بررسی حجم آب آبیاری و بهره‌وری آب باغات انار در مناطق مختلف استان فارس

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیارپژوهشی بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش

2 استاد موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج

چکیده

میزان آب آبیاری تاثیر زیادی بر میزان محصول تولیدی و بهره‌وری آب باغات انار دارد. تاکنون بررسی‌های علمی اندکی در مورد وضعیت آبیاری باغات انار استان فارس انجام شده است. در این تحقیق میزان عملکرد محصول، میزان آب آبیاری، بهره‌وری آب و تفاوت آب آبیاری با نیاز آبی ناخالص بررسی گردید. این بررسی در چهار منطقه اصلی تولید انار در استان فارس (شیراز، استهبان، نیریز و ارسنجان) انجام شد. تعداد 40 باغ انار انتخاب و میزان عملکرد، آب آبیاری، بهره‌وری آب در طول سال زراعی 99-1398 اندازه‌گیری گردید. سه سناریوی نیاز آبی سندملی آب، نیاز آبی از روش پنمن مانتیث در سال انجام تحقیق و نیاز آبی از روش پنمن مانتیث بازای داده‌های هواشناسی بلند مدت برای نیاز آبی باغات انار در نظر گرفته شد. میزان آب آبیاری باغات با نیاز آبی ناخالص بوسیله آزمون تی در مناطق مختلف و سامانه‌های آبیاری مختلف مقایسه شد. نتایج نشان داد که میانگین عملکرد، حجم آب آبیاری و بهره‌وری آب باغات مورد بررسی در طول یک سال بترتیب 4/22 تن در هکتار، 15133 مترمکعب در هکتار و 36/1 کیلوگرم بر مترمکعب بود. تفاوت میزان حجم آب آبیاری در شیراز، استهبان و ارسنجان تفاوت معنی‌داری نداشت ولی تفاوت حجم آب آبیاری نیریز با سایر مناطق معنی دار بود. تفاوت عملکرد محصول در مناطق مورد بررسی معنی‌دار نبود. تفاوت بهره‌وری آب باغات انار شیراز با سه منطقه دیگر معنی‌دار بود ولی تفاوت بهره‌وری آب ارسنجان، نیریز و استهبان باهم معنی‌دار نبود. تفاوت میزان عملکرد، حجم آب آبیاری و بهره‌وری آب در دو نوع سیستم آبیاری سطحی و قطره‌ای معنی‌دار نبود. به طور کلی حجم آب آبیاری باغات کمتر از نیاز آبی ناخالص بود که تفاوت آن با نیاز آبی سندملی، پنمن مانتیث در سال انجام تحقیق و پنمن مانتیث بلندمدت بترتیب معنی‌دار در سطح 1 درصد، غیر معنی‌دار و معنی‌دار در سطح 5 درصد بود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigation of irrigation water volume and water productivity of pomegranate orchards in different regions of Fars province

نویسندگان [English]

  • Mohammad Ali Shahrokhnia 1
  • Fariborz Abbasi 2
1 Associate Professor, Agricultural Engineering Research Department, Fars Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization(AREEO), Shiraz, Iran.
2 Agricultural Engineering Research Institute, AERI
چکیده [English]

Irrigation water has a great impact on the yield and water productivity of pomegranate orchards. There is few information about the irrigation of pomegranate orchards in Fars province. In this study, yield, irrigation water volume, water productivity and the difference between irrigation water volume and gross water requirement were investigated. 40 pomegranate orchards in four main regions of pomegranate production in Fars province (Shiraz, Estahban, Neyriz and Arsanjan) were selected. Yield, irrigation water volume and water productivity were measured during one year (2020). Three scenarios of crop water requirement, Water National Document, Penman Montith method in the year of research and Penman Montith method based on long-term meteorological data were considered. The irrigation water volumes were compared with the water requirement by t-test in the regions and different irrigation systems. Results showed that the average yield, irrigation water volume and water productivity of the were 22.4 t/ha, 15133 m3/ha and 1.36 kg/m3, respectively. There was no significant difference in the volume of irrigation water in Shiraz, Estahban and Arsanjan, but for Neyriz with other regions were significant. The yield differences in the studied areas was not significant. The water productivity differences of Shiraz pomegranate orchards with the other three regions was significant, but the difference in water productivity of Arsanjan, Neyriz and Estahban were not significant. The differences between yield, irrigation water volume and water productivity in the two types of surface and drip irrigation systems were not significant. In general, the volume of irrigation water was less than the gross water requirement. The difference between the volume of irrigation water and the water requirement of National Water Document, Penman Monthith in the year of the research and long-term Penman Monthith were significant at the level of 1%, non-significant and significant at the level of 5%, respectively.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Consuming water
  • Crop water requirement
  • Irrigation system
  • Penman Montieth
  • method