرفیت زراعی) و تیمارهای شوری در 3 سطح(23/1، 4 و 8 دسی‌زیمنس بر متر) بودند. بر اساس نتایج این پژوهش، گیاه گل‌مغربی توانست تا قبل از گلدهی در تمامی سطوح، تنش‌های شوری و کم‌آبیاری را تحمل کند. ولی در مرحله گلدهی نتوانست تنش شوری در دو سطح 4 و 8 دسی‌زیمنس را تحمل کند، و از بین رفت. ارتفاع گیاه، قطر ساقه و تعداد شاخه‌های جانبی در اثر متقابل تنش‌ها، کمتر از تیمار شاهد شد، در حالی که طول و عرض برگ نسبت به تیمار شاهد افزایش نشان دادند. اثر ساده کم‌آبیاری بر نشت الکترولیت در سطح 01/0، و بر کلروفیل b و کارتنویید در سطح 05/0 معنی‌دار بود. کم‌آبیاری باعث افزایش تمامی پارامترهای فیزیولوژیکی نسبت به تیمار شاهد شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating of Salinity Stress and irrigation levels on some morphological and physiological Parameters of medicinal plant(Oenohera biennis L.)

نویسندگان [English]

  • azam gholamzadeh 1
  • Hossein Ansari 2
  • Seyed Majid Hasheminia 3
  • majid Azizi 4
1 Student - Ferdowsi University of Mashhad
2 Department of Water Sciences and Engineering, Ferdowsi University of Mashhad
3 Assistant Professor, Department of Water Sciences and Engineering, Ferdowsi University of Mashhad
4 Professor, Department of Gardening Faculty of Agriculture, Ferdowsi University of Mashhad
چکیده [English]

Evening Primrose is one of the medicinal plants that have a high potential for Gamma linolenic acid production, which is essential as an intermediary in human body metabolism and Prostaglandins synthesis. In order to determine the effect of Salinity Stress and irrigation levels on morphologic and physiological characteristics of Evening Primrose, a pot experiment was conducted as a factorial based on completely randomized design with four replications in spring of 2018 at the Meteorological Station of Faculty of Agriculture, Ferdowsi University of Mashhad. The experimental factors consisted of irrigation treatments in 4 levels (100, 85, 70 and 55% Field Capacity) and salinity treatments at 3 levels (1.23, 4 and 8 ds/m). According on the results of this study, Evening Primrose plant could tolerate salinity and deficit irrigation stress before flowering at all levels. However, at flowering stage, it could not withstand the salinity levels at 4 and 8 ds/m and disappeared. Plant height, stem diameter and number of lateral branches in the interaction of stresses were less than Control treatment, while leaf length and width increased compared to control treatment. Simple irrigation effect was significant on electrolyte leakage in 0.01 level, chlorophyll b and Carotenoid in 0.05 level. deficit irrigation increased all physiological parameters compared to control treatment.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Environmental stress
  • Drought
  • Flowering
  • Evening primrose
بروجردنیا، م.، بی‌همتا، م. ر.، عالمی سعید، خ. و عبدوسی، و. 1395. اثر تنش خشکی بر میزان پرولین، کربوهیدرات‌های محلول، نشت الکترولیت‌ها و محتوای آب نسبس لوبیا(Phaseolus vulgaris L.). فصلنامه علمی پژوهشی فیزیولوژی گیاهان زراعی. 29(8): 23 تا 41.
جامی الاحمدی، م.،کافی، م. و نصیری محلاتی. 1383. بررسی ویژگی‌های جوانه‌زنی بذر گیاه جارو در واکنش به سطوح مختلف شوری در محیط کنترل شده. مجله‌‌ی پژوهش‌های زراعی ایران، (2)2: 151 تا 160.
حضوری، آ. 1396. اثر تنش شوری و خشکی بر برخی خصوصیات مرفولوژیکی و فیزیولوژیکی گل‌مغربی(Oenothera biennis L). پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه گیلان.
رجبی، م.، قربانی، م. و جعفری مفیدآبادی، ع. 1393. بررسی اثر تنش خشکی بر میزان پرولین،قندهای محلول و فعالیت آنزیم‌های آنتی اکسیدانی گیاه دارویی(Oenohera biennis L.). نشریه‌ی اکوفیزیولوژی گیاهی ایران. 9: 205 تا 215.
سهرابی، ا. 1395. مطالعه نقش اسید سالیسیلیک، روش‌های برداشت و عوامل گرده‌افشان بر عملکرد بذر و روغن گل‌مغربی(Oenothera biennis L). پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه گرگان.
عزیزی، م.، نعمتی، ه.و آرویی، ح. 1392. بررسی سطوح مختلف ورمی کمپوست و تراکم کاشت بر میزان و اجزای روغن گیاه دارویی گل‌مغربی. نشریه‌‌ی پژوهش‌های زراعی ایران.11(4): 608 تا 617.
کریم‌زاده، ه.، نظامی، ا.، کافی، م. و تدین، م. ر. 1395. بررسی تغییرات هدایت روزنهای، دمای سایه انداز گیاهی و آب برگ ژنوتیپهای لوبیا چیتی در شرایط کم‌آبیاری. فصلنامه علمی پژوهشی فیزیولوژی گیاهان زراعی. 30(8). 105 تا 119.
گلدانی، م. و کشمیری، ا. 1394. تاثیر یون پتاسیم در مهار شوری گیاه دارویی گل‌مغربی. نشریه‌ی علوم باغبانی. 29(3) : 528 تا 536.
گیمدیل، ر.، عزیزی، م. و سوره، ش. 1390، بررسی تنش شوری بر جوانه­زنی گیاه دارویی گل­مغربی(Oenohera biennis L.)، همایش منطقه ای دانش محوری در مدیریت پایدار کشاورزی و منابع طبیعی.
Al ahl hal, S., Sabra, A, Alzuaibra, F., Rahman, M. and Gendy, A. 2016. Growth, yield and fatty acids respose of Oenothera biennis to water stress and potassium fertilizer application. International Journal of Pharmacy and Pharmaceutical Sciences. 8(4):77-82.
Anonymous. 2009. Chemical information review document for evening primrose oil (Oenothera biennis L.). U.S
Ashraf, M., and Foolad, M.R. 2007. Roles of glycine, betaine and proline in improving plant abiotic stress resistance. Environmental and Experimental Botany 59: 206-216.
Deng, Y. C., Hua, H. M., Li, J., and Lapinskas, P. 2001. Studies on the cultivation and uses of evening primrose (Oenothera spp.) in China. Economic botany, 55(1): 83-92.
Dietrich, W., Wagner, W. L., and Raven, P.H. 1997. Systematics of Oenothera section Oenothera subsection Oenothera (Onagraceae). Syst. Bot. Monogr. 50: 12-13.
Ghasemnezhad, A. 2007. Investigations on the effects of harvest methods and storage conditions on yield, quality and germination of evening primrose (Oenothera biennis L.) seeds. (Doctoral dissertation, Universitätsbibliothek Giessen).
Hall, I. V., Steiner, E., Threadgill, P., and Jones, R. W. 1988. The biology of Canadian weeds. 84. Oenothera biennis L. Can. J. Plant Sci. 68, 163–173.
Inze, D. and Montagu, M. V. (2000) Oxidative stress in plants. Cornaval l Great Britain.
Khan, A. N., R. H. Qurashi, N. Ahmad, and A. Rashid. 1995. Response of cotton cultivars to salinity at various growth development stages. J. Agric, 11: 729-31.
Lafitte, R. 2002. Relationship between leaf relative water content during reproductive stage water deficit and grain formation in rice. Field Crop Research. 76:165-174.
Larkunthod, P., Nounjan, N., Jonaliza, L., Toojinda, T., Sanitchon, J., Jongdee, B. and Theerakulpisut, P. 2018. Physiological Responses under Drought Stress of Improved Drought- Tolerant Rice Lines and their Parents. Notulae Botanica Horti Agrobotanici Cluj-Napoca. 46(2):679-687.
Lawlor, D. W. 2002. Limitation to photosynthesis water stressed leaves: stomata vs. metabolism and the role of ATP. Annals of Botany 89: 671.
Lichtenthaler, H.K., 1987. Chlorophylls and carotenoids: pigments of photosynthetic biomembranes. Methods in Enzymology. 148, 350-382.
Liu, Y., Hou, L Y., Jianq, Z p., Goa, W D., Zhu, Y. and Zhanq, H B. 2016. Effects of Ge-132 and GeO2 on seed germination and seedling growth of Oenothera biennis L. under NaCl stress. Environ Technol. 38(1): 85-93.
Mittler, R., Vanderauwera, S., Gollery, M. and Vanbreusegem, F. (2004) Reactive oxygen gene network of plants. Trends Plant Science 9: 490-498.
Mohammadi, R. and Haghparast, R. 2011. Effect of deficit- irrigation and nitrogen levels on yield and water use efficiency of sorghum and pearl millet(Pennisetum). Journal of Modern Science. 5: 101- 114.
Moosavi, S G., Seghatoleslami, M J., Jouyban, Z. and Ansarinia, E. 2012. Germination and growth parameters of seedlings of Oenothera biennis L. as affected by salinity stress. Technical Journal of Engineering and Applied Sciences. (2)5: 123-127.
Munns, R., Tester, M., 2008. Mechanisms of salinity tolerance. Annual Review of Plant Physiology. 59(1): 651-681.
Patricio, M., Camas-Anzueto, J. L., Sanchez-Alegría, A., Aguilar-González, A., Gutiérrez-Miceli, F., Escobar-Gómez, E., Voisin, Y., Rios-Rojas, C. and Grajales-Coutiño, R. 2018. Optical Method for Estimating the Chlorophyll Contents in Plant Leaves. Sesnsors. 18(2): 650-662.
Prevec, T., Šegatin, N., PoklarUlrih, N. and Cigig, B. (2013). DPPH assay of vegetable oils and model antioxidants in protic and aprotic solvents. Talanta, 109: 13-19.
Rudnick, d., Irmak, S. and Ray, C. 2017. Deficit Irrigation Management of Corn in the High Plants: A Review.
Salehi, M., M. Kafi, and A. Kiani. 2009. Growth analysis of kochia (Kochia scoparia (L.) schrad) irrigated with saline water in summer cropping. Pak. J. Botany, 41: 1861-1870.
Sikha, S., Sunil, P., Arti, J., Sujata, B., Navdeep, D. and Kranti, T. 2014. Effect of salt stress on seedling growth and survival of Oenother bennise L. International Research Journal of Environment Sciences. 3(9): 70-74.
Sikha. 2015. Morfhological, physiological and biochemical responses of Oenother bennis L. To water deficit and salinity stress in the Himalayan region.
Timoszuk, M., Bielawska, K. and Skrzydlewska, E. 2018. Evening Primrose(Oenothera biennis) Biological Activity Dependent on Chemical Composition. Antioxidant(Basel). 7(8): 1-11.
Zahoor Ahmad, Lapinkase, P., 1998. Evening primrose-A plant of Nutritional and pharmacological importance. Novel crops symposium, Islamabad