نشریه آبیاری و زهکشی ایران

نشریه آبیاری و زهکشی ایران

تجزیه و تحلیل اقتصادی و مقایسه کارایی مصرف و بهره‌وری آب و کود در زراعت گوار، تحت سطوح مختلف کود نیتروژن و تراکم بوته

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
محمدناصر مودودی 1
وحید شمس آبادی 2
ابراهیم جهانگیر دهبرزویی 3
آریا مودودی 4
1 استادیار گروه علوم و مهندسی باغبانی، مجتمع آموزش عالی تربت جام، تربت جام، ایران
2 استادیار گروه علوم و مهندسی آب، مجتمع آموزش عالی تربت جام، تربت جام، ایران
3 شرکت کشاورزی و دامپروی مدبر کشت توس، خراسان رضوی، ایران
4 دانشجوی کارشناسی اقتصاد و بازرگانی دانشگاه Cafoscari، ونیز، ایتالیا
چکیده
پژوهش حاضر با هدف بررسی کارایی و بهره‌وری آب و کود در زراعت گوار و تحلیل سود حاصله از آن، تحت سطوح مختلف نیتروژن و تراکم بوته در شهرستان تایباد در استان خراسان رضوی اجرا گردید. آزمایش به‌صورت اسپیلت‌پلات در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با دو فاکتور اجرا شد. فاکتور اول شامل کود نیتروژن بود که بر اساس توصیه آزمایشگاه خاک، در سه سطح بدون دادن کود نیترون و 50 و 100 درصد نیاز گوار به نیتروژن، به‌صورت یک دوم در زمان کاشت و یک دوم در زمان غلاف‌دهی گوار اعمال گردید. فاکتور دوم نیز شامل سه سطح تراکم بوته گوار بود که به‌صورت تراکم‌های 20، 33 و 66 بوته در متر مربع اجرا شد. نتایج حاصل، نشان داد که بالاترین کارایی مصرف و بهره‌وری کود در شرایط عدم مصرف نیتروژن و در تراکم 66 بوته در مترمربع به‌دست آمد. اما بیشترین عملکرد دانه و کارایی مصرف و بهره‌وری آب و همچنین بیشترین سود خالص در شرایط تامین 100 درصد نیاز کود نیتروژن گوار (300 کیلوگرم اوره در هکتار) و در دو تراکم 33 و 66 بوته در مترمربع حاصل شد. اما افزایش تراکم بوته از 33 به 66 بوته در مترمربع، تاثیر معنی‌داری در ارتقای عملکرد دانه و افزایش سود خالص زراعت گوار نداشت. بر این اساس، تامین نیاز کامل نیتروژن مورد نیاز گوار و در نظر گرفتن تراکم 33 بوته در مترمربع برای دستیابی به حداکثر سود اقتصادی در زراعت این محصول در شهرستان تایباد توصیه می‌گردد.
کلیدواژه‌ها
بهره‌وری
سود خالص
عملکرد دانه
کارایی مصرف آب

عنوان مقاله English

Economical Analysis and Comparison of Use Efficiency and Productivity of Water and Fertilizer in Gguar Cultivation, Under Different Levels of Nitrogen Fertilizer and Plant Density

نویسندگان English

mohammadnaser modoodi 1
vahid shamsabadi 2
Ebrahim JahangirDehborzoei 3
Aria modoodi 4
1 Assistant Professor, Department of Horticulture Science and Engineering, University of Torbat-e Jam, Torbat-e Jam, Iran
2 Assistant Professor, Department of Water Sciences and Engineering, University of Torbat-e Jam, Torbat-e Jam, Iran.
3 Modabber Kesht-e Toos Agriculture and Livestock Company, Khorasan Razavi, Iran
4 Degree programme: Economics and Business University of Cafoscari Venezia Italy
چکیده English

The present research was performed with the aim of investigating the efficiency and productivity of water and fertilizer in guar cultivation and analyzing the profit obtained from it, under different levels of nitrogen and plant density in Taibad city of Khorasan Razavi Province. The experiment was performed as a split plot in the form of a randomized complete block design with two factors and in three replications. The first factor included nitrogen fertilizer, based on the recommendations of soil laboratory, at three levels without giving nitrogen fertilizer (zero kg per hectare of urea) and 50 and 100% of guar's need for nitrogen (equivalent to 150 and 300 kg per hectare of urea, respectively), that was applied half of it at the time of planting and other half at the time of podding stage of guar. The second factor also included three levels of guar plant density, which was implemented as densities of 20, 33 and 66 plants per square meter. The results indicated that the highest use efficiency and productivity of fertilizer was obtained in condition of no nitrogen consumption and at a density of 66 plants per square meter. However, the highest seed yield and water use efficiency and water productivity, as well as the highest net profit, were obtained in condition of supplying 100% of guar nitrogen fertilizer requirement (300 kg of urea per hectare) and in two densities of 33 and 66 plants per square meter, the increase in plant density from 33 to 66 plants per square meter did not have a significant effect on improving seed yield and increasing the net profit of guar cultivation. Nevertheless, in conditions of not fully supplying the plant's nitrogen needs, increasing plant density was able to neutralize the effect of nitrogen deficiency and increase yield and net profit significantly.

کلیدواژه‌ها English

Net profit
Productivity
Seed yield
Water use efficiency
احمدی نورالدین‌وند، ف.، مرادی تلاوت، م.ر.، سیادت، س.ع. و مشتطی، ع. 1398. واکنش رشد رویشی و زایشی گوار به کاربرد هیومیک اسید در آب آبیاری تحت تاثیر تراکم‎های مختلف کاشت. پژوهش‌های حبوبات ایران. 10 (2): 118-104.
ارشدی، م.ج.، خزاعی، ح.ر.، نصیری محلاتی، م. و عاقلی، س.ا. 1389. اثرات برخی صفات مهم زراعی بر عملکرد سیب­زمینی و امکان تعیین زمان نیاز گیاه سیب­زمینی به کود نیتروژن با استفاده از دستگاه کلروفیل‌متر. نشریه بوم شناسی کشاورزی. 2 (1): 128-119.
جمالی، ر.، بشارت، س.، یاسی، م. و امیرپور دیلمی، ا. 1397. ارزیابی راندمان‌های آبیاری، کارایی مصرف و بهره‎وری آب در حوضه دریاچه ارومیه (مطالعه موردی شبکه آبیاری و زهکشی زرینه رود). نشریه علوم آب و خاک. 22 (3): 130-117.
جویبان، ز.، کافی، م.، نظامی، ا. و موسوی، س. غ. ر. 1398. بررسی تاثیر سطوح آبیاری، نیتروژن و پتاسیم بر عملکرد ماده خشک و برخی صفات فیزیولوژیک ارزن پادزهری. نشریه پژوهش‎های زراعی ایران. 17 (3): 414-403.
حسینی‌نژاد، ن. 1400. تاثیر محلول‌پاشی آسکوربیک اسید و کلسیم بر خصوصیات مورفو-فیزویوژیکی گوار در شرایط تنش خشکی. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشکده کشاورزی، دانشگاه سیستان و بلوچستان.
حیدرزاده، م.، احتشامی، س.م.ر. و ربیعی، م. 1399. اثر تاریخ کاشت و تراکم بوته بر ویژگی‌های کیفی، عملکرد و اجزای عملکرد گوار در استان گیلان. نشریه فرآیند و کارکرد گیاهی. 9 (39): 214-197.
خشوعی، ز.، عاشوری، م.، دورودیان، ح.ر.، امیری، ا. و محمدیان روشن، ن. 1400. تاثیر مدیریت آبیاری، کمپوست زباله شهری و کود نیتروژن بر عملکرد و برخی صفات مورفوفیزیولوژیک بادام­زمینی. مجله تحقیقات علوم زراعی در مناطق خشک. 3 (2): 357-339.
سرمدنیا، غ.ح. و کوچکی، ع. 1392. فیزیولوژی گیاهان زراعی. انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد.
شاه‌قاسمی، م.، ثقه الاسلامی، م.ج.، موسوی، س. غ. ر. و نخعی، ف. 1401. بررسی اثر سطوح آبیاری، تراکم بوته و محلول‎پاشی اسید سالیسیلیک بر عملکرد گیاه گوار. مجله تحقیقات علوم زراعی در مناطق خشک. 4 (2): 502-487.
شهبازی، م.، خدایی جوقان، آ.، مرادی تلاوت، م.ر. و مشتطی، ع. 1400. اثر نسبت‎های کشت مخلوط هم زمان و هم پوشان بر عملکرد اسانس نعناع فلفلی و کیفیت علوفه گوار. نشریه علوم زراعی ایران. 23 (2): 141-127.
شیبانی، م. و محتشمی، ت. 1397. بررسی توجیه­پذیری اقتصادی کشت گیاه خاکشیر در شهرستان تربت حیدریه. دومین کنفرانس بین المللی گیاهان دارویی، کشاورزی ارگانیک، مواد طبیعی و دارویی. مشهد، ایران.
عبدزاده گوهری، ع. و امیری، ا. 1397. تابع تولید و بهره‌وری مصرف آب گیاه بادام­زمینی (رقم گیل) در شرایط آبیاری و افزودن کود نیتروژن. نشریه پژوهش آب در کشاورزی. 32 (1): 66-55 .
محدث حسینی، س.ا. 1398. مقایسه سود اقتصادی کشت گیاهان دارویی با محصولات زراعی در استان خراسان رضوی. نشریه علمی ترویجی فناوری گیاهان دارویی ایران. 2 (1): 14-1.
Araya, A., Prasad, P.V.V., Gowda, P.H., Kisekka, I. and Foster, A.J. 2019. Yield and water productivity of winter wheat under various irrigation capacities. Journal of the American Water Resources Association. 55: 24-37. doi.org/10.1111/1752-1688.12721
Arshadi, J. and Asgharipour, M.R. 2011. The Effects of seed size on germination and early seedling growth of pelleted seeds of sugar beet. Journal of Applied Sciences Research. 7(8): 1257-1260.
Blum, A. 2005. Drought resistance, water use efficiency and yield potential, are they compatible, dissonant, or mutually exclusive? Australian Journal of Agricultural Research. 56: 1159-1168.
Belete, F., Dechassa, N., Molla, A. and Tana, T. 2018. Effect of nitrogen fertilizer rates on grain yield and nitrogen uptake and use efficiency of bread wheat (Triticum aestivum L.) varieties on the Vertisols of central highlands of Ethiopia. Agriculture and Food Security. 7: 78. doi.org/10.1186/s40066-018-0231-z.
Dobermann, A. 2005. Nitrogen Use Efficiency – state of the Art. IFA International work shop on Enhanced-Efficiency Fertilizers. Frankfort, Germany, 28-30 June 2005.
English, M. and James, L. 1990. Deficit irrigation II: Observations in Columbia basin, ASCE. Journal of Irrigation and Drainage Engineering. 16(3): 413-426.
Gliessman, S.R. 1990. Agro ecology: researching the ecological basis for sustainable agriculture. New York, Springer-Verlag.
Gliessman, S.R. and Rosemeyer, M. 2010. The Conversion to Sustainable Agriculture. Principle, Processes and Practice. CRC Press. Taylor and Francis.
Hema, Y. and Shalendra, A. 2014. An Analysis of Performance of Guar Crop in India. Guar Cultivation Practices p: 17-31 Prepared by CCS National Institute of Agricultural Marketing and Jaipur for United States Department of Agriculture (USDA), New Delhi.
Ibrahim, H.M. 2012. Response of some sunflower hybrids to different levels of plant density. APCBEE Procedia. 4: 175-182.
Pathak, R. and Roy, M.M. 2015. Climatic responses, environmental indices and interrelationships between qualitative and quantitative traits in cluster bean (Cyamopsis tetragonoloba L. Taub.) under arid conditions. Proceedings of the National Academy of Sciences, India Section B. Biological Sciences. 85(1): 147-154.
Ren, X., Zhang, L., Du, M., Evers, J.B., Van der Werf, W., Tian, X. and Li, Zh. 2013. Managing mepiquat chloride and plant density for optimal yield and quality of cotton. Field Crops Research. 149: 1-10. DOI: 10.1016/j.fcr.2013.04.014.
Schlemmer, M.R., Francis, D.D., Shanahan, J.F. and Schepers, J.S. 2005. Remotely measuring chlorophyll content in corn leaves with differing nitrogen levels and relative water content. Agronomy Journal. 97: 106-112. https://doi.org/10.2134/agronj2005.0106
Singh, S.K. 2014. An analysis of guar crop in India. 2014. Report prepared by NIAM, Jaipur for United States Department of Agriculture (USDA), New Delhi.
Singla, S., Grover, K., Angadi, S., Begna, S., Schutte, B. and Leeuwen, D. 2016. Growth and yield of guar (Cyamopsis tetragonoloba L.) genotypes under different planting dates in the semi-arid southern high plains. American Journal of Plant Sciences. 7(8): 1246-1258. doi:10.4236/ajps.2016.78120
Tran, T.T., Kano-Nakata, M., Takeda, M., Menge, D., Mitsuya, S., Inukai, Y. and Yamauchi, A. 2014. Nitrogen application enhanced the expression of developmental plasticity of root systems triggered by mild drought stress in rice. Plant and Soil. 378: 139-152. Doi: 10.1007/s11104-013-2013-5.