طراحی شبکه پایش ایستگاه های باران سنجی با استفاده از تئوری بی نظمی (مطالعه موردی: حوضه دریاچه ارومیه)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

2 دانشیار گروه ع وم و مهندسی آب دانشگاه بیرجند

3 استادیار گروه ع وم و مهندسی آب دانشگاه بیرجند

4 دانشجوی دکتری منابع آب، دانشگاه بیرجند

چکیده

طراحی سامانه­های پایش کیفی و کمی منابع آب همواره به عنوان یکی از موضوعات پیچیده در زمینه منابع آب و محیط زیست مطرح بوده است. طراحی این سامانه­ها برای دستیابی به اطلاعات پایه کمی و کیفی صورت می­گیرد، در حالی که فرآیند طراحی خود نیازمند این اطلاعات پایه است. منطقه مورد مطالعه در این تحقیق حوضه آبریز دریاچه ارومیه واقع در شمال غرب کشور می­باشد. آنتروپی در لغت به معنای بی‌نظمی است. در این تحقیق از تئوری آنتروپی جهت پایش شبکه باران‌سنجی در دوره آماری 2011-1984 استفاده شده است. هم­چنین جهت بررسی روند تغییرات پارامترهای مورد بررسی از آزمون من – کندال اصلاح شده استفاده گردید. نتایج حاصل از بررسی روند تغییرات مقادیر بارش سالانه حوضه دریاچه ارومیه نشان داد که تغییرات مقادیر بارش در این حوضه در طی دوره آماری مورد بررسی در مقیاس سالانه کاهشی بوده است. جهت بررسی و پایش شبکه باران‌سنجی با استفاده از تئوری بی­نظمی از روش رگرسیون بردار پشتیبان جهت تخمین مقادیر بارش استفاده شد.  نتایج بررسی  مقادیر شاخص آنتروپی در سطح آبخوان نشان داد که تنها 4/1 درصد سطح حوضه مورد بررسی دچار کمبود شدید اطلاعات می­باشد که احداث ایستگاه جدید در این منطقه را طلب می­کند. اما از آنجایی که بیش از 90 درصد سطح حوضه از نظر انتقال اطلاعات در شرایط مازاد و نسبتاً مازاد قرار دارد، لذا منطقه مورد مطالعه از پایش نسبتاً خوبی برخوردار می­باشد.  به­طور کلی نتایج بیانگر بالا بودن دقت روش بهینه شده رگرسیون بردار پشتیبان در برآورد مقادیر بارش سالانه ایستگاه­های باران‌سنجی موجود در حوضه دریاچه ارومیه بود. نتایج رتبه­بندی ایستگاه­های موجود در منطقه مورد مطالعه نشان داد که ایستگاه­های ژارآباد، باداملو و

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Designing Monitoring Network for Rain Gauge Stations Using Irregularity Theory (Case Study: Urmia Lake Basin)

نویسندگان [English]

  • Ali Shahidi 1
  • Abbas KhasheiSiuki 2
  • Yusof Ramazani 3
  • Mohammad Nazeri-Tahrudi 4
1 Associateprofessor Department Water Engineering University of Birjand ., Birjan., Iran
2 Associate Professor, Sciences and Water Engineering Department, Faculty of Agricultural, Birjand University. Iran
3 Assistant Professor, Sciences and Water Engineering Department, Faculty of Agricultural, Birjand University. Iran
4 Ph.D. Student of water Resources Management, Sciences and Water Engineering Department, Birjand University