ارزیابی عملکرد و اجزای عملکرد خیار گلخانه‌ای تحت روش و سطوح مختلف آبیاری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه مهندسی سیستم های کشاورزی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 گروه مهندسی آب، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران

3 گروه آموزشی مهندسی آب دانشگاه آزاد واحد کرمان

4 گروه علوم خاک، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران

چکیده

محدودیت منابع آب در بخش کشاورزی، لزوم استفاده از روش‌های کم‌آبیاری و مؤثر را نمایان می‌سازد. از طرف دیگر، کم‌آبیاری به‌عنوان یک عامل محدود کننده، رشد گیاه را تحت تأثیر قرار می‌دهد. لذا در این پژوهش، جهت مشخص نمودن اثر کم‌آبیاری تنظیم شده و آبیاری ناقص ریشه بر عملکرد و اجزای عملکرد خیار، آزمایشی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال 1396 در شهرستان جیرفت اجرا شد. در این تحقیق، پنج تیمار آبی شامل آبیاری کامل، کم‌آبیاری تنظیم شده و آبیاری ناقص ریشه در دو سطح 75 و 55 درصد آبیاری کامل مورد مقایسه قرار گرفتند. نتایج نشان داد که اعمال کم‌آبیاری سبب کاهش 9/15 تا 4/31 درصدی میزان آب مصرفی شد. بیشترین عملکرد محصول (6/257 تن در هکتار) در تیمار آبیاری کامل به‏دست آمد. عملکرد در سطح 75 درصد اعمال شده در آبیاری ناقص ریشه 9/248 تن در هکتار به‏دست آمد که اختلاف معنی‌داری با آبیاری کامل نداشت. همچنین، بیشترین بهره‌وری آب با میانگین 4/56 کیلوگرم بر متر مکعب، مربوط به سطح 75 درصد اعمال شده در آبیاری ناقص ریشه بود. این در حالی بود که عملکرد سطح 75 درصد اعمال شده در کم‌آبیاری تنظیم شده به‌رغم مصرف آب یکسان با آبیاری ناقص ریشه در همان سطح، 4/13 درصد کاهش یافت. لذا، سطح 75 درصد اعمال شده در آبیاری ناقص ریشه ضمن ممانعت از کاهش معنی‌دار عملکرد و صرفه‌جویی 25 درصدی آب، افزایش 9/12 درصدی بهره‌وری آب را نیز به‌همراه داشت که می‌توان آن را به‌عنوان تیمار برتر و راهکار مناسب برای مقابله با بحران آب و افزایش بازده آبیاری در کشت خیار گلخانه‌ای در منطقه جیرفت توصیه نمود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluation of yield and yield components of greenhouse cucumber under different levels and methods of irrigation

نویسندگان [English]

  • Abbas Hajipour 1
  • Hossein Babazadeh 2
  • Najmeh Yazdanpanah 3
  • Ebrahim Pazira 4
1 Department of Agricultural System Engineering, Science and Research Branch, Tehran, Iran
2 Department of Water Science and Engineering, Science and Research Branch, Tehran, Iran
3 Deparmnent of soil science, Kerman Branch, Islamic Azad University, Kerman, Iran
4 Department of Soil Science, Science and Research branch, Islamic Azad University, Terhran
چکیده [English]

Restrictions on water resources in agriculture highlight the need for effective and efficient irrigation methods. On the other hand, deficit irrigation as a limiting factor to affects plant growth. In order to study the effects of regulated deficit irrigation and partial root zone drying on yield and yield components of greenhouse cucumber. an experiment was conducted in Jiroft. The experiment treatments were arranged as randomized complete block design with three replications. The irrigation regimes consisted of full irrigation. regulated deficit and partial root zone drying irrigation (RDI75. RDI55). The results showed that deficit irrigation resulted in water saving at the rates of 15.9-31.4 percent. The highest yield (257.6 ton/ha) was produced by full irrigation. There was no significant difference between yield of full irrigation treatment and 75 percent water replacement in partial root zone drying. The highest water use efficiency was 56.4 kg/m3 was obtained in 75 percent water replacement in partial root zone drying. Also. despite the same water consumption of 75 percent water replacement in partial root zone drying and regulated deficit. yield was decrease 13.4 percent. Therefore. it can be concluded that 75 percent water replacement in partial root zone drying. which resulted in a non-significant decrease of yield and while resulting in a 25 percent decrease in water use and increased 12.9 percent of water use efficiency. which can be considered as a superior treatment and a suitable strategy to cope with the water crisis and increasing irrigation efficiency in greenhouse cucumber cultivation in Jiroft area. to move towards a sustainable agricultural system.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Drought stress
  • Jiroft
  • Leaf area index
  • Regulated deficit irrigation
  • Water productivity