تعیین تناسب اراضی از نظر کاربرد سامانه‌های آبیاری قطره‌ای با استفاده از روش AHP در دشت زنجان- سلطانیه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

2 عضو هیئت علمی/ دانشگاه زنجان

3 شرکت مدیریت منابع آب ایران، تهران، ایران

چکیده

مصرف بی‌رویه آب در بخش کشاورزی منجر به کاهش منابع آب تجدید پذیر در ایران شده است. توسعه و مدیریت همزمان سامانه‌های نوین آبیاری یکی از راهکارهای مهم در جهت کاهش مصرف آب کشاورزی محسوب می‌گردد. در این پژوهش ابتدا با استفاده از فرآیند تحلیل سلسه مراتبی (AHP)، محدوده اراضی مستعد به منظور کاربرد آبیاری قطره‌ای در دشت زنجان تهیه شد. بدین منظور معیارهای انتخاب سامانه آبیاری قطره‌ای شامل خصوصیات کیفی آب، خصوصیات کمی و کیفی خاک، توپوگرافی، عوامل اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی با استفاده از فرآیند AHP مورد بررسی قرار گرفت. بر اساس نقشه‌های مکان‌یابی تهیه شده، حدود 45 درصد از اراضی محدوده مورد مطالعه در کلاس‌های مناسب و کاملاً مناسب، 25 درصد در کلاس متوسط و 30 درصد در کلاس نامناسب از نظر قابلیت اجرای آبیاری قطره‌ای طبقه‌بندی شدند. بررسی موقعیت طرح‌های اجرا شده نشان داد، 79 درصد از طرح‌ها در اراضی با کلاس مناسب و یا کاملاً مناسب و 21 درصد در اراضی با کلاس متوسط و یا نامناسب اجرا شده اند. بر پایه‌ی نتایج بدست آمده استفاده از روش AHP در انتخاب صحیح یک سامانه آبیاری با لحاظ نمودن معیارهای موثر می‌تواند مفید واقع گردد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Determination of Land Suitability for Drip Irrigation System Implementation Using AHP Method

نویسندگان [English]

  • Peyman Moradzadeh 1
  • Hassan Ojaghlou 2
  • Mohammad Ghabaei Sogh 3
1 Department of Water Science and Engineering, Faculty of Agriculture, University of Zanjan, Zanjan, Iran
2 faculty member/ University of Zanjan
3 Iran Water Resources Management Company, Tehran, Iran
چکیده [English]

Indiscriminate consumption of water in the agricultural sector has led to a decrease in renewable water resources in Iran. Simultaneous development and management of new irrigation systems is one of the important strategies to reduce agricultural water consumption. In the present study, land suitability classification map for drip irrigation was prepared using AHP method in the Zanjan plain. For this purpose, selection criteria for the installation of the drip irrigation systems including water quality factors, soil characteristics, topography, economic, social and cultural indicators were considered using the AHP process. Based on land suitability classification map, about 45% of the studied area were classified as suitable and highly suitable, 25% as moderately suitable and 30% as not suitable class for drip irrigation systems. Investigation of the implemented projects showed that 79% of the projects were performed in land with suitable or highly suitable classes and 21% in moderately suitable or not suitable land. The results of this study indicated that using AHP method could be useful in selecting the proper irrigation method by considering the effective criteria.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Feasibility
  • Zoning Map
  • LSI Index
  • Classification