بررسی راندمان مصرف و بهره‌وری آب در سیستم کشت دوم و کشت راتون در شهرستان ساری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه تهران پردیس ابوریحان

2 مهندسی آب دانشگاه علوم کشاورزی ساری

3 دانشیار مهندسی آب دانشگاه تهران پردیس ابوریحان

چکیده

با توجه به بحران خشکسالی و مصرف بالای آب در اراضی شالیزاری، ارایه راهکارهایی جهت افزایش راندمان‌های آبیاری می‌تواند بسیار مفید باشد. از طرفی یکی از روش‌های افزایش بهره‌وری در کشاورزی توسعه کشت دوم و کشت راتون می‌باشد که بر اقتصاد خانوارهای روستایی نقش موثری دارد. بنابراین تعیین مقدار آب مورد نیاز کشت دوم برنج و کشت راتون برای برنامه‌ریزی منابع آب ضروری است. این پژوهش، در استان مازندران، منطقه خزرآباد شهرستان ساری، برای واریته زودرس طارم محلی طی دو فصل زراعی در سال‌های 1395 و 1396 همچنین کشت راتون در سال 1396 اجرا گردید. برای اندازه‌گیری دبی‌های ورودی و خروجی به تیمارها از سرریز مثلثی و برای تعیین نیاز آبی مزارع از سه عدد لایسیمتر استفاده شد. راندمان مصرف آب و بهره‌وری از آب در کل فصل زراعی در هر یک از تیمار‌ها مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج نشان ‌داد که بیشترین راندمان مصرف در کشت راتون به میزان 61% اندازه‌گیری شد. میزان راندمان مصرف در کشت راتون به میزان39% نسبت به کشت دوم 1395و 42% نسبت به کشت دوم سال 1396 افزایش یافت. میزان بهره‌وری آب در کشت دوم سال های 1395 و 1396 و کشت راتون سال1396 به ترتیب 51%، 33% و40% محاسبه گردید. لذا در مناطقی که دارای میزان مناسبی از بارندگی در زمان کشت دوم و کشت راتون باشد می‌توان کشت دوم برنج و کشت راتون را توصیه نمود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigation of water use efficiency and water productivity in second cultivating system and Ratoon cultivation in Sari

نویسندگان [English]

  • Maryam Babayi 1
  • Ali Shahnazari 2
  • Mahmood Mashal 3
  • Behzad Azadegan 3
1 Master student of Water Resources Engineering, College of Aburaihan, University of Tehran
2 Sanru
3 Associate Professor of Water Engineering Department, College of Aburaihan, University of Tehran
چکیده [English]

Considering the drought crisis and high consumption of water in paddy fields, it is useful to present strategies in order to increase irrigation efficiencies. However, one of the methods to increase productivity in the agricultural development of cropping and ratoon culture that has an important role in the economy of rural households. Therefore, it is necessary to determine the amount of water needed for the second cultivation of rice and the cultivation of ratoon for water resources planning. This study was conducted in Mazandaran province, Sari. The local Tarom early varieties during two crop seasons in 1395 and 1396 years of regional ratoon also was conducted in 1396. To measure the input and output flows, triangular overflow was applied to the treatments and three lysimeters were used to determine the water requirement of the fields. Water use efficiency and water productivity were investigated in each treatment season. The results showed that the highest consumption efficiency was measured at 61% in ratoon cultivation. The water use efficiency in ratoon cultivation increased by 39% compared with the second cultivation of 1395 and 42% compared to the second cultivation of 1396. Water productivity in the second cultivation of 1395 and 1396 and ratoon cultivation in 1396 was 51%, 33% and 40%, respectively. Therefore, in areas with enough rainfall during the second cultivation and cultivation of ratoon, second cultivation of rice and rattan culture can be recommended.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Lysimeter
  • regional Tarom
  • Khazar Abad
امیری،ا.، رضایی،م.، یزدانی،م.ر.، رضوی­پور،ت. 1386 . محاسبه تابع عملکرد و تغییرات راندمان کاربرد آب با اعمال آبیاری صرفه­جویانه در شالیزارهای استان گیلان. اولین همایش سازگاری با کم­آبی. 10ص.
باباپور گل افشانی،م.، شاهنظری،ع.، ضیا تبار احمدی،م.، آقاجانی،ق. 1391. مقایسه پارامترهای بیلان آبی در اراضی شالیزاری سنتی و تسطیح شده شهرستان قایم­شهر. نشریه آب و خاک (علوم و صنایع کشاورزی) 26: 1017-1010.
باباپور گل افشانی،م. 1390. مقایسه راندمان­های آبیاری در اراضی سنتی و تسطیح شده برای کشت برنج (مطالعه موردی: شهرستان قایم­شهر، استان مازندران). پایان­نامه کارشناسی ارشد رشته آبیاری و زهکشی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی ساری.
پارسی­نژاد،م.، یزدانی،م.ر.، رضوی­پور،ت. 1382. نگرشی واقعی به راندمان کاربرد آب در اراضی شالیزاری (مطالعه موردی - شبکه آبیاری سپیدرود گیلان). مجموعه مقالات یازدهمین همایش کمیته ملی آبیاری و زهکشی ایران.  9 ص.
خدادادی بالانقیبی،م. حیدرنیا سماکوش،ب. قوشچی،ف. مبصر،ح. 1389. اثر نیتروژن، تراکم کاشت و تعداد نشا در زراعت اصلی بر صفات مرفولوژیک، اجزای عملکرد و عملکرد کمی و کیفی محصول راتون برنج (. Oryza sativa L) رقم سنگ طارم. پژوهش در علوم زراعی.9. 3: 1-6.
صدرالدینی،ع. ا.، سلحشور دلیوند، ف. 1391. اثر تنش شوری و رژیم آبیاری بر عملکرد برنج و کارایی مصرف آب در خاک­های ترک­دار شالی­زاری. تحقیقات غلات. 2. 3: .193-208
کربلایی،م.ت.، شرفی،و.، عرفانی،ن.، نعمت­زاده،ع.ر.، قربان­علی،پ. 1376.  برداشت عملکرد راتون به عنوان پتانسیل افزایش تولید برنج و بررسی مطالعات انجام شده. مازندران. انتشارات معاونت موسسه تحقیقات برنج کشور.
کشاورز،ع. صادق زاده، ک. 1379. مدیریت مصرف آب در بخش کشاورزی، مؤسسة تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی. 3.2
مدبری،ه.، میرلطیفی،م.، غلامی،م. 1391. تعیین تبخیر و  تعرق و ضریب گیاهی ارقام هاشمی و خزر برنج در دشت مرداب (گیلان). مجله علوم و فنون کشاورزی و منابع طبیعی، علوم آب و خاک. 18. 67: 95-106
Abbasi,M.R and Sepaskhah,A.R. 2011. Effects of water-saving irrigation on different cultivars (Oryza sativa L.) in field conditions. International journal of plant production. 5.2: 153-166.
Bouman,B.A.M., Lampayan,R.M and Tuong,T.P. 2007. Water management in irrigated rice: coping with water scarcity. Los Baños (Philippines): International rice research institute. 54 p.20
Bouman,B.A.M., Peng,S., Castaneda,A.R and Visperas,R.M. 2005. Yield and water use of irrigated tropical aerobic rice systems. Agriculture water management. 74: 87- 105.
Doorenbos,J and Pruitt,W.O. 1997. Crop water requirements. Food and agriculture organization of the United Nations, irrigation and drainage paper N24 FAO56-PM Method. Memoirs of the faculty of engineering, Kyushu University. 67.2: 53-65.
Harrell,D.L., Bond,J.A., Blanche,S. 2009. Evaluation of main-crop stubble height on ratoon rice growth and development. Field crop research. 114: 396–403.
Long,S.P., Marshall-Colon,A., Zhu,X.G. 2015. Meeting the global food demand of the future by engineering crop photosynthesis and yield potential. Cell. 161: 56–66.
MacLean,J.L., Dawe,D.C., Hardy,B and Hettel,G.P. 2002. Rice Almanac, third edition. IRRI, Los Banos, Philippines, P. 253
Ray,D.K., Mueller,N.D., West,P.C., Foley,J.A., 2013. Yield trends are insufficient to double global crop production by 2050. Public library of science (PLOS) One 8 (e66428).
Roderick, M., Florencia, G. R., Rodriguez, G. D. P., Lampayan R.M., and B.A.M. Bouman. 2011. Impact    of the alternate wetting and drying (AWD) water-saving irrigation technique: Evidence from rice producers in the Philippines. Food policy. 36(2): 280-288.
  Silva,M.A., Gifon,J.L., Da silva,J.A.G and Sharma,V. 2007. Use of physiological parameters as fast tools to screen for drought tolerance in sugarcane. Brazilian journal of plant physiology. 19: 193-201.
Singh Samar,J.K., Ladh,R.K., Bhushan,G.L and Raob,.N. 2008. Weed management in aerobic rice systems under varying establishment methods. Crop protection. 27: 660–671.
Ye,Y., Liang,X.,  Chen,Y., Liu,Y.J., Gu,J., Guo,R and Li,L. 2012. Alternate wetting and drying irrigation and controlled–release nitrogen fertilizer in late–season rice. Effect on dry matter accumulation, yield, water and nitrogen use. Field crop research. 144: 212–224.