ارزیابی آسیب‏پذیری آب زیرزمینی دشت آستانه-کوچصفهان با استفاده از مدل اصلاح شده NW-DRASTIC

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی منابع آب دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

2 استادیار گروه مهندسی آب دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

3 استادیار گروه مهندسی آب پردیس ابوریحان دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده

امروزه با افزایش جمعیت و رشد صنایع، کمبود آب به­عنوان یکی از مشکلات جوامع مطرح می­باشد. علاوه بر کمیت، کیفیت آب نیز از اهمیت ویژه­ای برخوردار است.  در این میان حفظ کیفیت آب­های زیرزمینی و ممانعت از آلودگی بیش­تر آن­ها بالاخص در مناطقی که آبخوان آسیب­پذیر  بالایی دارند اهمیت ویژهای دارد. بیش­تر کانال­ها در دشت آستانه – کوچصفهان بدون پوشش هستند که این عامل تلفات زیاد آب را در پی دارد. از سوی دیگر این تلفات  نقش به­سزایی در آلودگی آب زیرزمینی این منطقه دارد زیرا سطح ایستابی در این منطقه بالا است و زراعت عمده این منطقه زراعت آبی است.  در این مقاله تلاش شد میزان نشت از کانال­های خاکی با استفاده از نرم افزار seep w مشخص شود و با توجه به آن لایه شبکه ساخته شده و این پارامتر به­عنوان هشتمین پارامتر به پارامترهای دراستیک اضافه گردید. نتایج مدل متفاوت از حالت استاندارد بود. با مقایسه 2نقشه دراستیک استاندارد و دراستیک NW مشخص شد که میزان آسیب‏پذیری زیاد در نقشه دراستیک NW  برابر 9/ 7 درصد بوده ولی در نقشه دراستیک استاندارد برابر67/1 درصد است. برای صحت­سنجی و مقایسه دو نقشه از ضریب همبستگی R (بین شاخص آسیب‏پذیری و غلظت نیترات) استفاده شد که مقدار آن برای دراستیک استاندارد برابر 40 درصد و برای دراستیک NW برابر با 60 درصد بوده که نشان­دهنده این است که نقشه دراستیک NW از دقت بالاتری برخوردار است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Groundwater Vulnerability Assessment by the use of Drastic-Nw Modified model (Case study: Kuchesfehan-Astane plain).

نویسندگان [English]

  • Masoumeh Arezooman omidi langrudi 1
  • Abbas khashei siuki 2
  • Saman javadi 3
  • Seyed Reza hashemi 2
1 M.Sc. Student of Water Resoures Management, University of Birjand., Birjand., Iran
2 Assistant Prof of Water Engineering, Department. University of Birjand., Birjand., Iran
3 Assistant Prof of Water Engineering, Department. University Tehran, Abureyhan., Tehran., Iran
چکیده [English]

    Water shortage is one of the society's problems regarding to population increase and industries development nowadays. In addition to quantity, water quality is of special importance. The quality of groundwater and prevent further contamination, especially in areas where have highly vulnerable aquifers is particularly important .Most of the canals in the Kuchesfehan-Astane plain are no lining and this factor leads to more water waste. High water leakage has the main role of underground water pollution in this region because ground water level is high and the salient farming is the water farming in this region. This article attempts  to determine the rate of water leakage from  traditional irrigation canals by the Seep w software and regarding this the  network parameter was made and added to drastic parameters  as the 8th parameter. A new plan was drawn that presented better results  regarding to the standard drastic plan. It is realized that the vulnerability rate of NW drastic plan is about 7.9 percent but in the standard drastic plan is about  1.67 percent by the comparison of standard drastic plan and NW drastic plan.  Correlation coefficient was used for the appropriateness assessment and comparison of two plans (between vulnerability and nitrate density factors)  and it was about 40 percent for the standard drastic and 60 percent for the NW drastic that shows the high accuracy of NW drastic plan.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Standard drastic
  • Drastic-NW
  • Seep W leakage model
  • Network Irrigation and Drainage

آرزومندی،م . 1393 ارزیابی آسیب‏پذیری آبخوان با استفاده از دراستیک فازی (مطالعه موردی: دشت آستانه-کوچصفهان). پایان نامه کارشناسی ارشد منابع اّب دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند ص 120

بی نام، 1385. گزارش بررسی و تکمیل مطالعات بیلان هیدروکلیماتولوژی دشت آستانه-کوچصفهان، شرکت مهندسین مشاور کمند آب.

بی نام،1380 استاندارد آب شرب فیزیکی و شیمیایی. مرکز استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران شماره 1053

خاشعی سیوکی،ع.، قهرمان،ب و کوچک زاده،م. ١٣٩0. ارزیابی پتانسیل استحصال آب از آبخوان از روش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی فازی (مطالعه موردی: دشت نیشابور)، مجلهپژوهشآبایران، 5. 9: 180-171.

خدائی،ک.، شهسواری،ع.ا و اعتباری،ب. 1385. ارزیابی آسیب پذیری آبخوان دشت جوین به روش­های drastic  و GODS، زمین شناسی ایران، ۲. 4: 87-73.

خلقی،م و تاکی،ر. 1384. ارزیابی آسیب‏پذیری آب‏های زیرزمینی دشت قزوین، مجله زمین‏شناسی مهندسی، 1. 3:[h1] .

شاهرخ نیا،م.ع و زارع،ا. 1393. بررسی فنی و اقتصادی پوشش کانال­های آبیاری شهرستان داراب، نشریه آبیاری زهکشی ایران، 8.1: 52-44

Aller,L., Bennet,T., Leher,JH., Petty,RJ., Hackett,G., 1987. DRASTIC: a standardized system for evaluating ground water pollution potential using hydrogeological settings. EPA 600/2-87-035,622.

Almasri,M.N. 2008. Assessment   of   intrinsic vulnerability to contamination for Gaza coastal aquifer,Palestine. Journal of Environmental. Management.. [h2] 88: 577–593.

Gogu,R.C and Dassargues,A. 2000. Current trendsand future challenges in groundwater vulnerabilityassessment using overlay and index methods. Environtal.Geology. 39 .6: 549–559.

Kim,Y.J and Hamm,S. 1999. Assessment of the potential for groundwater contamination using the DRASTIC/EGIS technique, Cheongju area, South Korea. Hydrogeology Journal. 7: 35-227.

Lee,S. 2003. Evaluation of waste disposal site using the DRASTIC system in Southern Korea. Journal of Korean Society Groundwater Environ. 3.2:101–109.

US-EPA. 1993. A review of methods for assessing aquifer sensivity and groundwater vulnerability to pesticide contamination, Report No,EPA 813-R-93-002-Washington DC.

Maxe,L and Johansson,P.O. 1998. Assessing groundwater vulnerability using travel time and specific surface area as indicators. Hydrogeology Journal 6: 441-449.