تغییرات زمانی نفوذ آب باران به خاک تحت تأثیر محتوای رطوبت اولیه خاک

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان

2 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان

3 دانشجوی دکتری علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان

چکیده

رطوبت اولیه خاک نقشی اساسی در نفوذپذیری خاک طی بارندگی دارد. این پژوهش به‌منظور بررسی تغییرات نفوذ آب به خاک در سطوح مختلف رطوبتی در خاک‌های با بافت مختلف تحت باران شبیه‌سازی شده انجام گرفت. آزمایش در سه دامنه با شیب یکسان اما با خاک متفاوت (لومی، لوم‌شنی و لوم‌رس‌شنی) در چهار سطح رطوبتی اولیه هر کدام با سه تکرار در قالب طرح کاملاً تصادفی اجرا گردید. در هر خاک 12 کرت به ابعاد 80 سانتی‌متر × 60 سانتی‌متر در امتداد شیب ایجاد شد. ابتدا خاک داخل کرت‌ها به روش آبیاری ثقلی اشباع و در فواصل زمانی 1، 4، 7 و 10 روز بعد، رطوبت جرمی خاک‌ها تعیین شد. هر کرت تحت یک رخداد باران شبیه‌سازی شده با شدت 55 میلی‌متر بر ساعت و مدت 30 دقیقه قرار گرفت. نتایج نشان داد که محتوای رطوبتی خاک تحت تأثیر بافت خاک (خاک لومی، لوم‌شنی و لوم‌رس‌شنی) و نیز روز پس از اشباع‌سازی کرت‌ها (1، 4، 7 و 10 روز) قرار دارد (001/0P<). متوسط سرعت نفوذ در کل مدت بارندگی (زمان 30 دقیقه) در خاک لومی، لوم‌شنی و لوم‌رس‌شنی به ترتیب 5/30، 9/41 و 8/41 میلی‌متر بر ساعت بود. این موضوع به‌نوبه خود تحت تأثیر محتوای رطوبت اولیه خاک و هم‌چنین تخلخل درشت خاک بود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Time variations of rainfall infiltration into the soil under the influence of soil initial moisture

نویسندگان [English]

  • Alireza Vaezi 1
  • Mehran Behtari 2
  • Majid Foroumadi 3
1 Associate Professor, Department of Soil Science, Faculty of Agriculture, University of Zanjan
2 Former M.Sc. Student of Soil Science, Faculty of Agriculture, University of Zanjan
3 Ph.D. Student of Soil Science, Faculty of Agriculture, University of Zanjan
چکیده [English]

Initial soil moisture has a major role in water infiltration during a rainfall event. The study was conducted to investigate water variations of infiltration as affected by initial moisture contents in different soil textures under the simulated rainfall. The study was performed in three soil textures (Loamy, Sandy loam and Sandy clay loam) with four initial soil moisture contents at three replications as a completely randomized design in a hillslope located. Twelve plots with a dimension of 60 cm × 80 cm were installed up to down in the hillslope. The plots were gravitationally saturated and soil moisture content was determined by weight method after 1, 4, 7 and 10 days. The plots were exposed to five simulated rainfalls with an intensity of 55 mm h-1 for 30 min and 10-day interval. Results indicated that soil moisture was affected by soil texture (Loamy, Sandy loam and Sandy clay loam) and the day after the saturated (1, 4, 7 and 10 days) of the plots (P<0.001). The average infiltration rate in the total rainfall period (30 min) was 30.5, 41.9 and 41.8 mm.h-1 in Loamy, Sandy loam and Sandy clay loam soil respectively. In turn, this was influenced by the soil moisture and also the coarse soil porosity.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Double ring
  • Soil texture
  • Saturated hydraulic conductivity