ﺑﺮرﺳﯽ تأﺛﯿﺮ اجرای طرح ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ نجات آب کشاورزی ﺑﺮ ﻣﯿﺰان آﮔﺎﻫﯽ و ﻧﮕﺮش افراد در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻮع بحران آب

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست و استاد مدعو گروه علوم و مهندسی آب دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 دانش‏آموخته کارشناسی ارشد گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

3 دانشجوی دکتری گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، همدان، ایران

4 کارشناس کمیته تحقیقات شرکت آب منطقه‌ای خراسان رضوی، مشهد، ایران

چکیده

امروزه با افزایش رشد جمعیت و افزایش مصرف آب، تاکید زیادی به فرهنگ‏سازی در اصلاح الگوی مصرف آب از طریق افزایش مشارکت افراد جامعه وجود دارد. بر این اساس شرکت آب منطقه‌ای خراسان رضوی به اجرای طرحی با عنوان نجات آب کشاورزی با مشارکت معلمین و دانش‌آموزان طی سال‌های 1388 الی 1392 در سطح مدارس استان خراسان رضوی اقدام نمود. در تحقیق حاضر با بررسی موارد آموزشی که در اختیار مجریان طرح قرار گرفته بود، پرسشنامه­ای به منظور اطلاع از دیدگاه‌های معلمین شرکت کننده در اجرای طرح تدوین و سپس به ارزیابی اثربخشی اطلاع‌رسانی و آموزش در رابطه با نجات آب پرداخته شد. بدین منظور تحلیل‌های آماری موضوعات مختلف مرتبط با اجرای طرح از جمله نگرش نسبت به صرفه‌جویی در مصرف آب، درک بحران آب و ضرورت اجرای طرح در سال‌های آتی با استفاده از آزمون‌های من- ویتنی و کروسکال-والیس صورت گرفت. نتایج نشان می‌دهد که این طرح باعث افزایش آگاهی شرکت‌کنندگان در زمینه بحران آب در استان خراسان رضوی شده‌است و اکثریت معلمین اجرای طرح را در سال‌های آتی پیشنهاد نموده‌اند. اجرای این طرح بیشترین اثربخشی (بیش از 91 درصد) را در نگرش معلمین نسبت به صرفه‌جویی در مصرف آب و فرهنگ‌سازی آن داشته‌است. ضمناً پیشنهاد می‌شود اجرای این طرح محدود به نجات آب کشاورزی باقی نماند و نجات آب در همه زمینه‌ها (کشاورزی، شرب، صنعت، محیط زیست) و از جهات مختلف کمی و کیفی مد نظر قرار گیرد. علاوه بر این پیشنهاد می­شود با شکل‌گیری تشکل‌های مردم نهاد و گروه‌های مردمی (کمپین) نجات آب، اصلاح الگوی صحیح مصرف آب به یک فرهنگ و مطالبه همگانی تبدیل شود. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigation on the Effects of Cultural Project of Implementation of Agricultural Water Saving on the Individual Knowledge and Attitudes in Relation to Water Crisis

نویسندگان [English]

  • Abolfazl Mosaedi 1
  • Nafiseh Hasanalizadeh 2
  • Mohammad Ghabaei Sough 3
  • Fatemeh Heiran 4
1 Professor, Faculty of Natural Resources and Environment and invited prof. of Dept of Water Eng., Ferdowsi University of Mashhad., Mashhad., Iran
2 Former M.Sc. ُStudent, Department of Water Engineering, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources., Gorgan., Iran
3 PhD. Candidate, Department of Water Engineering, Faculty of Agriculture, Bu-Ali Sina University., Hamedan., Iran
4 Expert of research committee, Khorasan Razavi Regional Water Company ., Mashhad., Iran
چکیده [English]

Regarding to the increasing population growth and water consumption, there is a highly emphasis on making culture in modification of water consumption pattern via individual community participating. According to this, the Water Regional Company of Khorasan Razavi organized and performed a cultural project entitled agricultural water saving with participation of teachers and students in the schools of Khorasan Razavi province between 2009 to 2013 years. For this purpose by examination the learning cases which provided for design manager, a questionnaire was designed to determine the views and opinions of teachers who participated in the project. The aim of this paper is to investigate the effect of awareness and learning along with this project. The statistical analysis of various subjects in relation to performance of this design including attitude to saving of water consumption, understanding water crisis and the necessity of project performance in the coming years were performed with the Mann-Whitney and Kruskal-Wallis tests. The results show that the project implementation leads to increasing the participant knowledge of water crises and majority of them have suggested the implementation of project in future years. Furthermore, the highest effect of project (more than 91 percent) are occurred in teacher attitude to saving of water consumption and development of culture. It is recommended that the implementation of this project was not restricted only to agricultural water saving but it should be extended to other fields such as industry and environment (even quantity and quality futures of water). In addition, the formation of non-governmental organizations (NGOs) and campaign to save water, is recommended. It can reform the correct pattern of water consumption to a culture and become a public demand. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • awareness
  • Water Saving
  • Reducing Water consumption
  • Consumption Pattern Modification
  • Reform Culture of Water Consumption
  • Khorasan Razavi Province
افخمی،ح. 1385. بررسی تأثیرات فعالیت‏های مروجان فرهنگ مصرف بهینه آب بر میزان آگاهی و نگرش دانش‏آموزان در ارتباط با موضوع آب.
بهرامی،م.، شاهدی،ک و زبرجانی،م. 1390. توسعه پایدار منابع آب و نقش مشارکت مردمی. مجموعه مقالات چهارمین کنفرانس مدیریت منابع آب ایران، تهران، دانشگاه صنعتی امیرکبیر.
جبارلوی شبستری،ب. 1387. بررسی علل نیازمندی برنامه‏های آموزش همگانی مدیریت تقاضای آب در حوزه کودک و نوجوان، به آگهی‏های خدمت عمومی تلویزیونی با قالب انیمیشنی. مجموعه مقالات سومین کنفرانس مدیریت منابع آب ایران، دانشگاه تبریز.
حسنعلی‏زاده،ن. 1392. بررسی تغییرات زمانی مکانی بارش در استان گلستان. پایان­نامه کارشناسی‏ارشد دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گروه مهندسی آب. 88 ص.
خطیری،خ.، حسام،ر و رفیعی،ن. 1393. نقش مشارکت مردمی در بحران کم آبی از دیدکارشناسان. همایش ملی راهکارهای پیش روی بحران آب در ایران و خاورمیانه، شیراز.
رضایی‏پژند،ح. 1380. کاربرد آمار و احتمالات در منابع آب.انتشارات سخن‌گستر. 441 ص.
رهنما،ح.، مودی،ص و اکبری،غ. 1393. راهکارهای فرهنگی و مدیریتی در کنترل بحران آب. همایش ملی راهکارهای پیش روی بحران آب در ایران و خاورمیانه. شیراز.
صفرراد،ط.، فرخی،ح.، عزیزی،ا و عباس‏پور،ا. 1392. تجزیه و تحلیل تغییرات بارش زاگرس مرکزی با استفاده از روش‏های زمین‏آمار. مجله جغرافیا و توسعه، 31، 164-149.
مریدسادات،م.، مریدسادات،پ.، آزم،ن و فایضی‏زاده،ژ. 1390. نقش آموزش بر کاهش مصرف آب با محوریت زن روستایی (ضرورت آموزش زنان روستایی در مدیریت بهینه آب کشاورزی). مجموعه مقالات چهارمین کنفرانس مدیریت منابع آب ایران، تهران، دانشگاه صنعتی امیرکبیر.
مظفری،ج.، میرموسوی،ح و خسروی،و. 1391. ارزیابی روش‏های زمین‏آمار و رگرسیون خطی در تعیین توزیع مکانی بارش استان بوشهر. مجله جغرافیا و توسعه، 27 .10: 76-63.
یزدان‏داد،ح و مظلوم،ز. 1388. بررسی عوامل مؤثر بر الگوی مصرف آب و بهینه‏سازی آن در بخش خانگی (مطالعه موردی شهر مشهد). مجموعه مقالات سومین همایش ملی آب و فاضلاب (با رویکرد اصلاح الگوی مصرف)، اسفند 1388.
Butler,E., O’Neil,E., Tabb,Z., Mwebe,E., Mukadde,J., Jim,P., Godkin,M.A., Savageau,A., Ahmed,S and Wolfe,A. 2012. Evaluating the Efficacy of Training Programs for Community Health Workers in Rural Uganda. Senior Scholars Program. Worcester.
Carrico,A.R and Riemer,M. 2011. Motivating Energy Conservation In The Workplace: An evaluation of the use of group-level feedback and peer education, Journal of environmental psychology. 3.1: 1–13.
Chu,J., Xia,J., Xu,C., Li,L and Wang,Z. 2010. Spatial and temporal variability of daily precipitation in Haihe river basin, 1958–2007. Journal of Geographical Sciences. 20.2: 248-260.
Chuang,S.F. 2013. Evaluating training and development practices in Taiwan: challenges and opportunities‏. Human Resource Development International. 16.2: 230-237.
Falissard,B. 2012. psy: Various Procedures Used in Psychometry. R ackage version 1.1. http://CRAN.R project.org/package=psy
Henggeler,S., Chapman,J., Rowland,M., Sheidow,A and Cunningham,p. 2013. Evaluating training methods for transporting contingency management to therapists. Journal of Substance Abuse Treatment. 45.5: 466–474.
Hothorn,T., Hornik,k., van de Wiel,M.A and Zeileis,A. 2008. Implementing A Class Of Permutation Tests: The coin Package. Journal of Statistical Software 28.8: 1-23.
Kang,N.N., Cho,S.H and Kim,J.T. 2012. The Energy-Saving Effects Of Apartment Residents’ Awareness And Behavior, Journal of Energy and Buildings. 46: 112–122.
Kolanisi,U., Venter,M and Green,M. 2015. Education and Training Program to Change Consumer Attitudes towards Rural Water Service: A Transmission Learning Process. Journal of Hum Ecology. 49.1-2: 103-110.
Mutua,F and Kuria,D. 2012. A comparison of spatial rainfall estimation techniques: A case study of Nyando river basin Kenya. Journal of Agriculture, Science and Technology. 14.2: 149-165.
R Core Team. 2014. R: A language and environment for statistical computing. R Foundation for Statistical Computing, Vienna, Austria. URL: http://www.R-project.org/.
Weesakul,U and Lowanichchai,S. 2005. Rainfall forecast for agricultural water allocation planning in Thailand. Thammasat International Journal of Science and Technology. 10.3: 18-27.
Wickham,H. 2011. The Split-Apply-Combine Strategy for Data Analysis. Journal of Statistical Software. 40.1: 1-29. URL http://www.jstatsoft.org/v40/i01/.
Willis,R.M., Stewart,R.A., Giurco,D.P., Talebpour,M.R and Mousavinejad,A. 2013. End Use Water Consumption in Households: impact of socio-demographic factors and efficient devices. Journal of Cleaner. 60: 107–115.