تعیین مناسب‌ترین روش برآورد نسبت تحویل رسوب در حوضه آبریز سد شیرین دره

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه فردوسی مشهد،

2 گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد،

3 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم ،دانشگاه فردوسی مشهد، ایران

4 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه فردوسی مشهد،

چکیده

در این پژوهش نرخ تولید بار رسوبی مجموع در حوضه آبریز سد شیرین دره به روش‌های هیدرولوژیکی، UNESCO و FSM تخمین زده شد. مقایسه مجموع حجم رسوباتی که از زمان احداث سد تا کنون (سال 1400) در مخزن آن ته‌نشین شده است (Mm3 17) با نتایج حاصل از این سه روش نشان داد که روش هیدرولوژیکی با برآورد بار رسوبی به میزان m3/year1158000 مناسب‌ترین، و روش FSM با نرخ تخمین زده شده m3/year5565000 نامناسب‌ترین روش تخمین بار رسوبی در این حوضه می‌باشد. شدت فرسایش سالانه براساس روش EPM مقدار m3/year1426300 به دست آمد و براساس نرخ تولید رسوبات از زمان احداث سد تا کنون، نسبت تحویل رسوب واقعی برابر با 78/0 محاسبه شد. نسبت تحویل رسوب پیش‌بینی شده براساس نتایج حاصل از روش EPM و سه روش تخمین بار مجموع رسوبی، به همراه برخی مدل‌های تجربی تخمین نسبت تحویل رسوب محاسبه شد. نتایج واسنجی نشان داد روش هیدرولوژیکی و مدل تجربی که در آن از شیب به عنوان عامل اصلی در تعیین نسبت تحویل رسوب استفاده می‌شود، با داشتن بیشترین مقدار دقت و کم‌ترین خطا مناسب‌ترین روش‌ها می‌باشند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Determining the Most Appropriate Method to Estimate Sediment Delivery Ratio in Shirin Darreh Dam Basin

نویسندگان [English]

  • Maryam Tajbakhshian 1
  • Abolfazl Mosaedi 2
  • Mohammad Hossein Mahmudy Gharaie 3
  • Sayyed Reza Moussavi Harami 4
1 Geology Dept. Faculty of Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
2 Faculty of Agriculture, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
3 Department of geology, Faculty of science, Ferdowsi University of Mashhad, Iran
4 Department of Geology, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
چکیده [English]

In this study, sediment load in Shirin Darreh Dam basin was estimated based on hydrological, UNESCO and FSM methods. Comparison between the total deposited sediments in the reservoir (17 Mm3) and results of the three methods showed the hydrological and FSM methods with the estimated value of 1158000 and 5565000 m3/year were the most proper and the most improper ways to sediment load estimation, respectively. Annual erosion intensity based on EPM was obtained about 1426300 m3/year, and the actual sediment delivery ratio was calculated about 0.78. The predicted sediment delivery ratio based on the results of EPM method and the three methods of total sediment load, and some of empirical models, was calculated. The results of the calibration showed that the hydrological method and the empirical model, in which the slope is the most important factor to obtain the sediment delivery ratio, with minimum error and maximum accuracy were the most proper methods.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Shirin Darreh Dam
  • Erosion intensity
  • empirical model
  • Sediment delivery ratio
  • Calibration