نقش مدیریت خاک از طریق مصرف کاه و کلش در تولید گندم دیم تحت تأثیر تغییرات آب و هوایی در منطقه نیمه خشک

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه علوم خاک، دانشگاه زنجان

2 استاد گروه خاکشناسی- بخش فیزیک و حفاظت خاک-دانشگاه زنجان

3 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشگاه زنجان

چکیده

با مدیریت مناسب خاک می­توان نقش منفی شرایط آب و هوایی سخت را در عملکرد محصول کاهش داد. به همین منظور در این پژوهش اثر مالچ کاه و کلش گندم بر عملکرد گندم در شرایط متفاوت آب و هوایی مورد بررسی قرار گرفت. این پژوهش به مدت دو سال در چهار سطح مالچ کاه و کلش گندم (صفر، 33 ، 66 و 100 درصد پوشش سطح زمین به ترتیب برابر با صفر، 2، 4 و 6 تن در هکتار) در کشتزار دیم در کرت­های به ابعاد دو متر در پنج متر از سال 1395 تا 1397 اجرا شد. شرایط آب و هوایی با کمک دو شاخص بارش استاندارد (SPI) و شناسایی خشک­سالی (RDI) در سری­های زمانی سال آبی (اول مهر تا آخر شهریور ماه) و دوره رشد گیاه گندم (اول آبان تا آخر خرداد ماه) طی دوره آزمایش و دوره بلند مدت (1335-1395) تعیین شد. آنالیز تجزیه شاخص­های SPI و RDI نشان داد طی دوره رشد گیاه گندم شرایط خشک­سالی بسیار شدید و نرمال به­ترتیب برای سال­های اول و دوم اتفاق افتاد. در هر دو سال، مصرف کاه و کلش گندم موجب افزایش عملکرد محصول شد (001/0p<). تیمار 100 درصد مصرف کاه و کلش در سال اول حدود 5/3 و در سال دوم حدود 2 برابر عملکرد دانه گندم را نسبت به تیمار شاهد افزایش داد. نتایج نشان داد، استفاده از کاه و کلش گندم به­عنوان یک راهکار مناسب اثرات قابل توجهی بر کاهش کم­آبی به­خصوص در شرایط خشک­سالی بسیار شدید دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Role of Soil Management Using Straw Mulch Application in Rainfed Wheat Production under Various Climatic Condition in a Semi-arid Area

نویسندگان [English]

  • Uones Mazllom Aliabadi 1
  • Ali Reza Vaezi 2
  • Jafar Nikbakht 3
1 Ph.D. Student., Department. of Soil Science, University of Zanjan, Iran
2 Professor., Department. of Soil Science, University of Zanjan, Iran
3 Associate Prof., Department. of Water Engineering, University of Zanjan, Iran