برآورد ریسک خشکسالی در سیستم‌های منابع آب (مطالعه موردی: زیر حوضه زرینه‌رود)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

2 دانشیار دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

3 استادیار دانشکده کشاورزی دانشگاه اراک، اراک، ایران

4 استادیار دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

چکیده

سیستم­های پایش و تعریف اقدامات تسکین از ارکان اصلی هر طرح مدیریت خشکسالی است و ارتباط مناسب بین این دو می‎تواند یک برنامه مدیریتی را در اجرای به موقع و موثر عملیات تسکین یاری کند. بنابراین در تحقیق حاضر سعی شده است چنین سیستمی با بکارگیری رویکرد احتمالاتی طراحی شود. در این رویکرد، آستانه‎های هشدار خشکسالی بر اساس حجم ذخیره مخزن و به صورت احتمالاتی تعریف می­شوند. به منظور برآورد آن­ها، یک مدل ساده شده از سیستم منابع آب زیر حوضه زرینه­رود آماده و شبیه­سازی­های کوتاه مدت با استفاده از سری زمانی 85-1355 در نرم افزار ویپ انجام شد. مقادیر آستانه با در نظر گرفتن احتمال وجود کمبود معینی از تقاضا تا یک افق زمانی مشخص، تعیین گردید. نتایج بدست آمده از نمودار­های حجم- کمبود- ریسک در منطقه مطالعاتی نشان داد سطوح هشدار را می­توان بین منحنی کمبود 15% و ریسک 25% با بیش­ترین حجم مخزن و منحنی کمبود 30% و ریسک 70% با کم­ترین حجم مخزن در نظر گرفت. همچنین نمودار­های حجم- ریسک-کمبود نشان می­دهند که به ازای حجم 108 میلیون متر مکعب در تمامی ماه­های سال با احتمال 70%، کمبودی بیش­تر یا مساوی با 654 میلیون متر مکعب تا یک سال آینده رخ خواهد داد.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Mitigation of Drought Effects on Water Supply Systems (Case Study: zarinehrod basin)

نویسندگان [English]

  • Mahdeyeh Farshadmehr 1
  • Mehdi Meftahe halaghi 2
  • Mahnoush Moghaddasi 3
  • Khalil Ghorban 4
  • Abotaleb Hezarjaribi 4
1 Graduate of Water Engineering, Gorgan University of Agricultural Science and Natural Resources., Gorgan., Iran
2 Associate Professor of Water Engineering Department., Gorgan University of Agricultural Science and Natural Resources., Gorgan., Iran
3 Assistance Professor of Water Engineering, College of Agriculture, Arak University., Arak., Iran
4 Assistance Professor of Water Engineering Department., Gorgan University of Agricultural Science and Natural Resources., Gorgan., Iran
چکیده [English]

Systems monitoring and mitigation measures defined in the main component of drought management plan and link between these two can be a timely and effective implementation of program management in relief operations to help. This study is an attempt to design such a system with the use of a probabilistic approach. In this approach, drought alert thresholds based on reservoir storage volume and the probabilities are defined. A simplified model of the water resources system is built to assess the threshold values and the management rules. short term simulations are carried out using the software package WEAP. Threshold values are identified considering the probability to assure a given fraction of the demand in a certain time horizon. The results of reservoir-deficit/risk curves in the study area showed, Alert levels Can be considered Between the curve risk 25% and deficit 15% and the curve risk 70% and deficit 30%. Also the reservoir-deficit/risk curves show that in each month of the year, for volume of 108 million cubic meters, deficit greater than or equal to 654 million cubic meters until the next year will occur.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Drought alarm
  • Drought Management
  • Probabilistic systems
  • Zarine dam
زارع­زاده،م.م و مرید،س. 1389. تخصیص منابع آب حوضه آبریز قزلاوزن- سفیدرود تحت تاثیر تغییر اقلیم با به کار­گیری رویکرد ورشکستگی در حل اختلافات. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس، ص35-27.
هاشمی،س.ع.ا.1390. برقراری ارتباط بین سیستم‌های پایش خشکسالی و اقدامات مدیریتی در مدیریت خشکسالی سیستم منابع آب زرینه‌رود. پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس.
غلام­زاده،م.، مرید،س و دلاور،م. 1390. استفاده از سیستم هشدار سریع خشکسالی برای بهره برداری مخزن سد زاینده رود. مجله علوم آب و خاک (علوم و فنون کشاورزی و منابع طبیعی). 15.56: 47-35.
Garrote,L., Martin-Carrasco,F., Flores-MontoyaF and Iglesias,F. 2007. Linking Drought Indicators to Policy Actions in the Tagus Basin Drought Management Plan. Water Resources Management. 21:873–882
Huang,W.C and Chou,C.C. 2008. Risk-based drought early warning system in reservoir operation. Advances in Water Resources. 31: 649–660.
Nicolosi,V., Cancelliere,A and Rossi,G. 2009. Reducing risk of shortages due to drought in water supply systems using genetic algorithms. Journal of Irrigation and Drainage, 58: 171-188.
Palmer,R., Eum,H and Kim,Y.O. 2011. Optimal Drought Management Using Sampling Stochastic Dynamic Programming with a Hedging Rule.
Rossi,G., Garrote,L and Caporali,E. 2012. Definition of risk Indicators for Reservoire Management Optimization. Water Resources Management. 26:981-996
Westphal,K.S., Laramie,R.L., Borgatti,D and Stoops,R. 2007. Drought Management Planning with Economic and Risk Factors. 133(4): 351-362.