برآورد تبخیرتعرق و نیاز آبی محصولات زراعی در مناطق با تنوع اقلیمی و ارتفاعی (مطالعه موردی: استان قم)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه احیا مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 گروه مهندسی آب دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)

3 کارشناس ارشد آبیاری و زهکشی

چکیده

برآورد نیاز آبی محصولات زراعی در مناطقی مانند استان قم که دارای تنوع اقلیمی و ارتفاعی بوده و تراکم شبکه ایستگاهی کمی دارند همواره با مشکل روبرو بوده است. در این مطالعه به برآورد نیاز آبی محصولات زراعی مهم در این استان پرداخته شد. پارمترهای اقلیمی با استفاده از روابط رگرسیونی استخراج شده نسبت به ارتفاعات موجود در هر محدوده اصلاح شد و نیاز آبی خالص در هر محدوده در طبقات ارتفاعی مختلف محاسبه شد. نتایج نشان داد که نیاز آبی خالص همه‌ی محصولات مورد بررسی در محدوده ساوه بیشترین مقدار را دارد. همچنین در محصولات پاییزه (گندم، جو و کلزا)، کمترین نیاز آبی خالص در محدوده گرمسار و در بین محصولات بهاره (پنبه، یونجه و ذرت علوفه‌ای) در محدوده ساوه-تفرش مشاهده می‌شود. میانگین نیاز آبی خالص سالانه‌ی گندم، جو و کلزا در محدوده‌ی ساوه به ترتیب برابر 7/743، 3/647 و 7/743 میلیمتر است که بیشتر از محدوده‌ی گرمسار می‌باشد. این مقدار برای پنبه، ذرت علوفه‌ای و یونجه در محدوده‌ی ساوه به ترتیب برابر 5/811، 7/435 و 1/875 میلیمتر است که بیشتر از محدوده‌ی ساوه-تفرش می‌باشد. پیشنهاد می‌شود از کشت محصولات پاییزه در محدوده ساوه به دلیل میزان آب مجازی بالاتر اجتناب و بیشتر محصولات بهاره کشت شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Estimation of crop evapotranspiration and water requirement over different agro-climatic conditions (Case study: Qom province)

نویسندگان [English]

  • Khaled Ahmadaali 1
  • Abbasali Pourmohseni 3
1 Assistant Professor in Irrigation and Drainage Engineering, Department of Arid and Mountainous Regions Reclamation, College of Agriculture and Natural Resources, University of Tehran ., Tehran., Iran
3 MSc in Irrigation and Drainage Engineering
چکیده [English]

Estimates of water requirement in areas such as Qom province have always been a difficult task due to their different agro-climatic zones and latitudinal ranges, and low density of weather station network. In this study, estimation of evapotranspiration and water requirement of major crops was studied in Qom province. Initially, the studied area was divided into four sub-areas of Qom, Saveh-Tafresh, Saveh and Garmsar which have different climatic conditions. Then, the climate parameters were amended using the obtained regression equations from the elevations in each sub-area and the net irrigation requirement was calculated in each sub-area at various altitudes. The results showed that the amount of net irrigation requirement of all selected crops in Saveh was higher than other zones. The minimum net irrigation requirement of winter (wheat, barley, and canola) and spring (cotton, alfalfa, corn) crops was in the Garmsar and Saveh-Tafresh zone, respectively. Average net irrigation requirement of wheat, barley and canola in Saveh zone was 743.7, 647.3 and 743.7 mm more than Garmsar zone, respectively. This amount for cotton, corn and alfalfa in Saveh was 811.5, 354.7 and 1.875 mm more than Saveh-Tafresh zone, respectivelyIt was concluded that cultivation of winter crops in Saveh zone is not suitable due to higher virtual water compared to other areas and cultivation of spring crops is recommended in this zone.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Effective Rainfall
  • Penman-Monteith FAO 56
  • crop coefficients
  • spring and winter crops