اولویت بندی مکان مناسب احداث سد زیرزمینی با AHP در حوزه آبخیز کجیبد- بالاقلی شهرستان گرمه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد آبخیزداری دانشگاه گنبدکاووس. کارشناس جنگل و مرتع اداره منابع طبیعی سوادکوه

2 استادیار گروه آبخیزداری دانشگاه گنبد کاووس

3 استادیار گروه محیط زیست دانشگاه بیرجند

چکیده

در این پژوهش با تلفیق سامانه اطلاعات جغرافیایی و سامانه پشتیبانی تصمیم گیری، مناسب­ترین مناطق برای احداث سد زیرزمینی شناسایی شد. این سیستم پشتیبانی برای حوزه آبخیز کجبید–بالاقلی از شهر گرمه استان خراسان­شمالی در سه مرحله مورد استفاده قرار گرفت. در مرحله اول با حذف معیارهای نامناسب شامل آبراهه­های رده 1 و 2، شیب بالای 6 درصد، زمین­شناسی شامل پادگان­های آبرفتی کهن، کاربری­اراضی شامل مناطق مسکونی، گسل، قنات، چاه و چشمه مناطق دارای پتانسیل برای احداث سد زیرزمینی مشخص گردید.
 در مرحله دوم 10 محور مناسب بر اساس بیشترین سطح مخزن انتخاب شد. در مرحله سوم برای ارزیابی و اولویت­بندی این 10 محور، از فرایند تحلیل سلسله مراتبی استفاده شد. برای این­منظور از چهار معیار اصلی که عبارت است از وضعیت آب شامل کمیت با وزن 8/0 و کیفیت با وزن 2/0، خصوصیات مخزن شامل نفوذپذیری با وزن 53/0 و شیب با وزن 24/0 و عمق با وزن 12/0 و سطح با وزن 10/0، مشخصات محور شامل عمق با وزن 75/0 و طول با وزن 17/0 و تکیه­گاه با وزن 07/0، عوامل اقتصادی-اجتماعی شامل نیاز آبی با وزن 8/0 و دسترسی با وزن 2/0 استفاده شد. نتایج این تحقیق نشان داد که بهترین محورها در بستر آبرفتی نهشته­های رودخانه­ای بخش خروجی حوزه آبخیز است.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Prioritizing Suitable Location of the Underground Dam Construction Using AHP in Kajbid-Balaqly Watershed Garmeh city

نویسندگان [English]

  • ezatolah arabkhazaeli 1
  • Ali Heshmatpour 2
  • Morteza Seyedian 2
  • Javad Chazgi 3
1 Graduated in Master Watershed Management, University of Gonbad-e Qabus / Expert Department of Natural Resources Forest and Rangeland and Watershed Savadkuh
2 Department of Watershed Management, Faculty of Agriculture Sciences and Natural Resources, University of Gonbad-e Qabus- Deputy of Education of Gonbad Kavoos University
3 Assistant Professor Department of the environment, University of Birjand